Nghĩ gì về giới trẻ * Hôm trước ông cháu học lớp 11 hỏi bác nghĩ gì về giới trẻ. Nói bác không biết nhiều về giới trẻ, bác chỉ chia sẻ mấy điều bác nhận thấy khá phổ biến thế này. Giới trẻ bây giờ hay nhảy việc. Nhảy việc là lựa chọn tự do của mình, nhất là khi luôn có nhiều công ty xấu nhưng điều quan trọng để trở thành người làm việc có chất lượng là người biết giữ cam kết, biết cống hiến cho công việc và có ý thức phát triển chuyên môn. Nhảy việc nhiều có thể khiến uy tín và chuyên môn của mình không cao, như vậy rất có thể sớm bị thay thế bởi AI làm việc tốt hơn mình. Ví dụ như chạy GrabBike có thể rất dễ bị thay thế bằng GrabCar chạy điện ngày càng rẻ, rồi tài xế GrabCar có thể bị thay nhiều bằng xe tự lái. Trong xã hội có vô vàn dịch vụ, kiếm việc, nhảy việc vẫn đang dễ nhưng việc làm sẽ khó kiếm dần khi có sự phát triển mạnh của AI. Có những việc AI khó thay thế như như chăm sóc người khác bằng đôi tay, tình thương của con người nhưng những việc đó lại càng cần thái độ phục vụ tốt. Hay những công việc như nghệ thuật dù khó bị AI thay thế nhưng phải là nghệ thuật, sáng tạo thực sự. Làm tác phẩm kiểu bắt chước, lắp ghép thì AI với data mạnh hơn có thể làm tốt và nhanh hơn nhiều. Cơ bản là để không bị AI thay thế thì phải là những người giỏi nhất, có chuyên môn nhất, nếu không giỏi chuyên môn thì kỹ năng, thái độ phục vụ, chăm sóc, yêu thương phải cao. Có một điều nữa là người trẻ bây giờ hơi quá tập trung vào hưởng thụ. Chưa bao giờ có một thời đại có nhiều thứ giải trí như thế này, lứa bố mẹ mới sau thời mở cửa năm 86 cũng khá giả, chiều chuộng con cái hơn. Giải trí cũng tốt, cũng là một phương tiện giải toả, chống stress nhưng cũng nên có tầm nhìn này: Thế hệ trẻ đang phải đối mặt với những vấn đề rất lớn như nạn thất nghiệp, biến đổi khí hậu, nước biển dâng, sự cạnh tranh của AI, những xung đột, thiên tai, khan hiếm tài nguyên, lương thực có thể gây ra chiến tranh thế giới, rồi việc phải di dân vào vũ trụ để có lối thoát cho dân số, rồi chiến tranh giữa các vì sao… Thế hệ trẻ sẽ dần phải là lực lượng chính xử lí những vấn đề này chứ không đơn giản chỉ là những người tiêu thụ trong xã hội hàng hoá. Đọc trên mạng nơi có rất nhiều người trẻ có thể thấy những vấn đề này không được mấy quan tâm nhưng đó cũng có thể chỉ là bề nổi. Luôn có những người trẻ có vốn văn hoá, kiến thức từ gia đình hoặc có tư duy độc lập xuất sắc và họ sẽ tìm cách xử lí các vấn đề phát sinh của nhân loại. Hồi thanh niên bác cảm thấy rất cô độc và đau khổ khi nhìn thấy những vấn đề này và đưa ra rất nhiều giải pháp nhưng không có ai xung quanh hiểu. Khi bác thấy được nhiều người giỏi, người trẻ giỏi hơn đang phát triển rất mạnh thì bác mới cảm thấy trút bỏ được nhiều gánh nặng. Tuy nhiên, với những gì mình thấy ở các vấn đề và trước các phản ứng của giới trẻ thì mình chưa thực sự yên tâm. Vậy cũng tốt vì không thể đẩy việc cho ai, ai cũng phải làm phần việc của mình. Bác nghĩ việc đọc sách cũng rất quan trọng với người trẻ. Sách luôn là một trong những kho tri thức lớn nhất của nhân loại. Đọc sách hay cũng như được nghe, được đối thoại với những người giỏi nhất, những người cô đọng kinh nghiệm, tài năng, tri thức cuộc đời mình vào sách. Đọc sách là được tiếp thu câu chuyện của vô số bộ não hàng đầu như vậy, nó giống như tăng tầm nhìn khi “đứng trên vai những người khổng lồ”. Việc tập trung đào sâu vào nghề nghiệp, chuyên môn cũng giúp người ta có tư duy phản biện, thực sự xử lí được vấn đề trong lĩnh vực của mình và chiều sâu đó giúp người ta hiểu được nhiều cuốn sách đỉnh hơn. Buổi nói chuyện hôm đó không có nhiều thời gian, ông cháu cảm ơn bác đã chia sẻ, về tiếp tục rèn luyện thể chất và nâng cao học hỏi với khao khát không ngừng nâng cấp bản thân. Ad khốn cảm thấy rất nhiều bạn trẻ cũng đang như vậy. Có một điều Ad khốn chưa kịp nói hôm đó. Đó là, để thực sự giỏi và được coi trọng thì người ta cần tư duy phân tích chính xác vấn đề, khả năng đưa ra giải pháp hiệu quả và ý chí để thực hiện giải pháp đó. Đó là tập xác định cơ bản mà người trẻ hay bất cứ lứa tuổi nào cũng cần tích luỹ nếu muốn xây kho chất xám và nhân cách cho mình.