Trích nguyên văn parusa: "Đặt máy quay ở điểm nhìn trực thăng, thấy toàn bộ thành phố đắt đỏ, với hàng loạt biển báo giao thông, toàn bộ những sản phẩm nhân tạo của con người, cả về vật chất, như bóng bay cao su, súng bắn nước nhựa, cả tinh thần, như hệ thống pháp luật, các tín ngưỡng tôn giáo v.v... thật ra lại phát triển cực kỳ tự nhiên, thậm chí là hồn nhiên, như 1 mảnh địa y, nấm mốc sùi trên thân cây gỗ mục sau cả tuần mưa dầm ẩm ướt mà thôi. Nhân tạo hóa ra cũng thuộc về Tự nhiên, hết thảy đều thuộc về Tự nhiên." Đúng thế. Nhân tạo cũng sinh ra từ tự nhiên. Lí trí cũng sinh ra từ bản năng. Tặng parusa 1 đoạn: Hiện sinh mong trở lại thời điểm xuất phát của loài người, trước lúc hình thành bản chất. Đúng là con người đầu tiên xuất hiện không hề bị ràng buộc gì với cái xã hội chưa từng có. Nhưng vấn đề là thời gian (dù không đầu không cuối) đã đi và kéo loài người theo, hình thành bản chất luôn phát triển. Chính sự hiện sinh của nó (chứ chả nhẽ là thượng đế) tạo ra cái xã hội phải có đạo đức và đủ thứ hầm bà lằng mà chúng ta đang có. Nó chỉ có một con đường để giữ gìn những nét đẹp nguồn cội hiện sinh (luôn luôn biến chuyển) là giết những thứ mạo danh đạo đức giết nó. Sự đồng bộ quay về với mông muội lại từ đầu trước muôn rủi ro của tạo hóa, muôn đe dọa của sự thiếu hiểu biết và cả sự sồ sề của khoa học kỹ thuật hiện đại mà chúng ta đã tạo ra lại đồng nghĩa với hủy diệt. Nguồn: http://gio-o.com/NguyenTheHoangLinhCCTT.html Nhưng khi nhân tạo hay lí trí đi tiếp và đi xa, nó cũng tạo ra những thứ tự nó mà tỷ lệ dính dáng đến tự nhiên còn rất nhỏ. Ví dụ như internet, người ta có thể liệt kê abc cái lõi kỹ thuật tạo ra nó nhưng tương tác trên nó phình nở thành 1 thế giới tinh thần không thể nắm bắt. Thế giới của cái thiện như chia sẻ thực phẩm, động viên tinh thần, phản chiến, bảo vệ loài khác, hy sinh chính mình cho người khác (ví dụ cứu hỏa) cũng tương đối phi tự nhiên, mang tính nhân tạo cao. Chúng chủ yếu là những sản phẩm tư tưởng được chuyển thể thành hành vi. Lâu thì thành văn hóa, văn hóa qua nhiều thế hệ thì ăn vào gen, thành bản năng của vùng văn hóa đó. Thế giới của chiến tranh xuất phát từ những bản năng tranh giành vì đói khát, chiếm cứ nơi bớt khắc nghiệt hơn càng ngày càng biến thái đi, mang nhiều dáng dấp của các sản phẩm tư tưởng. Dựa trên vơ vét nhiều hơn thực dùng để tích trữ, ngăn chặn đối phương tích trữ; chạy đua vũ trang; dán nhãn để phát triển thương hiệu, phân hóa kẻ thù: Thu hút đồng minh dựa trên niềm tự hào được đính kèm thương hiệu hoặc lòng căm thù thương hiệu khác. Chủng tộc, màu da cũng thành được cái cớ để đoàn kết hay tiêu diệt. Biến tướng của sản phẩm tư tưởng kiểu này ở phạm vi hẹp hơn là tư duy dòng tộc, vùng miền. 2 thằng mâu thuẫn vì cả 2 đều mất dậy, 2 họ, 2 tỉnh oánh nhau. Một giọt máu đào hơn ao nước lã. Xem trận bóng đá thì không khoái xem trình diễn của cả 2 hay khoái tất những thằng hay trên sân, nhất định nước tao vui nước mày phải buồn, thằng ngon của mày phải bị chém. Bán anh em xa mua láng giềng gần là câu hơi bị lạ, thoáng. Về sau, xuất hiện tiếp câu miền Nam nhận họ, miền Bắc nhận hàng là câu cho thấy sự quy chuyển nhãn mác họ hàng thành hàng hóa thực dụng. Như sự quy chuyển thương hiệu phe A phe B trong chiến tranh thành sức người, mạng người bỏ ra cho nó. Nhận ra thực tế đó, con người ít bị nhãn mác siêu hình tình cảm lừa hơn, giờ chỉ còn bị nhãn hàng hiệu lừa. Bên cạnh những sản phẩm vật chất khủng khác, chiến tranh, cái thiện là 2 sản phẩm nhân tạo mang tính concept lớn nhất mà con người tạo ra, hiện thực hóa, ủng hộ. Đều từ những sự thúc ép bản năng và những dự đoán nhân tạo về tương lai. Chúng cũng đều là động lực lớn để chế tạo các sản phẩm nhân tạo khác. Có thể mục đích ban đầu phục vụ cho cái thiện nhưng sau dùng để đánh nhau hoặc ngược lại. http://tnxm.net/showthread.php?t=8080&page=170