Con Gờ của Schrodinmeo Người ta hay nói về con mèo của Schrodinger (viết chính xác tiếng Đức thì có thêm hai dấu chấm trên chữ o) như một gia vị làm sang cho câu chuyện. Những cái tên ngoại quốc khó đọc, sự khó hiểu và những hình ảnh cute như con mèo luôn giúp tăng view. Schrodinger đưa ra một thí nghiệm như sau: Cho con mèo vào một cái hộp kín, trong đó có một bình thuốc độc. Xác suất bình thuốc độc này vỡ trong vòng 1 tiếng là 50/50. Như vậy, nếu nói theo trường phái Copenhagen, trong vòng 1 tiếng, không ai rõ bên trong xảy ra chuyện gì thì con mèo vừa đang sống vừa đang chết. `.'- Schodinger viết: "Hàm sóng của hệ thống sẽ là sự chồng chập của cả trạng thái con mèo sống và con mèo chết và cả hai trạng thái chồng chập có biên độ như nhau. Trong những trường hợp như này, sự vô định của thế giới vi mô đã chuyển sang thế giới vĩ mô, và có thể được giải quyết bằng quan sát trực tiếp. Nó giúp chúng ta tránh phải chấp nhận một cách ngây thơ một "mô hình bị làm nhòe" khi mô tả thực tại. Bản thân các tình huống như này không có gì thiếu rõ ràng. Có sự khác biệt giữa một bức ảnh chụp nhòe của vật thể nào đó và một bức chụp rõ nét của đám mây hay sương mù". Để hiểu đoạn trích trên từ Wikipedia, ta có thể dẫn một đoạn khác từ đó: "Con mèo của Schrödinger là một thí nghiệm tưởng tượng nghĩ ra bởi Erwin Schrödinger để cho thấy sự thiếu hoàn hảo của những cách hiểu về cơ học lượng tử vào thời của ông, khi suy diễn từ các hệ vật lý vi mô sang các hệ vật lý vĩ mô. Schrödinger đã đưa ra thí nghiệm này khi tranh luận cùng với Albert Einstein về cách hiểu Copenhagen, một cách hiểu về cơ học lượng tử mà cả Einstein và Schrödinger phản đối. Trong cách hiểu này, khi con mèo bị tách rời khỏi mọi nhiễu loạn, trạng thái của con mèo sẽ chỉ có thể biết được ở dạng chồng chập của các trạng thái lượng tử cơ bản (trạng thái riêng). Mỗi khi hệ thống đo đạc muốn xác định trạng thái của con mèo thì hệ thống này đã làm nhiễu loạn trạng thái của mèo; nói cách khác hệ thống đo đạc có vướng víu lượng tử với con mèo". `.'- Ta có thể tóm tắt quan điểm của Schodinger và Einstein: - Phản đối quan điểm cho rằng con mèo trong thí nghiệm nửa sống nửa chết khi không được quan sát. Con mèo TỰ BIẾT nó sống hay chết. - Khi ta không biết con mèo trong thí nghiệm (vi mô) sống hay chết, ta phải đẩy nó ra hiện thực (vĩ mô) để quan sát. Schodinger tiếp tục nhấn mạnh: "CÓ SỰ KHÁC BIỆT giữa một bức ảnh chụp nhòe của vật thể nào đó và một bức chụp rõ nét của đám mây hay sương mù." Nói cách khác, nó cũng giống như nước ngoài nhìn chúng ta trong chiến tranh xác suất 50/50 đang vừa sống vừa chết vậy. Rồi biến chúng ta thành con số tính xem lượng sắt trong cơ thể có tăng trong chiến tranh không vậy. Schrodinger viết: "Trong những trường hợp như này, sự vô định của thế giới vi mô đã chuyển sang thế giới vĩ mô, và có thể được giải quyết bằng quan sát trực tiếp”. Bonus: Em đọc cái thí nghiệm này thấy riêng quả cho con mèo cùng thuốc độc random vào hòm đã là vi phạm miu quyền roài. Rõ ràng, Schrodinger vẽ ra thí nghiệm giả tưởng này để giễu cợt giới hạn của lý thuyết (rất nhiều người tưởng nhầm thí nghiệm này là triết lí của ông) bởi ông hiểu rõ: Bản thân con mèo chỉ có thể đang sống hoặc chết, điều này hoàn toàn có thể nhận biết dễ dàng qua quan sát. Nhưng con người có thể lạm dụng lí thuyết để làm mập mờ việc này. Những kẻ cho con mèo cùng thuốc độc vào hòm có thể biện hộ việc “miu” sát nó bằng cách nói nó đang vừa sống vừa chết. Giới hạn tính chính xác của thí nghiệm được phản ánh trong kết luận: "Mỗi khi hệ thống đo đạc muốn xác định trạng thái của con mèo thì hệ thống này đã làm nhiễu loạn trạng thái của mèo; nói cách khác hệ thống đo đạc có vướng víu lượng tử với con mèo". Tóm tắt câu chuyện: Tư tưởng của Schrodinger đơn giản là: Chẳng có lý thuyết nào có thể làm mù mờ sự sống chết của kẻ khác.