← Tác phẩm
Tùy bút · Sáng tác: 17 tháng 8, 2023
Sáng dậy thấy Chíp Măng 4 tuổi rưỡi đã biết viết, lại còn vẽ khung tranh kiểu bìa sách, tự cắt giấy theo cỡ mình thích. Chưa một ngày nào ép em bé học. Chỉ sớm mua bảng chữ cái cho em bé chơi. Viết bảng chữ cái ra giấy hàng trăm lần khi em bé yêu cầu. Đọc bảng chữ cái theo hai cách: Tên các chữ cái (a bê xê) và tên âm vị (a bờ cờ) để ghép vần. Cùng lúc mua và đọc cả bảng chữ cái tiếng Anh cho em bé. Bật youtube cho em bé xem các video học bảng chữ cái, bảng âm vị tiếng Việt, tiếng Anh vui nhộn, âm thanh dễ chịu, gắn với các bài hát. Em bé không bị lẫn lộn tiếng Việt, tiếng Anh vì không bị ép học, tự tiếp nạp kiến thức theo nhu cầu nên tự nhiên cảm nhận đó là sự đa dạng của cuộc sống, trò chơi. Nói thêm với em bé trên thế giới có nhiều thứ tiếng, một chữ có nhiều cách gọi. Đôi khi mở Google Map cho em bé thấy có nhiều nước trên thế giới, để em bé tự tìm công viên nước, bể bơi, “du lịch” đến chỗ nào có tuyết… Mua máy chơi nhạc bằng thẻ cho em bé, em bé có thể vừa thuộc nhiều bài hát vừa đối chiếu với ca từ trên các thẻ. Mua bút đọc cho em bé kèm sách dễ thương, thích đưa bút đến từ nào thì bút sẽ đọc cho từ đó, giúp nhớ nhiều từ vựng và phát âm chuẩn. Em bé được mua và được tặng nhiều sách tranh thiếu nhi, Ehon, truyện cổ tích. Kiên nhẫn đọc đi đọc lại nhiều lần theo yêu cầu của em bé. Em bé có trí nhớ hình ảnh và âm thanh tốt nên nhanh chóng thuộc lòng nhiều câu chuyện, cùng lúc, nhớ mặt chữ gắn với âm thanh do được vừa đọc vừa chỉ từng từ. Nhớ nhiều mặt chữ nên em bé nhanh chóng biết đọc. Em bé sớm thuộc bảng chữ cái và bảng âm vị qua các trò chơi và video học đọc trên Youtube nên khi thi thoảng vừa đọc vừa đánh vần cho em bé, em bé hiểu cấu tạo âm của từ, hiểu cách ghép vần. Như vậy, em bé có thể vừa đọc theo trí nhớ hình ảnh gắn với âm thanh các từ vừa có thể đánh vần theo cấu tạo âm của từ, dò ra cách đọc từ mới. Em bé nói sõi, đọc sõi giọng Hà Nội nhưng gần đây thích đọc từ “em bé” là “em bié”, “cô bié quàng khăn đỏ”. Vài lần nói “đọc là em bé chứ nhỉ” nhưng em bé vẫn thích cách đọc “em bié” nên để tuỳ chọn. Vui vẻ hiểu rằng đó là một cách phát âm dễ thương, là sự phong phú của âm thanh, tiếng nói mà em bé thích nên không cần chỉnh, tuỳ em bé tự điều chỉnh theo sở thích. Khi tự đọc sách, lúc nào đọc “nhầm” là “em bé”, em bé lại đọc lại thành “em bié” cho cute. Với sự tự do và thoải mái, không bị gây chút áp lực học nào, học là trò chơi mà em bé không ngừng yêu thích, khám phá. Có không gian rộng với nhiều đồ chơi, sách, em bé có thể một mình tự chơi, tự học, tự mở các cuốn sách ra làm bài tập, vẽ, cắt dán, leo trèo, xếp gỗ, dán băng dính… cả ngày. Tivi, youtube, trò chơi trên điện thoại cũng không đòi nữa. Thi thoảng vẫn cho em bé xem Tivi, chơi điện thoại để có hình thức giải trí, học tập khác giúp phát triển trí não, có kỹ năng dùng công nghệ. Em bé chuyển từ biết đọc sang biết viết rất tự nhiên. Bên cạnh việc kiên nhẫn đọc sách em bé thích, viết bảng chữ cái, viết các từ thân thuộc, các câu mà em bé tự nghĩ ra và yêu cầu viết, điều này giúp em bé càng dễ hình dung các từ em bé thích được viết thế nào. Nếu em bé muốn chỉ cách viết chữ cái nào, từ nào thì chỉ cho em bé. Có một số cuốn vở viết theo nét để em bé thích thì tự tô nét. Và một ngày em bé biết viết. Cơ bản đây là cách giúp em bé biết đọc, viết với đầy niềm vui và sự yêu thích. Học khi đó đơn giản là một trò chơi khám phá và đó là cách để trẻ em không sợ học và không ngừng tự học: - Mua bảng chữ cái để em bé chơi xếp đúng chữ cái vào ô, đọc bảng chữ cái, bảng âm vị để ghép vần - Kiên nhẫn đọc truyện em bé thích - Chỉ vào từng từ được đọc - Đánh vần các từ - Viết bảng chữ cái, các từ, các câu em bé thích và yêu cầu, có vở tập viết cho em bé tự luyện nét bút - Cho em bé dùng, nghịch bút, giấy, mầu thoải mái - Công cụ, trò chơi hỗ trợ: Máy bật bài hát bằng thẻ giấy, bút đọc, video dạy đọc trên Youtube (ví dụ: Voi TV) - Không một lần ép học, không một lần quát mắng khi em bé đọc sai, cho em bé bướng bỉnh với cách đọc “sai” rồi em bé sẽ tự điều chỉnh Nếu giáo dục vừa không vui, vừa không hiệu quả, làm trẻ em sợ học, chúng ta phải xem lại cả trình độ lẫn tư cách giáo dục của mình.
Xem thêm tác phẩm khác →