---------------------------------------- I. Thời gian qua có nhiều việc xảy ra ở đây, ở đâu đó, hấp hối, lột xác, hồi sinh, lạnh tanh, nhộn nhịp... Hắn thì chẳng cảm thấy gì mấy. Vẫn bình thường. Việc gì phù hợp thì làm không phù hợp thì thôi, chẳng tự hào và cũng chẳng ân hận. Không cho thì thôi nhưng đã cho thì không tiếc nữa (chỉ sợ cái cho đi làm khổ người ta). Hắn không muốn làm con chim ngạo nghễ trước mũi tên, để rồi khi trúng thương lại sợ cành cây cong. Từ đó, thấy cành cây cong là không đậu nữa. Chỉ khổ cành cây cong thèm hơi ấm của vệt chân chim... Hắn làm việc để không thấy mình vô ích, đôi khi than vãn trong đầu vì thấy người đời biến công việc đó thành mây khói; tai nạn, rủi ro thì rình rập... Nhưng thôi than vãn từ rất rất lâu rồi. Tại bản thân hắn chưa đủ sức hay tại người đời vô cảm? Cứ kệ, đã làm, đã nghĩ kỹ trước khi làm thì không ân hận, làm là được sống cho người, cho mình, ai bắt làm nào? Hắn làm chẳng phải vì lý tưởng của một thằng bé ngày xưa chạy nhanh hơn bạn bè mơ mộng mình biết đâu là siêu nhân, rồi về sau, khi hiểu phim siêu nhân thấy trọng trách và đau khổ của anh ta lớn đến thế nào, chỉ sợ chứ khoái trá gì. Hắn làm chỉ vì thấy bố mẹ hay cãi nhau từ những bất đồng quan điểm đâu đâu, như có cớ được cãi nhau là cãi nhau. Có lẽ, vì sống cách xa nhau quá, bận bịu quá, vì áp lực cuộc đời và tự gây ra cho mình lớn quá. Từ những trận cãi nhau ấy, chẳng biết từ bao giờ, hắn buồn bã, câm lặng, khó gần gũi người đời, không muốn mai sau, mình cũng làm con cái mình sớm buồn như thế. Dù bây giờ, mọi chuyện đã nhẹ nhõm đi, nhưng nỗi buồn sinh sôi nảy nở từ mầm buồn cũ và mới thì cứ thế đọng lại. Như một thứ thủy ngân không biết bay hơi. Hắn làm chỉ vì thấy đời trớ trêu quá: Bà mình già yếu lắm rồi, cả đời sống cho người khác, cuối cùng, chưa được sống cho mình đã nằm liệt giường, bắt đầu lẫn lộn, con cháu hàng tuần, hàng tháng đến thăm một lần, mà chẳng biết nói gì, cũng chẳng mấy khi nghe rõ bà nói gì. Làm vì đứa cháu gái của hắn không có bố, ngoan ngoãn, chăm chỉ nhưng vì bị bắt nạt nhiều, lúc nào cũng sợ hãi, rụt rè, ẩn nấp trước cuộc đời này. Làm vì không muốn thấy đôi lần trước cửa nhà, hai ông xe xích lô cầm điếu cầy nện vào đầu nhau do hiềm khích, rồi khi một người tóe máu ra, ngã phịch xuống, kẻ vừa nện lại cuống cuồng dìu đối thủ lên xe đi bệnh viện... Hắn làm vì không muốn người sống chả còn tình người, chỉ kể riêng chuyện đi trên đường thôi đã chán: Một lần, có một cậu thiếu niên lơ ngơ sai đường bị gã cảnh sát giao thông nện dùi cui làm hắn trông thấy giận sôi lên. Một lần thằng bé cùng đá bóng bị mất xe đạp ở sân bóng, được ông anh họ hắn dắt lên đồn trình báo, nó ngồi đợi ở ngoài, tự nhiên bị ăn bạt tai, chắc vì ngài công an đánh nó trông tướng nó côn đồ cứ tưởng thằng nhãi hư hỏng nào bị bắt vào, tẩn để thị uy luôn, chắc là bệnh nghề nghệp? Một lần đèo cái máy vi tính và thằng bạn sau lưng, phải gù lưng xuống không nhìn lên được, vô tình vượt đèn đỏ vì không để ý, chú cảnh sát giao thông bất kể phân trần, cứ giữ xe lại, thằng bạn giúi cho chú ta đôi chục nghìn, chú ta cười sau cặp kính đen: ?oỪ, để uống nước nhé!?, rồi thả cho đi... Hay một lần ông cậu ta từ quê ra, rẽ nhầm vào đường hai chiều mới đổi thành một chiều nhưng không biết, dù chỉ mới ngoặt vào đã bị giam xe 15 ngày và nộp 200 ngàn. Rồi thì ông cậu buồn bã nói