Đạo Cũng đã khá lâu xã hội thả lỏng chuyện đạo nhái, cơ quan chức năng như không có, khán giả như đã quen tiêu thụ, vỗ tay cho đồ ăn cắp. Một chương trình Táo quân có bao nhiêu câu đạo nhái trên mạng? Một diễn viên hài đã ăn cắp bao nhiêu tấn content? Bao nhiêu Page ngang nhiên sống bằng nghề quote không ghi nguồn, không được cho phép? Bao nhiêu nhạc sỹ kiếm tiền và danh tiếng bằng ca từ và giai điệu của người khác, của nước khác? Bao nhiêu rapper vẫn ngang nhiên chạy lyric trên melody, flow của người khác mà không biết đó là điều đáng khinh? Một xã hội tràn ngập đạo nhái vẫn có thể vận hành nhưng sẽ bị khinh thường. Hàng Trung Quốc có bao nhiêu phát minh, bao nhiêu thứ hay, tốt, bền, rẻ nhưng vì được thả lỏng việc đạo nhái và bán đồ chất lượng thấp mà bị mang tiếng chung là “đồ Tàu”. Đó chẳng phải bài học rõ ràng trước mắt cho một xã hội đang vào thời kỳ vàng của hăng say sản xuất, sản xuất content như Việt Nam sao? Xã hội có bao nhiêu sản phẩm, tác giả na ná nhau như cơ chế copy cơ bản của cuộc sống thì vẫn cần một lượng người độc sáng làm nên danh tiếng và lợi thế cạnh tranh thực sự cho nó. Đó là lí do vẫn phải có những người được giáo dục và tự giáo dục về lòng tự trọng của một tác giả từ sớm. Một người đạo nhái có thể chưa bị phán xét hay bị phán xét quá nhẹ nhưng việc coi đạo nhái như không là tự sỉ nhục, từ chối con đường trở thành tác giả, tác giả độc sáng của mình. Niềm vinh dự sâu thẳm nhất của một tác giả, một nhà sáng chế là sự độc sáng và được những tác giả có đẳng cấp đi trước công nhận. Chọn làm một kẻ ăn cắp vẫn có thể có được sự công nhận của khán giả dân trí thấp nhưng sẽ không có được sự công nhận cao cấp hơn. Có thể chính việc đủ hài lòng với đám đông dân trí thấp mà người ta chọn con đường ăn cắp content. Nhưng sự hài lòng đó sẽ phải đánh đổi lấy ánh nhìn của những bậc thầy và khá giả am hiểu rằng bạn là “đồ ăn cắp”. Và nếu bạn không cần đến danh dự, không cần đến đẳng cấp thì cái án treo của thói quen ăn cắp vẫn lơ lửng trên sự nghiệp của bạn.