← Tác phẩm
Tùy bút · Sáng tác: 12 tháng 8, 2021
Đây là tranh và chữ chép tay của Lá cho bài “Bắt nạt” in trong tập thơ thiếu nhi “Ra vườn nhặt nắng”. Gần 6 năm qua tập thơ đã bán hơn 11000 bản mà mình không nhận được comment nào chê bài “Bắt nạt”. Mình nghĩ điều này có phần vì cầm tập thơ tranh đẹp như vậy, người lớn và trẻ em có một tâm thế tiếp nhận tự nhiên, háo hức, không đặt sẵn tiêu chuẩn gì để phán xét. Thoải mái thưởng thức. Mình hiểu thắc mắc của khá nhiều bạn là “Bài thơ cũng hay nhưng không phù hợp. Tại sao không đưa bài này vào SGK lớp nhỏ hơn?”. Mình đã trả lời một số bạn là: Khi viết bài thơ cho tập thơ thiếu nhi, mình chọn ngôn ngữ thật dễ hiểu hướng đến lứa tuổi rất nhỏ, gồm cả các em chưa đi học. Nên khi nhận được đề nghị đưa bài thơ vào SGK lớp 6, mình cũng có lăn tăn giống nhiều bạn. Nhưng khi người biên soạn nói bài thơ vẫn có thể giúp ích cho lớp 6 là lứa tuổi mà vấn nạn bắt nạt trở nên dữ dội hơn thì mình cũng thấy hợp lí và tôn trọng những suy nghĩ sâu xa của người làm sách. Hơn nữa, trong văn chương có những tác phẩm không giới hạn cho lứa tuổi nào. Cách đọc văn chương nhiều khi chỉ đơn giản là dùng sự trân trọng để thưởng thức cái hay từ những tác giả coi ngòi bút là thẩm mỹ, đẳng cấp và danh dự. Nhiều người lớn cũng rất thích “Ra vườn nhặt nắng” là vì vậy. Các bạn lớp 6 hay bất cứ lớp nào cũng có thể học văn theo cách lấy một bài thơ từ một tập thơ ra và thưởng thức, phân tích. Hiểu như vậy sẽ thấy việc này là bình thường. Thơ trong RVNN cũng đã được dùng để dạy ở đại học. Mình cũng mong có nhiều độc giả có thêm cách tiếp cận văn chương đem lại nhiều thoải mái hơn cho bản thân như vậy. Là người lớn, mình cố gắng không nói rằng tôi bị tổn thương khi bị dồn dập hạ thấp tác phẩm đầy tâm huyết. Nhưng thực ra mình vẫn luôn nhạy cảm với mọi thứ mới có thể duy trì việc khám phá thơ ca trong nhiều năm nay. Có thể mình không nhìn nhận rõ nhưng trong lòng vẫn có những cú sốc với nhiều phản ứng trái ngược so với những gì độc giả lâu nay vẫn nhẹ nhàng với tác phẩm của mình. Mà đau nhất là làn sóng tấn công tác phẩm, tác giả lại từ lứa tuổi trẻ mà mình đặt nhiều kỳ vọng sẽ cải thiện văn minh cho đất nước. Tự nhiên đang hết lòng sáng tác tử tế với trẻ con thì bị một đám đông trẻ con coi không ra gì, rêu rao, bịa chuyện khắp nơi, cố tình liên tục gửi gắm đầy lời cay độc cho tác giả qua nút Share. Lại không được bộc lộ đứa trẻ con ấm ức bên trong vì phải tránh mang tiếng bắt nạt trẻ con. Hở ra phản biện, tự vệ chút nào thì có đủ lứa tuổi nhảy vào nói ông là tác giả ông phải thế này thế mới có tư cách cách tác giả. Và lại có một nhóm cắt xén ngữ cảnh của sự phản biện ấy đem đi rêu rao, xuyên tạc bằng nhiều thủ đoạn tấn công mạng. Xong vòng lặp ấy lại tái diễn vào hôm sau, bất chấp những lời chia sẻ tốt đẹp từ nhiều độc giả, giáo viên khẳng định giá trị bài thơ, bất chấp việc tác giả thức cả đêm để viết bài chia sẻ thêm thông tin tiếp cận tác phẩm theo mong muốn đầy cầu thị của họ. Có thể tập hợp những sự đối xử vô lí đó và việc được ngủ ít cũng làm comment của mình thi thoảng nóng nảy hơn. Cũng có nhiều người không thích tính cách của mình nhưng cơ bản rất trân trọng tác phẩm của mình, vì họ thấy thực sự hay. Hơn nữa, họ hoàn toàn hiểu mình có tự trọng nghề nghiệp rất cao, nhất là khi viết cho thiếu nhi. Mình không đòi hỏi ai phải có sự hiểu như độc giả lâu năm của mình. Nhưng ít nhất, xin không phá hỏng không khí sạch đẹp lâu năm ở Wall này. Có thể thấy khi không phải bảo vệ chất lượng tác phẩm và cuộc sống, mình sẽ không nóng tính, khoe khoang (cho thêm phần chính danh) hay cứng rắn. Lâu lâu ở đây cũng có một war về quan điểm, thẩm mỹ nhưng xong rồi mọi người hiểu mình hơn lại rút đi ngay, trả lại không khí sáng tác thoải mái cho mình. Ai không thích bài “Bắt nạt” có mặt trong SGK hay SGK lớp 6 có thể đấu tranh cho việc đó. Như đã nói, mình không khao khát vào SGK, mình đã từ chối đề nghị của 3 bộ SGK khác vì không thấy yên tâm về chất lượng. Nếu những bạn muốn loại bài thơ “Bắt nạt” khỏi SGK lớp 6 năm nay không thành công mà các em lớp 6 cũng muốn như các bạn thì chính mình sẽ tự đề nghị bỏ nó khỏi SGK năm sau. Mình không có nhu cầu bắt người khác phải đọc hay học thơ mình, càng không thích để thơ ở chỗ người ta không thưởng thức được. Nhưng nếu nhiều em lớp 6 thích bài thơ và nó có nhiều giúp ích, mong các bạn cải thiện cách tiếp cận với văn chương để mở rộng cảm thụ cho bản thân và người khác. Cảm ơn các bạn.
Xem thêm tác phẩm khác →