← Tác phẩm
Tùy bút · Sáng tác: 6 tháng 8, 2021
Thông tin thêm về bài “Bắt nạt” * Mình xin chia sẻ comment của bạn Thượng Ngân Lang và mình. Trong comment của bạn Thượng Ngân Lang có nhiều ý sâu sắc và có chung băn khoăn với nhiều bạn. Mình không thể giải đáp mọi thắc nhưng xin cố gắng phản hồi phần nào ý kiến của các bạn. Mình có thể lựa chọn im lặng không phản hồi các ý kiến nhưng mình tôn trọng các bạn và muốn tốt cho giới trẻ của đất nước nên không muốn nhiều bạn hiểu lầm về bài “Bắt nạt” gây ra phe phái không cần thiết hay cảm giác tiêu cực quanh bài thơ. Mỗi bài thơ, tác phẩm có kỹ thuật, dụng ý riêng của nó mà đôi khi thưởng thức là tìm hệ quy chiếu của nó chứ không phải áp hệ quy chiếu của mình lên và đòi bài thơ phải đáp ứng đầy đủ. Nếu đứng đúng hệ quy chiếu của bài thơ mà nó vẫn dở tệ thì nó đúng là dở thật nhưng mình đã trình bày hệ quy chiếu của mình một cách rất chân thành qua loạt bài phân tích và nó đâu xoàng. Mình mong người đọc đọc kỹ hơn và thưởng thức các comment như luồng tương tác thú vị quanh bài thơ, để cùng mở mang về nghệ thuật hay cảm giác cuộc sống. Mình quote nhé… * Thượng Ngân Lang: Mình khá là phân vân, nhưng cuối cùng mình vẫn quyết định gửi chú bài thơ con cóc nhỏ nhỏ mình viết. Thân ái và quyết thắng. ❤ "Có lần mình bị đánh Chảy máu cả tay, chân Mình chẳng nói chẳng rằng Bạn vui cười thích nhỉ? Mình ghét mình bé tí Chẳng lớn được bằng ai Cái bóng mình thì dài Nhưng chỉ nằm trên đất. Mười năm, một chớp mắt Giờ mình lớn tướng rồi "Vì bắt nạt rất hôi" Mình bật cười: chỉ thế? Vết sẹo trên bắp vế Những đêm chẳng ngủ yên Nỗi sợ vạn ngày liền Ví chỉ bằng mù tạt. Người đánh mình nhiều nhất Không nhảy hiphop đâu Nó đọc sách giỏi đầu Vẫn bắt nạt người khác. Ôi, ai ơi, bắt nạt Không có màu hồng đâu Chỉ có sắc đỏ nâu Của máu và nước mắt." * Ad khốn: Cảm ơn bạn, bài thơ của bạn hay, có nhạc tính hấp dẫn và kỹ thuật tốt, nhất là ở khổ thứ 2: “Mình ghét mình bé tí Chẳng lớn được bằng ai Cái bóng mình thì dài Nhưng chỉ nằm trên đất.” Tuy nhiên, bạn có chút hiểu lầm về bài “Bắt nạt”. Mình đâu coi nhẹ chuyện bắt nạt chỉ như mù tạt. Sao bạn viết tốt như vậy mà không đọc kỹ được bài phân tích của mình để thấy mình mô tả bắt nạt như một vòng tròn chằng chịt như sẹo quanh trái đất và là vấn đề bất tận của đời người. Mình đâu có nghĩ một hai câu thơ là xử lí được xong chuyện. Một bài thơ không thể giải quyết vấn đề cho tất cả mọi người hay mọi loại bắt nạt. Nhưng nếu nó rỉ thấm và giúp lan truyền nhận thức rõ ràng hơn rằng “bắt nạt là xấu lắm” “vì bắt nạt rất hôi!” và có một số giải pháp chuyển hoá thì nó giúp ích được cho đâu ít người. Bài thơ này mình viết trong tập thơ thiếu nhi, giọng điệu là dành cho các bạn mầm non nên “mù tạt” cũng là thứ gì đó “ghê gớm” rồi. Nhưng bài thơ cũng dành cho tất cả để khơi dậy thêm suy nghĩ về chuyện bắt nạt. Đó là lí do tập thơ “Ra vườn nhặt nắng” là thơ thiếu nhi nhưng cũng nhiều thanh niên và người lớn mua cho mình để có thêm sự khơi gợi cảm xúc, tư duy. Mình nghĩ tiếp nhận thoải mái hơn như với những tác phẩm nghệ thuật chân thành, tránh bị ảnh hưởng bởi lời ong tiếng ve sẽ vui và thấy hơn. Mình không phải người viết để giải quyết mọi vấn đề của thế giới, mình chỉ cố gắng viết cho chất lượng