Tại con dốc này, hồi hắn mới lấy vợ, đã xảy ra một chuyện cười. Chuyện này được ông anh vợ hắn, một nhà văn, kể lại trong một tác phẩm đề ngày tháng vào hồi đó. Con dốc được mô tả rất chi tiết, ai đã đọc truyện đó, đi qua đây chắc phải rùng mình vì cảm giác lạc vào trong truyện. Nhưng chuyện xảy ra trên nó thì ít gặp đến nỗi hắn không biết là thật hay bịa. Hắn biết là đọc truyện thì đâu cần quá rạch ròi thật giả. Sự thật là gì? Tuy thế, hắn vẫn hơi tò mò có phải ông anh vợ chính là nhân vật đánh rơi bao cao su ra giữa đường không. Nếu không phải cũng chẳng sao. Nhưng nếu phải, chắc hắn thêm quý trọng ông anh vợ. Một mùi hương thoang thoảng kéo hắn ra khỏi con dốc. Trên đỉnh dốc, giữa phố xá nhộn nhịp như một dàn hợp xướng mà mỗi nhạc công nghiệp dư chơi một bản mình thích; giữa mùi bia, mùi xào nấu từ dãy quán ăn, hắn không tìm được hướng của mùi hương lạ. Trên? Dưới? Trái? Phải? Trước? Sau? Hắn ngửng đầu lên hít hít. Không phải đến từ bầu trời. Hắn cúi đầu xuống hít hít. Không phải đến từ mặt đất. Hắn bước vài bước về bên trái. Hình như không phải. Hắn trở lại chỗ cũ, đứng lại tư thế cũ, bước vài bước về phía sau. Không phải. Rồi bên phải, rồi phía trước. Vẫn không phải. Hắn bước lại về bên trái, nơi mà cảm giác về sự không phải có vẻ mơ hồ. Ừ, mùi hương ở phía này ẩn hiện nhiều hơn, có lẽ đi theo hướng này là khả dĩ hơn cả. Mùi hương cứ dắt hắn đi một lúc rồi lại trốn biệt. Hắn đành dừng lại và tiếp tục trò lấy mũi làm la bàn. Hìhì, mình là một con chó nhỏ lang thang trong thế giới mùi, kẻ mù lòa trong thế giới màu, kẻ câm điếc trong thế giới âm thanh. ... Lần dừng lại thứ hai của hắn là ở nơi đang có chuyện buồn thảm. Người viết quyết định không kể chuyện đó ra. Có thể sẽ đưa nó vào khí quyển một chuyện kể khác. Quả thật, người viết ngày càng thấy bất lực trong ý định thâu tóm tất tật những số phận buồn vui của nhân gian vào một câu chuyện. Liệu có ai cho rằng mình đã và đang viết nháp, chờ một ngày xuất thần tạo nên kiệt tác thâu tóm ấy, tất cả những gì đã tạo ra trước đó bỗng biến thành thứ vứt đi? Người viết thì chỉ hy vọng mình đang gom góp những mảnh vỡ của đời sống bằng những câu chuyện. Và cùng mỗi độc giả xếp chúng lại theo cách riêng của mình. Vậy là ta vẽ bức tranh đời sống bằng bút hồn ta. Các mảnh vỡ đều có giá trị trong bức xếp hình hồn ấy. Ta tìm được số phận của mình trong số phận của người khác. Theo cách của riêng mình? Người viết chợt tự hỏi câu chuyện buồn thảm là do cách cảm nhận của riêng mình thôi ư? Có nhiều người cảm thấy nó buồn thảm như mình không? Có ai thấy nó hết sức vui nhộn? Vui hay buồn trước chuyện ấy là đúng? Nên vui hay nên buồn khi biết chuyện mình cho là buồn thảm lại cho người khác cảm giác vui? Với bạn, chiến tranh là vui hay buồn? Bạn buồn hay vui khi bạn buồn vì chiến tranh mà người khác lại vui, và ngược lại? Với người viết, chiến tranh là chuyện hết sức đáng buồn. Và chuyện loài người không đồng nhất ghét chiến tranh chẳng thể làm người viết vui vì sự đa dạng trong lựa chọn. (Người viết sẽ bớt buồn khi bạn bảo: Chuyện hiển nhiên như vậy mà cũng khoe, ra cái vẻ nhân nghĩa. Phải, nếu bạn bảo thế, người viết sẽ bớt buồn, mặc dù, lại mang một nỗi buồn khác: Bạn không hiểu dụng ý của người viết khi viết ra điều đó). Theo cảm nhận của người viết, câu chuyện buồn thảm xảy ra ở nơi dừng chân lần hai của ?ohắn? giống một cuộc chiến thu nhỏ. Nó đầy bất công và phi nghĩa. Chính vì thế mà người viết không muốn đặt nó vào hơi thở của chuyện kể này. Chúng ta đã chứng kiến những sự bất công và phi nghĩa ở nhiều nơi (người viết có thể giới thiệu cho bạn khá nhiều trang báo, chương trình tivi hoặc tác phẩm mô tả chúng hết sức cụ thể). Đôi khi, một không gian dịu nhẹ có thể khiến chúng ta được giải thoát khỏi cảm giác bất lực và có thêm sức lực để bất bình về chúng. Và làm từ thiện. Bởi vậy, chúng ta hãy quay lại theo dõi lần dừng chân đầu tiên của hắn. ... (còn...)