Thấy và trình độ thấy
*
- Không có tác phẩm hay hay dở, chỉ là do cảm nhận của người thưởng thức?
Cảm nhận của người thưởng thức có thể rất khác nhau, có thể biến hay thành dở, biến dở thành hay nhưng chất lượng tác phẩm còn phụ thuộc vào trình độ của tác giả.
Bạn có thể thấy đội bóng của mình là hay nhất, khiến trái tim bạn đập to nhất, tiếng reo hò cổ vũ của bạn là hào hứng nhất nhưng hành trình để đi lên các giải bóng đá hàng đầu không phụ thuộc vào bạn thấy gì mà phụ thuộc vào trình độ đội bóng của bạn. Thực tế có độ khó cao hơn cảm nhận của bạn. Để có cảm nhận thực tế, nhất là thực tế khách quan, thứ thực tế cao hơn trình độ đội bóng yêu thích chủ quan của bạn, bạn phải học thêm cách cảm nhận đúng.
Ở đây, sự hiểu đúng đẳng cấp trong chuyên môn hay trong chất lượng có thể nâng cấp trình độ thưởng thức của độc giả. Xem bóng đá mà chỉ xem được đội mình thích thì đâu có hiểu bóng đá. Bạn có thể cả đời xem bóng đá theo cách xem một bên nhưng những bình luận của bạn sẽ không phải bình luận chính xác, hiểu biết.
Chất lượng trí tuệ của bạn nằm rất nhiều ở số nhận định chính xác của bạn. Hành trình trong cuộc đời này đâu chỉ cần cảm xúc của riêng bạn mà còn cần trí tuệ để cập nhật kho tri thức của nhân loại nếu bạn muốn thông minh hơn, sinh tồn, cạnh tranh hay cộng sinh tốt hơn. Càng hiểu về kho tri thức ấy với vô số thiên tài gây dựng nên, bạn càng hiểu trí tuệ cao cấp có độ khó cao và cần học nhiều thế nào để hiểu sâu hơn. Bạn nói “tôi thích”, “tôi thấy”, điều đó có thể quan trọng với chính bạn nhưng ai cũng “tôi thích”, “tôi thấy”. Giá trị hơn nằm ở chất lượng thích và thấy của bạn thuyết phục đến đâu.
- Mỗi người chỉ thấy được thế giới mình thấy?
Nếu không thấy giống người khác ở rất nhiều điểm thì người ta không thể chuyền bóng chính xác cho nhau, đội bóng không thể cùng thi đấu theo chiến thuật đã vẽ trước và đã không có chuyện bắt bài trong bóng đá.
Người ta có thể thấy khác nhau nhiều do thể chất khác nhau, mức tư duy khác nhau nhưng vẫn có thể thấy giống nhau ở nhiều mức cơ bản, nhất là khi có rất nhiều điểm chung trong cấu tạo. Phải thấy giống nhau thợ xây mới có thể xây nhà theo bản vẽ hay bạn mới có thể đọc những dòng chữ này. Nhưng hiểu đến đâu là do trình độ đọc hiểu của bạn phát triển đến đâu.
Cảm nhận đến đâu, thấy đến đâu còn do trình độ. Trình độ càng thấp lại càng dễ cảm nhận, dễ thấy giống nhau vì giới hạn sự thấy tương đồng. Đó cũng là lí do mà cái dở hơn lại thường có nhiều view hơn. Đỉnh núi ít người leo tới ít lượng view hơn. Những cái dở có thể giúp bạn dễ sướng nhưng khó có đủ chất lượng, độ chính xác để giúp bạn đi đúng hướng. Nếu bạn muốn đi đúng hướng, cần hiểu logic của việc học hỏi được cái đúng cái hay để làm mình thực sự hay và đúng hơn.
Có sự khác biệt trong chất lượng nuôi dạy con cái của người chịu tiếp thu cái hay, cái đúng của nhân loại và những người luẩn quẩn trong giới hạn “tôi thích”, “tôi thấy” là được rồi.