Thế giới giả * Tiền đang được dồn để xây một thế giới giả. Nhân cách giả qua từ thiện giả, ngoại hình giả qua thẩm mỹ giả, dịch bệnh giả qua báo chí giả, content giả qua truyền hình giả, hàng hoá giả qua doanh nghiệp giả. Những từ “sạch” trong bài “Mùa sạch” của Trần Dần thay bằng từ “giả” hay “bẩn” nghe chắc cũng buồn cười và đôi chỗ thấm thía. Rồi vũ trụ giả đang được đua nhau làm ra để đô hộ hơn là giải trí cho con người. Chữa lành giả để con người thêm tiền mất tật mang, thêm phụ thuộc. Tác giả giả ưa làm kol đẩy đàn cừu xuống vực của sự ngu dốt hòng dễ bề chăn dắt tâm trí, dễ bán hàng giả. Nhưng làm sao thế giới đó cạnh tranh được với thế giới thật do vũ trụ bao la rộng lớn và mạnh mẽ, lâu đời hơn ty tỷ lần tạo ra và luôn bao trùm. Vũ trụ không chỉ lập trình bạn mà còn để cho bạn có ý chí, có lựa chọn. Nếu bạn thay vì trân trọng món quà tự do đó, dùng ý chí để giả hoá cuộc sống với tham vọng thay thế cái thật của vũ trụ một cách ngu xuẩn và vô vọng thì ý chí đó tự làm giả bạn, tự huỷ hoại bạn. Nhiều người đang tham gia hành trình giả hoá thế giới đó vì trong trò chơi đó, họ thu được nhiều tiền mà những kẻ sống cuộc đời giả hoá đang rót vào và đang hút từ đám đông dễ bị lừa gạt. Vỗ tay giả, comment, view, like giả tạo được thêm thị phần cho cái giả. Gameshow giả drama bán được nhiều quảng cáo. Nhạc sỹ đạo hit kiếm được tiền nhanh. Làm giả cơ thể dễ bán thân hơn. Làm từ thiện giả vừa có nhân cách giả vừa có tiền chăn của người nghèo. Bọn đầu cơ mua nhà báo, kol làm tin tức giả khiến con người hớn hở hoặc hoang mang đổ tiền vào chứng khoán, tiền ảo, hàng giả, thuốc thang phòng dịch giả. Nhưng vòng đời của cái giả thường ngắn ngủi, mấy ai còn nói đến Covid nữa, nghệ sỹ giả làm từ thiện giả đâu giấu được lâu, nhạc sỹ, ca sỹ chôm hit dần phải đối mặt với khủng hoảng. Báo chí giả đâu qua mắt mãi được người dân, ai người ta còn mua; chuyển sang hướng lá cải phục vụ những đầu óc trẻ trâu thì rồi trẻ trâu cũng hết tiền sớm nhất khi xã hội rơi vào khủng hoảng kinh tế vì cái giả. Phim truyền hình giả, gameshow giả với đám người giả tạo dần chỉ còn níu chân những người dân trí thấp. Content đánh vào những người dân trí thấp còn đông để hút những đồng tiền quảng cáo là trò chơi ngắn hạn, đánh đổi lấy sự mất dần thị phần của truyền hình trong tâm trí những người có não. Hệ quả là truyền hình mất dần nhân sự có não và lòng tự trọng nghề nghiệp vốn làm nên những content chất lượng giữ được thương hiệu cho truyền hình. Bản chất của cái thật là chất lượng. Cây cối, sông biển, cơn mưa, tiếng hót, sự trong lành, thực phẩm, sấm chớp trên trời từ vũ trụ thật chất đấy chứ. Đấy là chất lượng của cuộc sống. Cái giả kéo chất lượng cuộc sống đi xuống thì dẫn đến sự sụp đổ của chính chúng nhanh hơn và trái đất, vũ trụ chẳng mất đến nửa cái nháy mắt để trong lành trở lại. Chỉ là cuộc đời bạn thôi, bạn có sẵn cơ hội tiếp xúc với vũ trụ thật và bạn có thể đánh mất khi đi theo cái giả. Cái giả dù chẳng là gì so với vũ trụ nhưng cũng mạnh so với con người. Con người đang phải sống cùng thời đại với các tập đoàn đa quốc gia giỏi tạo ra cái giả dây chuyền, giỏi khống chế con người qua công cụ là đồng tiền hay những thứ gây nghiện như mạng xã hội và đã tạo ra sự lệ thuộc khắp thế giới. Cái giả vốn dễ tạo ra hơn, là mục tiêu hàng đầu để kiếm tiền dễ, nhanh hơn của bọn vô lương tâm. Và nạn nhân của chúng là những người nghèo ít lựa chọn và những người thiếu thẩm mỹ về cái thật, cái đẹp, cái ngon mà tự nhiên, vũ trụ ban cho ta hàng ngày và trong những tác phẩm từ những người đầy tinh tế. Giới trẻ non nớt đang trên hành trình hình thành thẩm mỹ đang bị đám con buôn cái giả trong mọi ngành nghề đè một màn hình lệch lạc về thế giới lên thẩm mỹ, thang giá trị. Nhưng đó chỉ là bề nổi, là thứ xiềng xích trói tâm trí con người vốn là nước, là đại dương, là vũ trụ. Vẫn luôn có nhiều người, nhiều người trẻ thừa hiểu vũ trụ không cần tiền để tạo ra muôn loài hay nuôi sống muôn loài và họ vẫn sống, vẫn hướng đến cuộc sống không làm nô lệ cho đồng tiền với đầy sức trẻ và năng lực sáng tạo. Tiền chỉ là một game nhỏ trong tiến trình của tạo hoá. Tiền và cái giả là một cặp đôi gắn bó nhưng chúng gắn bó với vũ trụ không lại là một câu chuyện khác. Tiền để mua thêm cái thật, trải nghiệm thật và không để tiền làm giả bạn. Đó vẫn là sự thông thái cơ bản.