← Tác phẩm
Tùy bút · Sáng tác: 20 tháng 3, 2015
Theo Einstein, trong chân không, vận tốc ánh sáng không phụ thuộc vào tốc độ của nguồn sáng hay người quan sát. Nó không đổi và bằng 299 792 458 m/s. Không tin, bạn có thể gọi điện cho ánh sáng để check theo sim số siêu đẹp 09 299 792 458. Trong video này, nhà vật lý Brian Greene đưa ra những ví dụ rất dễ hiểu để thấy sự kỳ quặc của vận tốc ánh sáng. Bạn đứng cách tôi 10 mét, tôi ném một quả bóng chày về phía bạn với tốc độ 10 m/s, 1 giây sau, quả bóng chày chạm vào tôi. Vì thời gian bằng quãng đường chia vận tốc: t = s/v = 10 m/10 m/s = 1 s. Nếu lúc bạn đang ném quả bóng chày với vận tốc 10 m/s mà tôi chạy đi với vận tốc 5 m/s thì thời gian để quả bóng chạm tới tôi là 10 m/(10 - 5) m/s = 2 s. Nhưng ánh sáng nó không vậy. Theo Einstein, nó là giới hạn của vận tốc trong vũ trụ. Luôn = 299 792 458 m/s và luôn ở top 1. Một tia sáng chiếu tới bạn, bạn chạy lại hay chạy xa khỏi nó với tốc độ thấp hơn tốc độ ánh sáng thì dù tốc độ của bạn là bao nhiêu, tốc độ ánh sáng đuổi tới bạn luôn là vậy, không có trừ đi hay cộng vào 5 m/s. Ánh sáng phóng quá tốc độ, công an giao thông nổ máy đuổi theo, hú còi ầm ĩ, rút súng bắn tốc độ. Kỳ lạ thay, hình cảnh đi với tốc độ nào thì máy bắn tốc độ của cả hình cảnh đó lẫn đồng đội đứng núp phía trước hay phía sau vẫn báo về là ánh sáng đi với vận tốc sim số đẹp 299 792 458 trong tương quan với hình cảnh. Hình cảnh bèn hiểu ra, dừng xe, móc thuốc hút, trầm ngâm suy tư: Đó là bản chất của ánh sáng rồi, lên kho bạc nộp tiền xong mai lại thế. Cho nên, đụng ánh sáng, tốt nhất đừng chạy cho mất công. Dân gian đã nói "chạy trời không khỏi nắng" là muốn nói ý này. Đó là về vận tốc. Còn về thời gian, phát kiến về tốc độ ánh sáng của Anh tên Tanh dẫn đến câu chuyện kinh điển trong vật lí về hai anh em song sinh khác tuổi: Hai anh em sinh cùng giờ. Một người lên một con tàu đi gần với vận tốc ánh sáng, người người ở lại trái đất. Khi gặp lại, tuổi đã vênh. Chuyện này là sao? Bạn chạy khỏi quả bóng chày ném tới, bạn bị trúng chậm hơn so với lúc bạn đứng yên. Còn nếu ánh sáng chiếu tới, dù bạn di chuyển với tốc độ nào, thời gian nó đi tới bạn luôn bằng khoảng cách của nó đến bạn chia cho vận tốc ánh sáng là 299 792 458 m/s. Phép cộng vận tốc không được áp dụng với ánh sáng. Nỗ lực di chuyển của bạn = 0 trong mắt ánh sáng. Ánh sáng truyền trong chân không với tốc độ không đổi bất chấp tốc độ của nguồn phát sáng hay người quan sát như vậy rất chi là lập dị nhưng phát kiến của Einstein hiện vẫn là thứ đứng rất vững trong vật lí hiện đại. Tốc độ ánh sáng như một thứ chân lí của bóng tối trùm lên vũ trụ. Nếu bạn di chuyển với tốc độ ánh sáng thì bạn phá vỡ nhiều công thức vật lí áp dụng cho những thứ di chuyển dưới vận tốc đó; cũng như, bạn bẻ gãy, làm co lại được thời gian, quãng đường, vận tốc trong các công thức có t, s, v, c (vận tốc ánh sáng). Điều thú vị nhất ở đây là, dù ta có thể tung ra không gian bẻ cong hướng viên đạn, mượn cánh cửa thời gian của Đôrêmon để rút ngắn quãng đường đến nhà tắm của bạn gái, hít thở sâu làm chậm lại nỗi buồn để nhấm nháp được nó lâu hơn thì vận tốc ánh sáng vẫn không đổi và vẫn có thể là max. Nó là điểm tựa Ácsimét để ta có thể bẩy cong mọi vật chất nhưng nó lại nhẹ như ánh sáng. Ánh sáng gần như là thứ thật duy nhất cho ta bám vào dù ánh sáng chỉ là phù hoa :") Và còn một vấn đề là, thời gian có cho phép bạn di chuyển với vận tốc ánh sáng để nghịch nó không :"p
Xem thêm tác phẩm khác →