và hy vọng giúp ích, tạo cảm hứng chút gì cho người khác, người viết khác. Công việc của thế giới này mọi người đều phải xắn tay vào chứ một bài thơ hay một tác giả đâu thể bao thầu. Mong muốn của bài thơ “Bắt nạt” không phải là chia phe bắt nạt và không bắt nạt mà là tăng nhận thức của cộng đồng về bắt nạt. Khi ý thức cộng đồng hiểu thêm về bắt nạt, bớt coi nhẹ việc bắt nạt và bảo vệ người bị bắt nạt hơn thì nó tạo nên một áp lực văn hoá lên người có ý định bắt nạt. Đó là cách làm xã hội văn minh lên mà không phải đạp ai xuống. Bên cạnh đó, bài thơ không chỉ là một bài học đạo đức mà còn là cách triển khai một luận đề nên cũng có thể hỗ trợ cho cảm thụ về nghị luận của các bạn cấp 2. Không ít bài thơ trong tập “Ra vườn nhặt nắng” được giảng dạy ở đại học. Người học văn không chỉ học tác phẩm gần gũi với lứa tuổi mình mà còn có thể học cách đọc văn hướng đến lứa tuổi khác, văn chương nói chung. Bài thơ có đủ độ khó để tha hồ đào sâu. Chỉ ra những thứ bài thơ không làm được rất dễ nhưng nếu nó làm được chút gì hay, tử tế thì cứ thưởng thức thôi. Gluck :” ) * Thượng Ngân Lang: Mình muốn làm rõ là bài thơ của chú viết cho thiếu nhi, yeah nó hợp với thiếu nhi, như chú đã nói đối tượng là các bạn mầm non hoặc cấp Một. Mình nghĩ nếu đặt để vào cho học sinh cấp hai, khi các bạn đã nhận thức về thế giới xung quanh thì nó khá là gượng ép. "Giá trị của tác phẩm là những gì bạn mang đi từ nó", mình sẽ tiếp thu kiến thức về cách sắp xếp mạch và bố cục nghị luận của "bắt nạt", nhưng tổng hoà thì giá trị phải bao gồm cả nội dung và nghệ thuật. Mình chưa đem đi được giá trị nội dung của bài thơ dù đã đọc các bài phân tích của chú. Mình đã đọc một số bài trong tập thơ của chú, và có những bài thật sự hay, giọng rất riêng và tươi. Nhưng sao nhỉ, mình không hiểu lắm cách chú phân tích bài thơ "Bắt nạt" khi rõ ràng một số mục như về chuyện mù tạt là hiệu ứng (mình tạm gọi, hay quen gọi, mong chú bỏ qua cho mình) là hiệu ứng gây chú ý. Theo mình thì nó hơi mắc cười khi đặt trong một bài thơ về vấn đề khá nghiêm túc thế này. Và mình có cảm giác là chú đang làm cho chuyện bắt nạt nhẹ nhàng hơn, mình không mấy đồng ý ở điểm đó. Ngoài ra thì ở đoạn cuối, mình mong chờ gì đó nhiều hơn là việc bảo những bé bị bắt nạt đưa những bé bắt nạt đến để bắt nạt chủ thể trữ tình, nó không làm giảm bớt đau đớn, mà lại đem đau đớn của người này san qua cho người khác. Vả lại, chuyện một đứa bé bắt nạt một đứa bé khác là do nó đã khoá mục tiêu là đứa bé kia rồi, mình nghĩ cái cần thay đổi là suy nghĩ nhận thức chứ không phải là hành động san đẩy như vậy. Tổng thể mình thấy đây là một bài thơ thành công của chú, vì nó thoả mãn đúng đối tượng độc giả chú hướng đến. Nhưng mình chỉ muốn nói là bắt nạt nó là một cái gì đấy tệ hơn rất nhiều so với những gì bài thơ của chú diễn đạt. Mình không underrate "Ra vườn nhặt nắng" vì nó có giá trị cao thật, nhưng mình vẫn sẽ giữ quan điểm "Bắt nạt" nó... không nên là một bài đưa vào sách giáo khoa cấp hai. Mình xin lỗi nếu mình đang xấu tính, và mình rất biết ơn chú đã chịu nói chuyện với một người không có nghĩa lí gì như mình. À, mình rất cảm ơn chú vì đã khen thơ của mình. Chúc chú một ngày tốt lành. : D * Ad khốn: Cảm ơn bạn. Mình xin