Hay là thôi vào SGK? * Mấy tháng trước có người bên 1 Nhà xuất bản liên hệ với Ad khốn xin dùng bài “Bắt nạt” trong Ra vườn nhặt nắng vào SGK Ngữ văn lớp 6, bộ 1, in vào năm 2021. Đã chứng kiến thảm hoạ độc hại “Tiếng Việt lớp 1 - Công nghệ giáo dục” và gần đây là bộ sách “Cánh Diều” rác rưởi nên thay cho cảm giác tự hào là cảm giác lo lắng. Lo sợ tác phẩm rơi vào một cuốn sách tệ hại. Nhưng nghĩ kỹ thấy nếu bài “Bắt nạt” được đưa vào trường học thì nó có thể giúp ích cho các bạn nhỏ giảm bắt nạt hay giảm bị bắt nạt nên đồng ý. Không đòi hỏi quyền lợi gì, chỉ yêu cầu đảm bảo chính xác nguyên tác. Có câu “Đừng bắt nạt mèo chó” trong tập thơ thì mình đề nghị thêm dấu phẩy thành “mèo, chó” để tăng tính chuẩn chính tả trong môi trường SGK. Để trong tập thơ là môi trường tự do, nghịch ngợm hơn thì đôi khi lược bớt dấu câu cho thoáng mắt. Làm việc rất thoải mái và tôn trọng với người liên hệ và họ cũng muốn xin dùng thêm một số bài khác trong RVNN cho sách lớp khác. Vài tháng sau bỗng có một người cùng NXB đó gọi đến xin dùng bài “Xe bus” cho sách Ngữ văn lớp 2. Lạ là người này hoàn toàn không biết gì về các nội dung làm việc trước đó. Hỏi lại người thứ nhất thì được xác nhận đúng là cùng bên nhưng mỗi nhóm lại làm sách cho 1 lớp nên có thể không nắm được tình hình của nhau. Thấy hơi gợn vì cách làm việc không khoa học này. Không có hệ thống thông tin thông suốt nhỡ in trùng bài cho 2 lớp thì sao. Và để các tác giả phải làm việc với nhiều đầu mối trong cùng 1 nhà sách là hạ sách. Nhưng rồi cũng tạm gác vấn đề thiếu chuyên nghiệp đó để bàn vào vấn đề chính yếu hơn mà bao năm nay Ad khốn chịu mất rất nhiều cơ hội để gìn giữ: Yêu cầu đảm bảo nguyên tác. Từ “xe bus” thì mình gợi ý và đồng ý đổi thành “xe buýt” cho phù hợp SGK và các bạn nhỏ lớp 2 hơn. Tuy nhiên, Ad khốn không đồng ý việc NXB muốn lược bỏ khổ đầu bài thơ. Lí do Ad khốn đưa ra là cả bài thơ khi làm đã được rất chú ý về chất lượng và bỏ khổ đầu làm cho bài thơ bị bắt đầu quá đột ngột, cũng như bài hát bị lược đi mấy câu đầu. Thầm chán nản với tư duy làm sách thích can thiệp, cắt xén dù không hề có lí do chính đáng ngoài ngu ngốc. Nhớ đến vụ bài thơ “Thương ông” của Tú Mỡ bị cắt xén bát nháo hỏng hết vần và sự liền mạch của câu chuyện thấy tư duy làm sách kiểu phá hoại cái hay bao năm nay vẫn không thay đổi. Nay chính mình được trải nghiệm trực tiếp. Đợi xem bên NXB trả lời thì đã hơn 1 tháng không có 1 lời hồi âm. Đúng là cách làm việc được bảo tồn từ thời mông muội. Ad khốn nhận được thông tin bài “Bắt nạt” đã qua thẩm định cấp Quốc gia và sẽ có trong SGK bộ 1 vào năm sau. Cũng có thể bài viết này làm thay đổi việc đó nhưng cũng chẳng làm mình tiếc nếu thôi hợp tác với cách làm việc tầm thường của NXB đó trong khi họ đang chịu trách nhiệm về tri thức, thẩm mỹ và cung cách sống cho hàng triệu trẻ em đang chập chững vào đời. Còn nếu có não và lương tâm tiếp thu được cái đúng thì tốt. Nhưng tốt với Ad khốn không đủ, phải tốt với toàn bộ nội dung của từng cuốn SGK. Còn gần 1 năm để ý thức rõ trách nhiệm và lao động thật chỉn chu, để hỏi ý kiến của nhiều chuyên gia, phụ huynh và học sinh sao cho thật cầu thị trong việc làm sách ảnh hưởng tới hàng triệu người. Hệ thống cũng cần có sự liền mạch về thông tin để giám sát chéo công việc, mỗi dòng trong sách phải được nhiều người kiểm tra đi kiểm tra lại nhiều lần. Bởi vì, trẻ em xứng đáng được học những thứ đúng nhất, hay nhất, đẹp nhất từ những người làm sách, dạy học và quy hoạch giáo dục giỏi, tử tế và có trách nhiệm nhất. Như vậy các em mới có được một luồng thông tin đúng và tư duy sáng để soi rọi tâm hồn trong một đất nước, một thế giới nhiều sai trái, tối tăm. Bên cạnh đó, đầu vào thông tin xịn sẽ giúp các em có tư duy sống và làm việc xịn hơn, kết nối với bạn bè trên thế giới tốt hơn, để nâng tầm chất lượng cuộc sống của chính các em và gia đình, của đất nước và nhân loại. Đây là tư duy và yêu cầu chẳng xa lạ gì ở các nước có nền giáo dục văn minh nhưng lại không được đặt làm tiêu chuẩn cho những người làm sách giáo dục, làm các công việc liên quan đến giáo dục ở Việt Nam. Đó là lí do chúng ta có một nền giáo dục mang tiếng là chính thống nhưng chất lượng quá thấp, quá phá hoại và gây hại cho con người. Không có mặt ở SGK thì tác phẩm của Ad khốn vẫn có mặt ở những cuốn sách khác tự làm với đòi hỏi về chất lượng rất cao và lương tâm làm sách hay bán sách đều được đặt lên đầu. Đọc sách không phải một quá trình bao cấp cho gì đọc nấy. Ai cũng có quyền và cơ hội tự do tìm kiếm sách nên nếu sách bị làm vấy bẩn chỗ này, bạn vẫn có thể tìm sách sạch, hay ở chỗ khác. Điều đáng học nhất vẫn là năng lực và thẩm mỹ tìm được cái hay để học. Điều này giống như sự cố gắng học cách tìm người tốt để làm bạn, để yêu. Nếu con cái còn chưa thạo việc chọn lọc thông tin thì phụ huynh hãy tự nâng cấp não bộ để hỗ trợ con gặp thêm nhiều cái hay, cái đúng mà trường lớp không cung cấp đủ. Khi phụ huynh rời trường lớp mới là lúc họ được thực sự tự do học hỏi và phải học nhiều hơn để bù đắp sự thiếu hụt hay sửa chữa thông tin, lối tư duy sai bị đông đảo trường lớp tệ hại cài đặt. Nên đừng nghĩ đi học xong là xong công việc chính xác phải là của cả đời. Gluck :” )