Có một ý tôi muốn đính chính * Có một ý tôi muốn đính chính trong những lời giải thích về bài thơ “Bắt nạt”. Đó là ý “mù tạt là ẩn dụ cho kẻ mạnh”. Chính xác hơn thì nó là: Mù tạt là ẩn dụ cho kẻ mạnh hơn. Sau này tôi mới nghĩ ra điều này, không phải lúc nào tôi cũng nhận thức được hết về tác phẩm của mình. Lần tự diễn giải tác phẩm vừa rồi chỉ là hãn hữu (bên cạnh một số ít các tác phẩm khác; tôi không có sở thích này). Đó là sự “đành diễn giải” vì sợ giáo viên hiểu sai tác phẩm, dạy học sinh một cách giáo điều và nặng tính áp đặt. Tác phẩm là để dành cho một tiết học văn. Học văn là học các kỹ thuật viết hiệu quả, cách cảm nhận các tác phẩm hay, mở mang trí não. Cơ bản là để có một tâm hồn đẹp hơn, trình độ cảm thụ cao hơn, sáng tạo hơn, dùng ngôn ngữ tốt hơn. Trong diễn giải về tác phẩm, tôi cũng phần nào chia sẻ cách sáng tác của mình, đó chính là một số skill viết thơ tôi hay sử dụng trong gần 30 năm, chắc cũng có chút giá trị cho người muốn tham khảo. Tôi muốn viết thêm về ý “Mù tạt là ẩn dụ cho kẻ mạnh hơn” mới cập nhật. Không cần giải thích về phép ẩn dụ thì nhiều người vẫn thừa hiểu. Đây không phải lời biện minh mà chỉ là chia sẻ thêm. Như là kể thêm chuyện về tác phẩm. Mù tạt (loại cay) cực kỳ mạnh vì rất ít người đối đầu với một tuýp mù tạt nhỏ bé mà có thể vượt qua. Giỏi lắm thì cũng bại khi tuýp mù tạt vẫn còn hơn 1/3 “máu”. Bạn nói bạn “ăn” được mù tạt cũng chỉ là đỡ được vài ba “đấm” của mù tạt. Ớt cay nhưng ít loại xộc thẳng lên não như mù tạt. Dù bạn đầu gấu đánh đấm giỏi hay lắm mưu mô đến đâu, não bạn khó có thể chịu được lượng mù tạt quá nhiều. Nếu bạn cứ cố ăn quá liều mù tạt thì có thể bạn sẽ gặp vấn đề về sức khoẻ, thần kinh; có thể “mất sức” bắt nạt. Mù tạt mạnh chứ, bạn đâu thể coi thường nó, cũng như việc dùng nó cho ẩn dụ. Dù bài thơ là giọng điệu cho các bạn tuổi mầm non thì mù tạt cũng không chỉ “đáng gờm”, “đáng nể” với lứa tuổi đó. Cứ nhìn quanh khi ăn sashimi hay bò cuốn lá cải, liệu có mấy ông dù thích mù tạt và thích thử thách có thể ăn được hết 2/3 tuýp mù tạt cay. Hầu hết mọi người khi chấm mù tạt hay bóp tuýp mù tạt vào đồ ăn của mình đều “rón rén”, “chừng mực”. Tôi đã ngồi ăn bò cuốn lá cải, sashimi với nhiều người, đã thấy thực trạng “khó nhằn” của mù tạt nên mới chọn làm ví dụ. Với các ví dụ đưa vào những bài thơ “chắt lọc”, tôi thường phải chọn đủ “đắt”. Bởi vì “mù tạt là ẩn dụ cho kẻ mạnh hơn” (là kẻ mà bạn sẽ tránh bắt nạt), nó được dùng để giễu cợt người bắt nạt, kích thích phần quân tử, phần nhân phẩm ở họ: “Thử kẻ yếu làm gì? Sao không trêu mù tạt?” Thấy kẻ mạnh hơn là lảng, chỉ đi bắt nạt kẻ yếu thì đừng nghĩ mình ngầu, đừng tưởng bắt nạt là hay, nhìn rõ lại mình đi. Ý thơ là như vậy. Đợt trước tôi cũng có nói thông điệp sâu xa của bài thơ là về tính quân tử, là cốt lõi của nhân phẩm. Cũng có một số điểm tôi muốn đính chính, bổ sung vì lúc đó không có nhiều thời gian và sức khoẻ để nói hết. Sau này có dịp tôi xin nói sau.