cung cấp vài gạch đầu dòng để bạn hiểu hơn: - Mù tạt là một hình ảnh dễ hiểu về độ mạnh và là ẩn dụ cho kẻ mạnh. Ít nhất thì đứa nào bắt nạt nghĩ mình quân tử thì hãy bỏ kẻ yếu ra khỏi cuộc chơi. Câu này phần nào sẽ kích thích tính quân tử trong nhiều bạn. Mình chọn từ rất kỹ và thẩm văn đâu có tệ, của cả người khác và mình, mù tạt là lựa chọn xịn mà. Nhiều độc giả cũng phản hồi như vậy. Mình chia sẻ vậy thôi, không bắt ai phải thấy xịn theo. - Ngôn ngữ của bài “Bắt nạt” là dành cho tập thơ thiếu nhi nên mình không thể gieo ấn tượng quá nặng nề vào đầu các em. Cái nhẹ nhưng hàm chứa nhiều ý quan trọng về vấn đề bắt nạt như vậy là hợp lí. Thơ cho thiếu nhi cần kỹ thuật riêng như vậy. Ban đầu mình cũng có băn khoăn giống nhiều bạn về việc đây không phải bài thơ ở top nghệ thuật của “Ra vườn nhặt nắng” và đưa vào lớp 6 khi cách thủ thỉ là dành cho lứa tuổi nhỏ hơn. Nhưng người biên soạn có giải thích về mong muốn tác động tới lứa tuổi mà tình trạng bắt nạt dữ dội hơn cũng như bài thơ là để bổ trợ cho câu chuyện bắt nạt của Dế Mèn với Dế Trũi trước đó. Đây là lí do hợp lí. Hơn nữa, hoàn toàn có thể cho các bạn học cấp II lấy một bài thơ từ tập thơ thiếu nhi ra để phân tích như một trò chơi, bài tập. Nhìn như vậy sẽ thấy bình thường. Về việc bài thơ không phải top nghệ thuật của RVNN mình hơi tiếc nhưng các bài thơ trong RVNN đều là những bài được chọn lọc kỹ và đủ chất lượng nên mình tôn trọng lựa chọn của người làm sách cũng như cảm ơn sự quan tâm của họ tới vấn đề bắt nạt. - Chính xác là đoạn cuối mình gợi ý cho bạn bị bắt nạt đưa bài thơ cho bạn bắt nạt và bạn ấy sẽ tự đọc được câu “Bảo nếu cần bắt nạt/Thì đến gặp tớ ngay”. Bạn bắt nạt phải tự “lặn lội” đến chứ không phải bạn bắt nạt dắt đến, nhỡ trên đường nó bắt nạt tiếp thì sao :” D D Việc này là để bạn bắt nạt thấy bạn bị bắt nạt vẫn có bài thơ hoặc tác giả ngầu đứng sau, có thể phần nào nản chí. Với cả, để bạn bị bắt nạt thấy có chút an ủi, không phải tất cả mọi người trên thế giới đều bỏ rơi mình. Như đã nói, nhiều bạn bắt nạt mạnh chứ nên ở đây có sự mạo hiểm, đặt rủi ro về phía mình, khá mang tính hiện sinh. Đảm bảo với bạn đây là kỹ thuật tương tác nhiều đột phá trong thơ sẽ thấy thêm ở những nhà thơ xuất sắc sau này. Nó còn mang nhiều sự chịu trách nhiệm, đặt mình vào thứ mình viết ra. Ẩn danh sau tác phẩm cũng hay mà đứng đợi ở cuối tác phẩm cũng là một cách sáng tác. - Mình không phản đối quan điểm của bạn dù bạn giữ nó hay thay đổi, chỉ cung cấp thêm thông tin để bạn thấy rõ hơn bọn mình có nhiều cân nhắc chứ không làm ẩu với học sinh. - Mình đọc năng lực của người khác qua văn thơ rất nhanh nên mong nhiều sự phát triển ở bạn. Có một điểm mình muốn lưu ý là nhiều người viết mới mượn quá nhiều câu từ của người khác, cần trí nhớ tốt và ý thức về original để tránh mất điểm và để bắt mình lao động nhiều hơn. Khổ thơ thứ 2 của bạn mình định khen nhiều hơn vì về mặt nội dung, nó rất tinh tế, hoàn thiện. Nhưng mình có cảm giác ý tưởng về chiếc bóng đã gặp ở đâu đó nên mình chỉ dành lời khen cho kỹ thuật. Năng lực của bạn hoàn toàn đủ để làm những bài thơ riêng và trọn vẹn hơn nếu thực sự đầu tư, mình nghĩ vậy nên nói điều này. Cảm ơn bạn đã đánh giá tốt về RVNN.
Xem thêm tác phẩm khác →