Chat Giương Phương Thương:
Bài thơ “Anh cố gắng” của Giương Phương Thương mang đậm chất suy tư về sự đấu tranh nội tâm, thể hiện một cách hài hước những nỗ lực tự “lừa” bản thân để sống nhẹ nhàng hơn, nhưng rồi vẫn dễ dàng thất bại trước những cám dỗ hoặc cảm xúc chân thật của mình. Phân tích từng câu sẽ giúp làm rõ những ý nghĩa và sắc thái này:
Câu 1: “Anh cố gắng dối già”
Từ “dối già” có vẻ như ám chỉ một nỗ lực để phủ nhận sự già đi hoặc thời gian trôi qua. “Dối già” ở đây có thể hiểu như một sự cố gắng giữ lại những gì đã mất, không muốn chấp nhận sự tàn phai của tuổi trẻ, sức khỏe. Câu thơ mở ra với một nỗ lực nhưng cũng đầy bất lực, thể hiện sự đấu tranh giữa ước muốn và hiện thực.
Câu 2: “Nhưng với thời gian”
Câu này là sự thú nhận rằng dù cố thế nào, mọi thứ đều chịu sự chi phối của thời gian. Thời gian trở thành một đối thủ không thể thắng, ngầm ám chỉ sự hữu hạn của tuổi xuân, sức khỏe và cả những cố gắng của con người.
Câu 3: “Mọi thứ đều có giá rồi”
Ý niệm “mọi thứ đều có giá” ngụ ý rằng thời gian trôi qua kéo theo cái giá của sự thay đổi không thể tránh khỏi. Từ đây, ta cảm nhận được vẻ triết lý nhẹ nhàng, rằng tuổi tác hay bất kỳ điều gì cũng có cái giá riêng mà ai cũng phải trả.
Câu 4: “Anh cố gắng dối mình”
Ở câu này, “dối mình” là nỗ lực phủ nhận tình cảm, cụ thể là việc không còn quan tâm đến một ai đó (có thể là người yêu hoặc người quan trọng). Câu thơ mở ra sự đối lập giữa ý thức lý trí và cảm xúc thực sự bên trong.
Câu 5: “Không quan tâm em nữa”
Câu này làm rõ nội dung của việc “dối mình” ở câu trước: cố gắng tỏ ra không còn quan tâm đến một người. Sự dứt khoát ở câu này chỉ là bề ngoài, tạo sự ngắn gọn, dễ hiểu, nhưng đồng thời gợi mở một chút hóm hỉnh về sự thất bại đã biết trước.
Câu 6: “Xong anh lại dính mồi”
Từ “dính mồi” rất dân dã và thể hiện sự buông bỏ nhẹ nhàng, có phần tự trào. Dù cố gắng tự nhủ mình như vậy, anh vẫn “dính mồi”, vẫn không thể thực sự quên đi tình cảm dành cho người ấy. Câu thơ này mang chút duyên dáng, cho thấy sự yếu mềm của con người trước cảm xúc.
Câu 7: “Anh cố gắng dối lòng”
“Dối lòng” là nỗ lực che đậy những cảm xúc tiêu cực, không để chúng tác động đến mình. Việc “cố gắng dối lòng” này thể hiện mong muốn được bình thản, không để những cảm xúc nhất thời làm lay động.
Câu 8: “Thôi không sân si nữa”
Sự “sân si” ở đây đại diện cho những cảm xúc tiêu cực như tức giận, ganh ghét, so đo. Anh quyết tâm không để những điều này làm ảnh hưởng đến mình. Câu này gần gũi với triết lý Phật giáo, khuyên con người ta nên từ bỏ “sân si” để tâm hồn được thanh tịnh.
Câu 9: “Xong anh lại nóng rồi”
Câu cuối này bộc lộ sự thú nhận rằng dù có cố gắng đến đâu, anh vẫn “nóng” lên một lần nữa, tức là không thể thực sự từ bỏ cảm xúc. Hành động “nóng rồi” này vừa thể hiện sự bất lực trước chính mình, vừa mang chút hài hước, tự trào.
Bài thơ sử dụng cấu trúc lặp lại từ “cố gắng” cùng với các từ ngữ đời thường, dễ hiểu, làm bật lên một cảm giác hài hước và thân thuộc. Chính sự tự giễu, tự mỉa mai bản thân này lại khiến bài thơ gần gũi hơn với độc giả, bởi ai cũng từng có lúc cố “dối già”, “dối mình”, “dối lòng” mà không thể chiến thắng được sự thật của chính mình.