Nếu phải dạy trẻ biết đọc, biết viết tiếng Việt 📺 Nếu phải dạy trẻ con biết đọc, biết viết tiếng Việt, Ad khốn sẽ dạy như sau: 1. Đọc sách cho trẻ nghe và nhìn. Cùng trẻ đọc sách tranh chữ to, đúng chính tả, nội dung là những câu chuyện hay, bài thơ dễ thuộc. Hoặc viết, vẽ, chiếu các nội dung này lên bảng. Trẻ con sẽ hứng thú học với tranh đẹp và câu chuyện hay và dần tò mò về những dòng chữ đi kèm. Hứng thú học để muốn khám phá thêm là điều quan trọng đầu tiên. 2. Đọc lại sách một lần nữa khi học sinh đã nhớ mang máng hoặc thuộc lòng nội dung câu chuyện, bài thơ. Việc nhớ mang máng hay thuộc lòng này chính là nhớ, thuộc âm của các từ trong câu chuyện. Các âm của các từ trong các câu chuyện đi cùng mạch câu chuyện nên rất dễ nhớ. Nếu câu chuyện được viết bằng thơ vần thì càng dễ nhớ hơn. Học sinh cũng hiểu rõ nghĩa của các từ theo ngữ cảnh của câu chuyện. 3. Đọc lại sách một lần nữa, trong khi đọc, chỉ vào từng từ. Như vậy, học sinh sẽ nhớ hình của từ nào có nghĩa là gì, tương ứng với âm nào. Học sinh nào có trí nhớ tượng hình tốt, được đọc và chỉ vào những từ có âm tương ứng trong các câu chuyện sẽ nhớ hết mặt các từ phổ biến và cách phát âm chúng. Học như vậy thì chẳng mấy chốc là có thể đọc sách báo mà chưa cần học đánh vần. Các em còn hiểu nội dung mình đọc do hiểu nghĩa các từ qua các câu chuyện được đọc cho trước đó. Nhiều trẻ con biết đọc, biết viết trước khi đi học là nhờ học theo cách này. Học tiếng Việt là chuyện dễ dàng, tự nhiên, nhất là khi có người đọc cùng và có sách báo viết chuẩn để đối chiếu khi tự đọc, tự viết. 4. Học bảng chữ cái. Sau khi thực hiện 3 bước trên (chỉ đọc chơi với nhau, không bắt làm bài tập), có em sẽ biết đọc luôn và liên tục bổ sung kho từ vựng khi gặp những từ mới và được chỉ cho nghĩa của chúng là gì, đọc như thế nào. Còn những em chưa nhớ được mặt chữ thì cũng đã có cảm giác thân thuộc với các hình chữ. Khi học không còn thấy xa lạ nữa, không bị sợ học. Bước tiếp theo là học bảng chữ cái. Sau khi học bảng chữ cái sẽ học đánh vần. Việc này sẽ giúp các em tự đọc được những từ mới theo quy tắc đánh vần và hiểu hơn về cấu tạo từ. Bảng chữ cái sẽ dạy như sau: Có 29 chữ cái trong bảng chữ cái. Các chữ cái này được dùng để viết được tất cả các từ tiếng Việt. Và còn viết được nhiều thứ tiếng khác nữa. Hình của các chữ cái trong bảng chữ cái là: a, ă, â, b, c, d, đ, e, ê, g, h, i, k, l, m, n, o, ô, ơ, p, q, r, s, t, u, ư, v, x, y Khi viết in hoa sẽ là: A, Ă, Â, B, C, D, Đ, E, Ê, G, H, I, K, L, M, N, O, Ô, Ơ, P, Q, R, S, T, U, Ư, V, X, Y Mỗi chữ cái không chỉ có 1 tên gọi. Giống như bạn Alice lớp mình ở nhà còn có tên khác là Na vậy. Tên của các chữ cái mọi người thường gọi: a: a ă: á â: ớ b: bê c: xê d: dê đ: đê e: e ê: ê g: gờ h: hát i: i k: ka l: lờ m: mờ n: nờ o: o ô: ô ơ: ơ p: pê q: quy r: rờ s: ét hoặc ét sì t: tê u: u ư: ư v: vê x: ích hoặc ích xì y: i dài (đọc nhanh hơn i một chút, iêu đọc khác yêu) Khi các chữ cái này được dùng để ghép với nhau (ghép vần), tạo nên các từ tiếng Việt thì chúng được gọi tên (âm vị) như sau: a: a ă: á â: ớ b: bờ c: cờ d: dờ đ: đờ e: e ê: ê g: gờ h: hờ i: i k: kờ l: lờ m: mờ n: nờ o: o ô: ô ơ: ơ p: pờ q: quờ r: rờ s: sờ t: tờ u: u ư: ư v: vờ x: xờ y: y (đọc nhanh hơn i một chút, iêu đọc khác yêu) Đây chính là tên của các chữ cái khi dùng để đánh vần. 5. Đánh vần Đánh vần một từ chính là tìm cách gọi tên từ đó lên qua các chữ cái của từ đó. Để đánh vần 1 từ, ta đọc nối tên (âm vị) dùng để đánh vần của các chữ cái tạo nên từ đó sẽ ra tên (âm) của từ đó, một cách chính xác hoặc khá chính xác. Ví dụ: Từ "ba" có các chữ cái b và a. Tên của các chữ cái