Một chuyện inbox * Mình nhận được khá nhiều inbox hỏi về tác phẩm, cách phân tích... Tuy nhiên, như đã nói, mình không thích tự phân tích hay giải thích về tác phẩm. Mình chỉ làm việc đó khi thấy thực sự cần thiết hoặc có một cảm hứng nào đó. Mình cũng không có nhiều thời gian trò chuyện vì lịch công việc hàng ngày và các dự án đang nợ độc giả đã chiếm hết thời gian và sức khoẻ. Sức khoẻ mình không còn được như trước và cần có khoảng nghỉ để hồi phục nên mình xin phép không ôm đồm thêm việc. Mong độc giả thông cảm cho những lí do nó di mình như con kiến này khi mình không trả lời inbox. Còn một lí do nữa là mình rất khó tính trong chuyện văn chương. Câu hỏi viết ẩu, viết tắt, spam gây sức ép trả lời là lí do tốt nhất giúp mình thấy thoải mái hơn khi không trả lời. Có những bạn chưa trải nghiệm nhiều sự im lặng dành cho sự thiếu đầu tư trong câu hỏi và cách hỏi thì sự im lặng của mình xin góp thêm 1 trải nghiệm cho bạn. Nhưng về cơ bản thì lí do chính vẫn là mình không có đủ thời gian, nhu cầu và sức khoẻ để trả lời. Bên cạnh đó, mình đã viết rất nhiều những câu trả lời, những phân tích trên Wall, trên Ask, trong các bài phỏng vấn đã được post lại trên Wall. Cả tuổi trẻ mình đã làm việc đó và mình không có thêm tuổi trẻ và sức khoẻ để lặp đi lặp lại. Độc giả thực sự muốn tìm kiếm có thể kiên trì cuộn Wall để thấy rất nhiều câu trả lời và hiểu cách mình viết để tiếp cận tác phẩm dễ dàng và tự nhiên hơn. Mình vẫn để lại giải pháp cho các bạn trong kho tác phẩm. Gần đây có một inbox khiến mình muốn trả lời. Có khá nhiều bạn rất trẻ inbox hỏi mình và mình muốn có một dịp nói rằng không phải mình không muốn giúp các bạn mà vì mình có những nguyên tắc riêng và sức lực, thời gian có hạn. Các bạn vẫn có nhiều cách khám phá tác phẩm mà không cần trao đổi với tác giả. Điều mình muốn giúp các bạn nhất là cống hiến cho các bạn những tác phẩm hay, kích thích tư duy, thẩm mỹ, đem lại sự giải trí mà mình vẫn đang tiếp tục thực hiện. Có thể mình ít trả lời, ít tương tác nhưng trong thâm tâm mình luôn mong thế hệ trẻ phát triển thật tốt. Đăng lại inbox này là dịp để mình nói điều đó. Mình xin đăng inbox của bạn Trần Thị Thanh Trà. Cảm ơn bạn đã cho phép mình đăng trao đổi này ạ. * Trần Thị Thanh Trà: Em chào thầy ạ. Lời đầu tiên em muốn gửi tới thầy là em cảm ơn thầy rất nhiều. Thầy là người sáng tác nên những bài thơ rất hay và độc đáo nhất mà từ trước tới nay em biết. Sau đây em muốn hỏi thầy về bài thơ Luôn Luôn ạ. Bài thơ luôn luôn theo như em cảm nhận được bài này viết đề tài về thời tiết và con người vào mùa đông lạnh giá, bài thơ còn nói tới nỗi buồn của nhân vật trữ tình ở đây là nhớ thương người yêu của mình và nhớ những kỉ niệm về nhau giữa mùa đông lạnh giá phải không ạ thầy? Nếu như em muốn phân tích bài thơ này thì em nên có những luận điểm nào ạ? Và em thấy có hai dòng thơ thầy đặt dấu ... là hàm ý ở đây thầy muốn nói lên điều gì? Em mong thầy hồi đáp sớm. Em cảm ơn thầy nhiều ạ. Ad khốn: Chào bạn Trà, Cảm ơn bạn. Mình không phải là thầy gì đâu, bạn có thể gọi mình là anh, chú hoặc tác giả ạ. Mình không thích tự phân tích hay giải thích về tác phẩm. Những khi làm việc đó chỉ là hãn hữu. Vì bạn rất lịch sự và quan tâm đến bài thơ nên mình xin có thêm 1 ngoại lệ này. Luôn luôn ai mặc cho mùa chiếc áo len để đông thon thả những hơi mềm se lạnh ngọt vào theo hơi thở hít hà nghe tim đập thật êm thong thả bên hồ những bước chân sương bay lơ lửng sáng thưa dần áo ấm ngả đầu bên áo ấm ước gì một chút mưa lâm thâm... yên ả nơi này những dấu yêu dầu đông gieo rắc những hương buồn ai ở trên cao và cười mỉm trần gian đẹp quá luôn luôn... (2000) Có một cách để hiểu tác phẩm