Bằng chứng cho một nhà nước tốt * Cái ác nằm trong bản chất sinh vật, gene di truyền, cấu trúc xã hội. Vậy cái thiện nằm ở đâu? Nó cũng nằm trong bản chất sinh vật, gene di truyền, cấu trúc xã hội. Nên mức thiện ác sẽ do bản thân chọn, tác động của di truyền và văn hoá trong môi trường sống. Một nhà nước tử tế sẽ kiến tạo môi trường sống tử tế, thiện lành giúp mỗi người có thêm năng lượng thiện để điều tiết phần ác trong bản năng hay hậu quả từ di truyền. Kết quả là xã hội hướng thiện đó ngày càng nhân văn và mạnh lên nhờ có sự tin tưởng, yêu thương lẫn nhau trong teamwork. Một nhà nước không tử tế thì con người vừa phải [chống chọi, thích nghi với môi trường ác] vừa chịu [xác suất cao cha ông ác vì môi trường và truyền xung năng ác qua di truyền, nuôi dạy]. Lương thiện như lựa chọn cá nhân khi đó phải chịu áp lực khổng lồ từ môi trường và di truyền thiên về ác. Người vượt qua được là người thực sự thiện, tốt nghiệp thiện. Nhưng ở những nước nghèo, chính phủ thấp kém, số người bền bỉ được với cái thiện như vậy không nhiều, thậm chí là thiểu số bị bắt nạt vì đúng, vì tốt. Nếu người đúng, người tốt bị cô lập, bị bắt nạt, hãm hại thì đó chính là bằng chứng cho một nhà nước đang thua cái ác hoặc chính là cái ác. Nếu bạn tin mình là một nhà nước tốt, bạn phải giúp được người đúng, người tốt được bảo vệ, được tôn vinh, lắng nghe. Đó là cách giữ cho xã hội đúng và tốt để phát triển mạnh thực sự. Anh nói mày có biết lắng nghe không?