này dùng để đánh vần là bờ và a. Đọc nối bờ a bờ a... sẽ ra âm "ba" là tên của từ. Từ "cam" thì đánh vần thế nào? Từ cam được tạo bởi các chữ cái c, a, m và tên (âm) dùng cho đánh vần của các chữ cái này là cờ, a, mờ. Như vậy, từ cam sẽ được ghép bởi các âm cờ-a-mờ. Đọc nối cờ a mờ cờ a mờ sẽ ra từ "cam". Để nối âm dễ dàng hơn thì người ta sẽ nối chữ a với chữ m trước, đọc là a mờ am, sau đó nối tiếp với chữ c, đọc là cờ cam am. Có thể đọc luôn là cờ am cam khi đã dạy học sinh nhớ hình của vần am. Cách đọc "a mờ am, cờ am cam" chỉ ra đầy đủ quy trình đánh vần một từ là như thế nào. Đọc luôn là "cờ am cam" vẫn là quy trình đánh vần đó, chỉ là rút gọn. Dạy học sinh các vần am, em, êm, um, im... chính là giúp ghép vần tắt. Nhưng vẫn phải hiểu bản chất các vần am, em, êm, um, im... đều được ghép vần từ các chữ cái như sau: A mờ am, e mờ em, ê mờ êm, u mờ um, i mờ im... Còn từ "bà" thì đánh vần thế nào? Đến đây, cần học thêm các dấu. 6. Các dấu (thanh điệu). Tiếng Việt có 6 dấu: Ngang, sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng. Khi ta nói a thì chữ a dùng thanh ngang hay còn gọi là không dấu. Thêm các dấu sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng thì ta có các âm á, à, ả, ã, ạ. Như vậy, thêm dấu sẽ tạo nên các tông (tone) cao thấp khác nhau của âm a. Ví dụ tương tự với các nguyên âm ă, â, i, e, ê, u, ư, o, ơ, y (có thể coi y là nguyên âm trong từ "ly", "mỳ"...) thì người học sẽ dần nắm được cách nâng, hạ tông với các dấu như thế nào. Hoặc khi học các vần, ví dụ am, thêm các thanh điệu luôn để đọc thành ám, àm, ảm, ãm, ạm thì cũng giúp ghép vần nhanh hơn. Ví dụ, từ "cám", khi thuộc vần ám rồi thì sẽ đọc luôn là ám, cờ ám cám. Từ "bà" có thể đọc là ba huyền bà (hạ tông của từ ba theo dấu huyền). Đọc đầy đủ là bờ a ba huyền bà cũng được. Hoặc ghép âm bờ với âm à, đọc là bờ à bà cũng không sai. 7. Các âm ch, tr, ph, ng(h), nh. Các âm này đọc là chờ, trờ, phờ, ngờ, nhờ. Bản chất thì ký hiệu các âm này vẫn được lấy từ các chữ cái nên có thể gọi là âm vị kép hoặc âm vị ghép hay âm vị bổ sung. Khi đọc theo cách ghép vần, nối các chữ cái tạo thành cụm tr, ph, ng, nh là ra âm của chúng. Tờ rờ tờ rờ sẽ ra âm trờ. Pờ hờ pờ hờ sẽ ra âm phờ. Nờ gờ nờ gờ sẽ ra âm ngờ. Nờ hờ nờ hờ sẽ ra âm nhờ. Nói nối cờ hờ cờ hờ ra âm chờ thì hơi khiên cưỡng. Nên có thể nhìn nhận âm "chờ" là âm hơi bất quy tắc một chút. Cũng có vài chỗ bất quy tắc như vậy trong tiếng Việt nhưng không nhiều. Logic [âm của mọi từ đều được tạo bởi nối âm của các chữ cái tạo nên từ đó, các chữ cái đều lấy từ bảng chữ cái] là logic cực kỳ quan trọng của tiếng Việt. Nó giúp cho tiếng Việt viết thế nào đọc thế nấy và ngược lại. Hay còn gọi là "đọc sao viết vậy", "viết sao đọc vậy", không mất thêm 1 lần ký âm để đọc đúng. Có nhiều vùng miền có giọng, cách phát âm khác nhau nhưng để viết đúng các văn bản sách báo, hành chính, pháp luật (viết đúng chính tả) thì trong não vẫn phải nắm được logic này và ngầm nắm được bộ phát âm “chuẩn”. * Mặc dù cách dạy Ad khốn đưa ra không hoàn toàn giống các cách dạy khác nhưng nó được suy ra từ thực tế sử dụng tiếng Việt của mình, có tham khảo cách đánh vần và gọi tên các chữ cái để đánh vần hồi Ad đi học. Cứ làm theo quy trình hết sức dễ dàng và logic cao như vậy là có thể dạy cho trẻ 4, 5 tuổi biết đọc và không phải học quá nhiều quy ước phức tạp, thiếu chính xác. Nội dung thơ, truyện đưa ra cho trẻ bắt đầu học chữ phải là những gì đẹp đẽ, giản dị nhất, được viết bởi những bậc thầy ngôn ngữ, văn chương. Mấy năm nay rất hay thấy Ra vườn nhặt nắng được dùng cho trẻ con tập đọc, tập viết mà chưa có xèng mua mới cay.