với niềm bi quan của người ?obị hại?: ?oPháp luật chỉ làm khổ người tốt, bọn biết lách luật thì chả bao giờ sao?. Biết nói thế nào để ông cậu yêu cuộc sống bây giờ? Hắn làm vì có những lần lạnh người khi thấy hai thằng bé đèo nhau lạng lách bị đổ xe, không biết sống chết thế nào, một bà đứng tuổi ngồi sau xe một người đàn ông, rủa to: ?oCho chết!? Chuyện thường ngày đã thế, huống chi chuyện thâm cung bí sử. Hắn phải làm vì hắn phải mạnh lên, phải rèn luyện để có uy lực, trước một kẻ chẳng ra gì, dám nhìn thẳng vào mặt hắn. Chỉ ánh nhìn của hắn cũng đủ làm nó run rẩy. Và khi ánh nhìn không đủ mạnh, hắn sẽ có cách để khiến nó không đụng được đến hắn, đến những người lương thiện và lành hiền, chân chất làm họ trở nên hoài nghi, bất mãn và tàn nhẫn. Hắn thường ?ocứ ru rú trong nhà?, vốn sống thực tế chẳng là bao. Nhưng cũng biết đọc, biết nghe, biết nhìn, biết suy luận. Biết nỗi đau và hạnh phúc của người đàn bà sinh nở trong truyện của Gorki, biết đến phòng côvắc trong ?oThư gửi mẹ Âu Cơ? của Y Ban, biết đến những bé gái bị chôn sống trong truyện về người Ấn của Hồ Anh Thái, biết đến những sự đời chưa trải đến qua chuyện của Nguyễn Huy Thiệp, biết đến cảnh trong đấu tranh, những con người dũng cảm bị tra tấn, làm khổ tàn ác thế nào, biết đến sự hèn mọn của những con kiến mà trước đây, đôi lúc buồn chán hắn ?ocó quyền? sát sinh vô tội vạ... Hay mới đây, thằng bạn kể trong một cuộc đi chơi: ?oVừa có chuyện mẹ giết con, hai cô cậu sinh viên ăn ở với nhau đẻ ra đứa trẻ, gia đình không thừa nhận, ra ở riêng. Không hiểu thế nào, người phụ nữ kia bóp cổ con mình, không chết, liền lấy dao đâm hai nhát vào ngực đứa trẻ rồi cho vào bao tải, vứt xuống ao rau muống, hôm sau, người ta đi hái rau vớt được... Không hiểu sao lại có người dã man thế, không nuôi thì bỏ ở cửa chùa, ở quanh đấy có bao nhiêu chùa. Mà thằng bé lại là con trai, mấy ông không đẻ được con trai cứ đứng ở bờ ao mà tiếc?. Cả bọn cười. Cười vì câu nói buồn cười cuối cùng, dù có một chút xót xa trong lòng đấy nhưng đó đâu phải chuyện nhà mình. Đó đâu còn là chuyện lạ để sửng sốt, kinh sợ! Cũng như trong cuộc chiến kia, người ta sẽ vỗ tay khi nó mang danh nghĩa giết 100 người để cứu 1000 người, 100 chết ít hơn 1000, thế là lợi rồi, đâu phải chuyện nhà mình. Những kẻ chỉ huy chỉ huy chỉ ngồi, ra lệnh, bấm nút sẽ chẳng bao giờ hiểu nổi nỗi đau của con người khi phải bắn vào con người. Sát khí nó có thể sẽ không đến ngay nhưng rồi thời gian sẽ làm vết thương mưng mủ toác ra và hành hạ kẻ sát nhân. Riêng những kẻ chỉ huy vẫn mãi ngồi, ra lệnh và bấm nút với đôi tay không bao giờ dính máu... Chừng nào chúng còn được làm chỉ huy. Hắn biết đến nỗi sợ, nỗi khiếp đảm của kẻ bị định đoạt sinh mạng. Chỉ đơn cử nhỏ nhoi một giấc mơ mới đây thôi. Một cái giấc mơ hiếm hoi hắn nhớ khá rõ. (Có một giấc mơ khác từ lâu lắm hắn còn nhớ là cái giấc mơ kiếm được kho báu bên bờ suối. Trong cơn mơ ấy, hắn cũng tự hỏi: ?oChắc đây là mơ??. Nhưng không hiểu thế nào mà trong giấc mơ ấy, hắn thuyết phục được mình: ?oĐây không phải là mơ?. Hắn đã thực sự cảm thấy sung sướng với cái niềm vui tìm được kho báu ấy, cái cảm giác lâng lâng mà khi tỉnh dậy, hắn vẫn còn nhớ được. Mà thôi, hãy kể về cơn mơ cách đây vài hôm) Hắn mơ thấy chiến tranh (không phải lần duy nhất). Hắn quì khom người trong một ngôi nhà với một số người xa lạ, nhìn