← Tác phẩm
Tùy bút · Sáng tác: 31 tháng 7, 2008
Giải thích bằng tư duy hợp lí tập II
1. Loạt bài của tác giả Xuân Anh (Vietimes) về Đặng Chân Nhân, một bạn trẻ làm thơ: Từ Trần Đăng Khoa đến Đặng Chân Nhân: Chuyện thần đồng thơ… Đặng Chân Nhân “đặc biệt” thế nào so với Trần Đăng Khoa? Bài viết này của Xuân Anh về cơ bản là có giá trị, giới thiệu được một người viết thơ hay đến độc giả, có khá nhiều nhận xét xác đáng. 2. Nhưng dù ca ngợi một người trẻ, Xuân Anh vẫn giữ lối viết cực đoan, nhiều kỳ thị với người trẻ (trong blog này em cũng đã đề cập đến lối viết như vậy của Xuân Anh trong một bài phỏng vấn, dù trong bài đó, người trả lời phỏng vấn là bác Nguyễn Trần Bạt vẫn biến nội dung mình trả lời thành đáng đọc). Sự kỳ thị, cực đoan khiến Xuân Anh chỉ đứng ngoài phán xét. Vì đứng ngoài nên không hiểu rõ chính một số yếu tố mà Xuân Anh đem ra phán xét người trẻ lại làm nên chất thơ của bạn Chân Nhân và có thể lí giải được cái Xuân Anh bí từ mà gọi là “siêu nghiệm”. Đơn cử một đoạn Xuân Anh viết: “Những tưởng với một Hà Nội đầy nhà chung cư ngổn ngang, tắc đường, bụi bặm và môi trường “buông thả” của thế hệ 9x quá “ô nhiễm” cho thế giới của thi ca, nhưng Nhân vẫn làm thơ và có thế giới rất riêng của mình. Một thế giới riêng trong ý tưởng toàn cầu. Bước sang tuổi 14, lứa tuổi tròn trĩnh của thời thiếu niên, Nhân đã thực sự trưởng thành. Sự trưởng thành này không đi theo quy luật thông thường về tích lũy những kinh nghiệm, mà dường như nó đi đường tắt với những siêu nghiệm. Hãy xem những câu thơ sau: Cuộc sống là một trò chơi Con người là những nhân vật ảo. Đồ vật thì vẫn là đồ vật, Cố gắng thì chúng ta sẽ thắng. Trò chơi thì vẫn phải có luật, Gian lận thì sẽ bị phạt chứ. Ai là người chơi? Chắc là Chúa. Vì ông ấy ngồi trên thiên đàng. (Bài Trò chơi , 14 tuổi) Khó có thể tưởng tượng nổi một cậu bé ở thời đại của games, truyện tranh và những trò học đòi người lớn của thế hệ 9x lại có những suy tư về trò chơi của cuộc đời mang đầy tính triết lý như vậy” Bình luận: Câu “Những tưởng với một Hà Nội đầy nhà chung cư ngổn ngang, tắc đường, bụi bặm và môi trường “buông thả” của thế hệ 9x quá “ô nhiễm” cho thế giới của thi ca” là trải nghiệm hay góc nhìn kỳ thị của Xuân Anh chứ không phải trải nghiệm của Chân Nhân. Thế giới thi ca của Xuân Anh quá dễ bị ô nhiễm, quá cằn khô nên mới phải “những tưởng” ngây thơ như vậy? “Thời đại của games, truyện tranh” như một lời chê của Xuân Anh lại chính là cái hỗ trợ Chân Nhân có cách làm thơ khá “Tây” (em không có ý chê): Lối viết gọn, đi thẳng vào vấn đề, ngôn từ giản dị, ngữ pháp “Tây”, có những ý tưởng về Chúa, Thượng Đế. Cách diễn tả cá lớn cá bé có thể cũng được gợi hứng từ games, từ hoạt hình, từ những truyện tranh như Hunter, Naruto… Thế hệ “9x” bên cạnh “những trò học đòi người lớn” theo nghĩa xấu Xuân Anh ám chỉ thì cũng “học đòi” được rất nhiều thứ để sớm trưởng thành về tư duy, nhất là khi có khả năng sử dụng mạng để tìm kiếm thông tin, nếu đường offline tắc nghẽn thì đường online lại rất thênh thang. Tiếng Anh của họ thường khá, họ có thể đọc nhiều, tiếp xúc nhiều với tri thức thế giới, chơi với nhiều bạn nước ngoài, được kích thích bởi lối tư duy độc lập, nhiều phản biện của người trẻ thế giới. Và bên cạnh những cái xấu đầy rẫy phải tiếp xúc như Xuân Anh mặc định, họ được thừa hưởng phần nào lối sống của những người lớn tiến bộ, nhất là những người trong gia đình (ví dụ như bố Chân Nhân là nhà thơ Đặng Huy Giang) như Xuân Anh đã tìm hiểu. Chân Nhân là một người được trải nghiệm một bối cảnh văn hóa như vậy. Cách kết hợp tư duy tự thân và trải nghiệm của Chân Nhân mạnh, độc lập, cởi mở hơn nhiều đứa trẻ khác bị áp đặt tự duy hoặc không có nhu cầu tư duy sâu. Với tài năng và thiên hướng của mình, việc Chân Nhân nhanh chóng có những câu hỏi về bản chất nhân sinh ở tuổi rất trẻ và đeo đuổi theo thời gian là hợp logic. Nên, câu này Xuân Anh viết ra là do thiếu kinh nghiệm về giới trẻ, thiếu tư duy sâu về cách một tài năng tích lũy kinh nghiệm, đành phải mập mờ giống bác Lê Thiếu Nhơn nói về bụi Thượng Đế rải xuống sông Kinh Thầy ở chỗ cậu Bé Trần Đăng Khoa : “ Sự trưởng thành này không đi theo quy luật thông thường về tích lũy những kinh nghiệm, mà dường như nó đi đường tắt với những siêu nghiệm”.

Bài gốc đăng tại: wordpress

Xem thêm tác phẩm khác →