Làm gì với “hiệu suất giảm dần”?
Sự chăm chỉ của người khác thường khiến ta lười nhác là một trong những nguyên nhân chính của quy luật “hiệu suất giảm dần”. Mô hình Hợp tác xã gây chây lười thời Bao cấp là ví dụ kinh điển.
Có thể kể đến các nguyên nhân khác của “hiệu suất giảm dần” như đầu tư về nhân công nhưng không đầu tư những thứ phải đi theo họ (như máy móc, mức thưởng) để đạt năng suất cũ. Hay là việc mở rộng quy mô sản xuất nhưng không tăng trình độ quản lí khiến sản xuất bị rối loạn.
“Lắm thầy nhiều ma” chính là câu nói cực kỳ súc tích mô tả quy luật kinh tế thêm người thêm lỗ hay giảm lãi này.
Để vượt qua quy luật “hiệu suất giảm dần” thì bên cạnh nâng cấp quản lí, trang thiết bị, người ta phải tạo ra một môi trường có tinh thần thi đua, học hỏi không ngừng để việc chăm chỉ trở thành động lực đua cho người khác chứ không phải làm nản lòng họ.
Tuy nhiên, khi cùng chạy trên tinh thần thi đua, cố gắng không ngừng thì có nhiều nhân sự sẽ giỏi lên nhanh chóng và đòi hỏi vị trí và mức lương tốt hơn. Việc này dễ dẫn tới khủng hoảng nhân sự và quỹ lương rồi lại làm rối loạn sản xuất. Khi tất cả cùng cố gắng và giỏi lên thì người ta bị rơi vào concept mới của “lượng đổi, chất đổi”, môi trường làm việc “bị” mới nhanh quá làm khó thích nghi, nhất là cho lao động mới.
Người quản lí nếu không nắm bắt được các quy luật này, không nắm được kinh tế học hành vi và không kịp nâng cấp các bài toán quản lí thì dễ dẫn tới phá sản khi mở rộng quy mô. Mở rộng quy mô sản xuất là lúc cần sử dụng tới đạo hàm để thoát khỏi lối suy nghĩ cộng trừ nhân chia chỉ áp dụng tốt trên quy mô nhỏ hơn.
Hoặc người quản lí phải chấp nhận quy luật ”hiệu suất giảm dần”, chấp nhận việc lợi nhuận biên giảm khi tăng nhân công và lấy số lượng nhân công để tăng số lượng sản phẩm để tăng doanh thu, thương hiệu. Với một dòng tiền nhiều hơn từ lượng nhân công nhiều hơn thì dòng tiền mạnh giúp sản xuất mạnh, thương hiệu mạnh có thể bù đắp cho sự yếu đi của lợi nhuận biên.
Hoặc phải chấp nhận sự thật là mình không đủ năng lực làm lớn vì làm kinh tế là phải cạnh tranh với rất nhiều người giỏi, nhiều bẫy và sự đóng góp lớn nhất của ma mới hay những kẻ tham vượt quá trình độ thường chỉ là tặng thêm vốn cho thị trường.