Những đội bóng
Loài người chia và tập hợp thành các nhóm khác nhau giống như những đội bóng và những giải bóng đá trên thế giới. Có những giải bóng đá đạt tới mức trong sạch, fairplay cao, hầu hết các cầu thủ vừa đạt được trình độ, giá trị hàng đầu thế giới vừa giữ được lối chơi nhân đạo. Và vẫn có những giải bóng đá dễ dàng bị thao túng bởi giới cá độ. Hay có những giải bóng đá như lò võ côn đồ, nơi nhiều cầu thủ sẵn sàng triệt hạ người khác và sân bóng trở thành nơi cố ý gây thương tích mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Điều này là do các khu vực trên trái đất có hoàn cảnh lịch sử và tốc độ tiến hoá khác nhau. Tuy nhiên, những giải đấu bẩn cũng ngày một đi đến sự trong sạch hơn, công nghệ VAR ngày càng phủ sóng rộng hơn vì dù chậm hay nhanh, chúng ta đều tiến hoá.
Ở những nước có nền bóng đá sạch, con người cũng được hưởng một cuộc sống hạnh phúc, an toàn, nhiều phúc lợi xã hội hơn, giàu hơn, tinh thần khoẻ khoắn, bình tĩnh hơn và điều đó giúp họ giỏi hơn. Không phải ngẫu nhiên mà giải Ngoại hạng Anh là giải đấu chất lượng nhất hành tinh, nó sinh ra ở đất nước có nền dân chủ lâu đời nhất. Không chỉ là giải đấu đẹp nhất, Ngoại hạng Anh còn là giải đấu khắc nghiệt, cạnh tranh nhất hành tinh. Đó là minh chứng cho văn minh không phải là thứ yếu ớt mà là thứ mạnh nhất. Một đứa trẻ được phát triển trong môi trường văn minh, tử tế sẽ càng được chăm lo phát triển nhiều kỹ năng và có tự do tâm hồn để mở mang, học hỏi nhanh hơn.
Như vậy, trở nên tử tế, coi trọng dân chủ không phải là một giáo điều mà là một lựa chọn sống thông minh vì giúp từng cá nhân phát triển và cộng đồng cộng sinh tốt hơn. Khi người ta có môi trường sống đỡ lo sợ, đỡ rối loạn hơn thì sẽ càng phát triển và tư duy rộng hơn, tạo ra nhiều giải pháp hơn. Khi người ta sống bẩn, người ta ghét, nghi ngờ và làm hại lẫn nhau, điều đó khiến teamwork trở nên khó khăn, thiếu hiệu quả hơn và khó đi đến sản xuất được những thứ ở trình độ cao.
Có nhiều người, nhiều cầu thủ đang sống trong một giải bóng đá bẩn, một đội bóng bẩn, một đất nước bẩn và họ cho rằng chơi bẩn là một sự thích nghi. Nhưng cũng trong môi trường ấy, những cầu thủ biết nhìn ra thế giới, nhìn thấy đỉnh cao thế giới họ sẽ tư duy khác. Họ vẫn cố gắng chơi ngày một sạch hơn, sống tử tế hơn vì muốn vươn tới đỉnh cao thì phải cố gắng thích nghi với phần thế giới đỉnh cao đang đi trước và cũng là xu hướng tiến hoá trong chính thế giới của mình. Cái mặc định “nước mình nó thế” trong óc người dân, cán bộ hay lãnh đạo để sẵn sàng sống bẩn là thứ mặc định của tư duy và lối sống thấp hèn sẽ sớm bị đào thải vào thùng rác quá khứ.