← Tác phẩm
Tùy bút · Sáng tác: 28 tháng 5, 2013
Đảo mắt trên giá sách thấy cuốn "Vật lí hiện đại" của giáo sư Cao Chi mà Đinh Trần Tuấn Linh cho mượn. Lần này đọc một mạch 30 chục trang rồi đọc lại vài lần một số trang, bắt đầu lơ mơ hiểu một tí (về mặt ngôn ngữ). Dù bạn có khả năng đọc hiểu tốt nhưng nếu mỗi từ trong câu đều quan trọng để tạo nên nghĩa của nó mà có những từ (những thuật ngữ) bạn không hiểu thì rất khó để hiểu câu đó. Như vậy thì để tiếp cận dần, cần không nản trước những từ mình không hiểu, cố gắng hiểu rõ hơn các đoạn ít những từ lạ mình có thể hiểu, nhìn được toàn cục phần mình đọc dựa trên các tiêu đề, hướng dẫn của tác giả để tiếp cận các đoạn khác. Điều này chỉ có thể làm được nếu thực sự muốn hiểu biết hơn, muốn biết tác giả nói gì. Trong những tác phẩm xịn, cô đọng và nhiều tính khoa học như thế này thì độc giả khó mà cãi được tôi có quyền đồng sáng tạo, có quyền hiểu theo cách của tôi. Cái đó là cố gắng hiểu rỗng đi một thứ đặc hơn não mình. Để đi đúng hướng, bạn chỉ có quyền liên tưởng dựa trên lõi của vấn đề. Đọc giới thiệu về Vũ trụ lượng tử, Thuyết Hấp dẫn Lượng tử Vòng (LQG - Loop Quantum Gravity) và Bigbound rất thú vị. "Thế nào là Vũ trụ lượng tử?: để hiểu được cấu trúc và quá trình tiến triển của Vụ trụ người ta phải nghiên cứu thuyết lượng tử vốn là lý thuyết điều khiển hành vi của các hạt cơ bản, những thực thể vi mô vì những hiện tượng vĩ mô đã quyện cùng với những hiện tượng vi mô thành một thực thể thống nhất. Có thể nói đây là một cuộc cách mạng của thuyết lượng tử, của vật lý các hạt cơ bản khi đã thực hiện một bước nhảy trong nhận thức của chúng ta đối với cái bí ẩn và cái đẹp của vũ trụ. Hơn lúc nào hết các nhà vật lý ra sức tìm sự thống nhất giữa thuyết lượng tử (điều khiển thế giới vi mô) với lý thuyết hấp dẫn (điều khiển thế giới vĩ mô). Vũ trụ lượng tử có thể hiểu là thực thể giống nhất giữa vi mô và vĩ mô, cũng có thể hiểu đó là giai đoạn của vật lý, trong đó lý thuyết lượng tử và lý thuyết hấp dẫn có cơ hòa mình với nhau thành một lý thuyết thống nhất, một Lý thuyết của tất cả (TOE - Theory of Everything). Sau đây, chúng ta sẽ thấy rằng trên đường nghiên cứu Vũ trụ lượng tử, những ý tuơnrg của Einstein luôn là những ý tưởng kim chỉ nam cho các nhà vật lý. Các ý tưởng đó làm thành giấc mơ xây dựng một lý thuyết thống nhất của Einstein, một di sản vô giá cho vật lý hiện đại." "Giả thuyết Bigbang Theo lý thuyết Einstein chúng ta phải có vụ nổ lớn Bigbang để giải thích điểm bắt đầu của vũ trụ, song lý thuyết Einstein là một lý thuyết cổ điển, chưa chú ý đến các hiệu ứng lượng tử; các hiệu ứng này ngăn cấm không cho vật chất có một mật độ vô cùng như trong giả thuyết Bigbang. Nói cách khác chúng ta cần một lý thuyết hấp dẫn lượng tử nhằm thống nhất hấp dẫn và lượng tử" "Vì vũ trụ đang dãn nở cho nên nội suy ngược lại theo thời gian thì người ta cho rằng ở điểm nguyên sơ phải có vụ nổ Bigbang, từ đó lý thuyết Bigbang ra đời, song lý thuyết này mâu thuẫn và không thành công tại chính điểm kỳ dị ban đầu" "Giả thuyết Bigbounce Vũ trụ của chúng ta không bắt đầu bằng Bigbang mà bằng Bigbounce (tiếng Anh có nghĩa là Sự bật nẩy lớn): trước Bigbounce chúng ta có một vũ trụ đối xứng gương (tức là đối xứng mà chúng ta có được khi đứng trước một cái gương, con người trong gương có quả tim nằm ở bên phải) với vũ trụ hiện tại. Vũ trụ trước Bigbounce co nén lại đến một kích thước nhỏ, dẫn đến một mật độ cực đại. Quá trình co nén này đã kích lên một quá trình bung ra..." "Hãy tưởng tượng không gian như một miếng bọt biển và khối lượng và năng lượng như nước. Miếng bọt biển có khả năng hút thấm nước đến một mức độ nào đó, và khi đã đẫm nước đến bão hòa thì miếng bọt biển không còn khả năng hút nước nữa! Tương tự như vậy không-thời gian lượng tử cũng chỉ có khả năng chứa năng lượng một mức nào đó mà thôi. Khi mật độ năng lượng quá lớn thì lực đẩy bắt đầu xuất hiện (khác với lý thuyết cổ điển cho phép không gian chứa đẫm năng lượng vô cùng tận nên gây ra mâu thuẫn). Như vậy, trong LQG không còn điểm kỳ dị với mật độ năng lượng vô cùng. Theo mô hình này thì ở buổi sơ sinh của vũ trụ vật chất có một độ năng lượng rất lớn song hữu hạn. Vì hấp dẫn đã biến thành lực đẩy nên hấp dẫn gây ra quá trình dãn nở vũ trụ khi Bigbounce xảy ra. Sau đó trong quá trình giãn nở, mật độ trở nên nhỏ hơn thì hấp dẫn chuyển sang lực hút như hiện nay chúng ta quan sát được. Tuy thế quán tính từ lúc Bigbounce vẫn tiếp tục duy trì quá trình dãn nở đến ngày nay." "Năm 2006, Abhay Ashtekar, Tomasz Pawlowski và Parampreet Singh (Đại học Quốc gia Pennsylvania) đã thực hiện các mô phỏng số trên máy tính để biển diễn vũ trụ trước và sau lúc hấp dẫn chuyển pha. Kết quả là không có điểm kỳ dị " "Để hình dung được vấn đề hãy xét một quả bóng bằng cao su, ta cho quả bóng co lại đến kích thước nhỏ nhất và lộn mặt trong ra ngoài rồi cho nó nở to ra trở lại. Sau đó ta sẽ thấy mặt trong của nó trước kia (trên hình ta thấy chữ UNIVERSE trên các quả bóng bên cực trái và bên cực phải có đối xứng gương với nhau)" -- Hehe, cái này gợi liên tưởng đến Bài thể dục với dấu chấm. Trong đó, ta luân phiên căng mình ra hết cỡ, nén mình lại. Kết hợp hít thở sâu (khi hơi thở là hít vào vạn vật và cho ra vạn vật đã chuyển hóa trong cơ thể). Nếu vũ trụ đang giãn ra thì nó có phải là buồng phổi/cơ thể của một đứa đang thở ra sau khi hít vào hết cỡ ở điểm Bigbounce không nhỉ?
Xem thêm tác phẩm khác →