là tìm thấy góc nhìn (view) của người quan sát và cách đó có thể áp dụng vào bài thơ này. Bài này là tả cảnh đầu đông trong công viên: “ai mặc cho mùa chiếc áo len”, “se lạnh ngọt vào theo hơi thở”, “thong thả bên hồ những bước chân”… Góc nhìn ở đây là nhân hoá mùa đông như một nhân vật mặc chiếc áo len chuyển mùa đang bao phủ công viên. Trong công viên là khung cảnh yên bình với những đôi lứa hạnh phúc, ấm áp. Trong bức tranh đó thì tác giả “ước gì một chút mưa lâm thâm” giống như phết thêm những vệt mưa để tô điểm thêm vẻ đẹp bức tranh: Có được chút mưa phùn đúng chuẩn mùa đông. Đây là bức tranh của tình yêu và yên bình nơi nhân gian. “Dầu đông gieo rắc những hương buồn” (theo một cách ước lệ của mùa đông có màu sắc không khí ảm đạm chút) thì vẫn “yên ả nơi này những dấu yêu”. Sự yên ả đó còn ở trong góc nhìn của “ai ở trên cao và cười mỉm/trần gian đẹp quá/luôn luôn”. “Ai ở trên cao” có thể là Tạo Hoá, Trời, Thượng Đế. Câu đầu tiên “ai mặc cho mùa chiếc áo len” cũng là nói đến nhân vật này. Việc đưa nhân vật này vào vừa như một sự tôn vinh Tạo Hoá tạo ra vẻ đẹp trần gian vừa như đưa thêm một sự che chở ở trên cao, tạo thêm sự yên bình cho bức tranh đầu đông. Để vẽ nên bức tranh đó thì tác giả chọn góc nhìn mùa đông như một thực thể sinh động, duyên dáng “thon thả những hơi mềm” bao trùm những con người hạnh phúc trong đó. Góc nhìn đó tiếp tục được zoom out để thấy “ai ở trên cao và cười mỉm” khi nhìn xuống. Những chi tiết được zoom in như “thong thả bên hồ những bước chân”, “áo ấm ngả đầu bên áo ấm” cho thấy đây là bức tranh cảnh rộng nhưng các chi tiết cũng được vẽ tỉ mẩn. Trong sáng tác thì kỹ thuật zoom in, zoom out đó sẽ tạo nên những bức tranh vừa rộng lớn vừa chi tiết. Kỹ thuật đó có thể tập luyện nhưng cơ bản thì một tâm hồn thực sự cảm nhận cuộc sống sẽ chú ý tới cả những điều nhỏ bé và cao xa. Nhìn thấy những góc nhìn đó ở các tác giả là nhìn thấy năng lực của họ. Mỗi bài thơ thường là một bức tranh được vẽ bằng chữ. Đôi khi tự hỏi tác giả đang vẽ gì sẽ dễ hình dung hơn là hỏi đang viết gì. Hy vọng cách tiếp cận này sẽ giúp ích cho việc đọc, viết của bạn. Chúc bạn vui, khoẻ ạ :” ) Trần Thị Thanh Trà: Dạ. Em cảm ơn tác giả ạ. Em mong tác giả sẽ có những bài thơ hay để giới trẻ chúng em học hỏi được nhiều hơn ạ. Những bài thơ của tác giả em cũng mới biết gần đây, em sẽ dành thời gian để cảm nhận từng bài thơ của tác giả một cách sâu sắc nhất. Và cũng qua bài Luôn luôn, bài Vườn, bài Mùa thu, bài Bắt Nạt..... em thấy tác giả là người tỉ mỉ trong việc lựa chọn hình ảnh gần với cuộc sống chúng em. Một lần nữa em cảm ơn thầy đã giải đáp khúc mắc của em ạ. Ad khốn: Cảm ơn bạn ạ. Vì cũng có khá nhiều bạn hỏi về các tác phẩm và mình không đủ thời gian để trả lời nên xin phép bạn cho mình đăng đoạn trao đổi này để giải đáp phần nào khúc mắc của độc giả ạ. Cảm ơn bạn ạ Trần Thị Thanh Trà: Dạ vâng ạ❤️ Ad khốn: Cảm ơn bạn ạ. Chúc bạn những ngày vui! Trần Thị Thanh Trà: Em cảm ơn. Tác giả cũng vậy ạ. Ad khốn: Vâng ạ À, mình quên trả lời về mấy dấu … Đó là quãng lặng mình muốn kéo dài thêm khi chuyển đoạn hoặc kết bài ạ. Quãng sáng tác thời thanh niên, viết theo kiểu cổ điển, chuẩn mực mình dùng khá nhiều dấu … Cách sáng tác sau này thì mình bỏ đi nhiều dấu câu để bài thơ trông sáng rõ hơn và cũng vì độc giả lâu năm đã khá quen đọc hiểu cách viết của mình Trần Thị Thanh Trà: Dạ vâng. Tại em thường biết tới các bài thơ nó ít sử dụng dấu ... nên là mấy hôm trước em có đọc được bài thơ này và được cô giáo lấy bài này làm bài viết nên em cũng đã tìm hiểu kĩ và những khúc mắc em đã hỏi tác giả và em cảm ơn sự giải đáp nhiệt tình của nhà thơ ạ. Ad khốn: Vâng, bạn