những đợt pháo bắn về phía mình. Những đợt sáng của đạn pháo lao về phía ngôi nhà, nhìn thấy rõ mồn một khi nào nó lướt qua. Mỗi lần nó lướt qua là một đợt chấn động làm căn nhà rung lên. Nhưng chẳng ăn thua gì. Hắn ngắm nó và biết nếu nó trúng thì tan xác, sẽ không đau đớn đâu. Chỉ đến khi, một chiếc trực thăng bay là là sát với căn nhà, và có những kẻ mặc áo rằn ri từ chiếc trực thăng ấy nhảy xuống, nỗi sợ của cơn mơ mới mơ hồ xuất hiện. Bọn chúng ra lệnh cho những người trong nhà phải đi ra. Mọi người vội vã di tản. Hắn cứ tà tà tà tà bước. Rồi căn nhà không hiểu sao cứ hẹp lại, hẹp lại, co rúm lại, hắn kinh hoàng, phải vội vã trườn ra từ một khe hẹp trên căn nhà gỗ (một khe hẹp mà đến lúc đó mới có) trước khi bẹp dí trong đó. Nhảy ra rồi, còn nghe thấy tiếng hét ghê rợn của một người đàn ông. Dù trong giấc mơ ấy, ban đầu, trong ngôi nhà, không có người đàn ông nào, trừ hắn. Giấc mơ thì không có mấy lôgic? Rồi thì hắn thấy thằng em chạy ra từ một ngóc ngách khác. Hai đứa định chạy trốn thì có mấy thằng lính nhìn thấy. Chúng chĩa súng vào và dẫn hai đứa đi. Đến một căn phòng ốp đá trắng như một cái nhà vệ sinh, trong đó có những thứ ống tiêm, dụng cụ đủ loại. Bọn chúng định làm gì đây? Nỗi sợ bắt đầu dâng lên. Bắt đầu cảm thấy thân phận của một kẻ bị định đoạt sinh mạng. Lúc đó, nhân vật hắn trong mơ nghĩ trong đầu: ?oTa có nên nói với bọn chúng: ?oI?Tm away?. Biết đâu chúng biết đến cái tên này? Nhưng nếu chúng biết cái tên này chống lại chúng, biết đâu chúng hành hạ ghê hơn?? (Tôi đoán, chắc lúc đó, câu chuyện về Acsimet bị một tên lính đâm chết vì không biết tên tôi từng đọc đã ám ảnh vào giấc mơ). Rồi khi đó, hắn bỗng không biết phải làm gì nữa. Không thể nghĩ ra một cái gì nữa. Nhưng hắn lại không muốn bị tiêm, hắn bắt mình phải nghĩ ra. Thế là hắn tỉnh giấc. Có lẽ, giấc mơ bị bế tắc ở chỗ đó khiến hắn không mơ tiếp được nữa. Trí tưởng tượng cũng có chỗ bị bế tắc? Hắn bật đèn ngủ, ngước nhìn đồng hồ, lúc đó là 4 giờ sáng! Một cảm giác mệt mỏi lớn hơn nhiều lần so với cảm giác mệt mỏi bình thường mỗi khi thức giấc... Thế đấy! Hắn biết đến những điều mà người ta không biết là hắn biết. Hắn cảm giác được nỗi đau mà hắn không hứng chịu và hắn không muốn chúng xảy đến với người khác. Phải chăng, vì thế, hắn buộc mình phải làm sao để góp phần nhanh chóng bớt phải nghe, phải thấy những nỗi đau và bất công trong đời như thế. Làm cho một người hạnh phúc ư? Hai người hạnh phúc ư? Không! Làm thế chả ích gì! Chỉ có một cách: Làm cho cuộc đời này hạnh phúc để mọi sinh linh trong nó được sống như người. Và thế là hắn làm! Ảo tưởng hay không ảo tưởng? Hăn cứ làm và cứ không cười vào mũi mình. Vì hắn biết điệu cười tàn nhẫn ấy chứa đựng một sự tuyệt vọng, yếu đuối và thất bại. Hắn là kẻ ?otam thất?: Thất tình, thất vọng, thất nghiệp? Vì tham tất? Nhưng hắn chưa cảm thấy mình thất bại với lòng tham tất cả đều được hạnh phúc ấy. Dù nhiều lúc làm với chẳng một thứ cảm xúc gì, như một thói quen nghề nghiệp. Hắn vẫn cứ làm. Để rồi, cũng có lúc hắn cảm thấy sợ hãi, lúc yên tâm, lúc hay quên lại tự hỏi ?omày làm nó vì cái gì cho ai?? Rồi lại nhủ: ?oCái đầu này không bao giờ biết làm chuyện vô ích cả. Cứ làm, cứ làm cái mà anh vẫn làm đi anh bạn. Chừng nào anh chưa ghét bản thân mình vì việc anh đang làm? ...có khi yêu đến xế chiều cúi đầu nhận tội mình yêu chính mình...