Thưởng thức nghệ thuật Những khẩu hiệu như “đẹp xấu tuỳ người ngắm”, “tác giả đã chết sau tác phẩm”, “khán giả đồng sáng tạo” giúp cho việc thưởng thức tác phẩm dân chủ hơn. Nhưng nếu khán giả là người có thẩm mỹ thấp cho mình quyền thích thì chê tác phẩm mà mình mù chữ? Nếu tác giả dù không thể độc tài với ngôn luận cũng vẫn còn quyền là một độc giả được đàm luận sau tác phẩm? Nếu khán giả không đủ năng lực sáng tạo, kỹ năng nghệ thuật và việc vẽ thêm vào bức tranh thần chỉ bôi bẩn nó? Giả sử với một trận bóng đỉnh cao đi. Khán giả không biết xem bóng đá chê dở, chất lượng trận đấu không vì vậy mà giảm đi. Khán giả nói một pha xử lí bóng tinh tế là chân gỗ, tác giả của pha xử lí bóng đó hoàn toàn có quyền nói đéo phải. Và khán giả đồng sáng tạo ư? Thử vào sân xem. Những thứ đỉnh cao được tạo bởi trình đỉnh cao. Khán giả có thể cũng là người có trình thưởng thức và sáng tác đỉnh cao. Nhưng không nhiều. Khán giả có thể chơi thuốc và chill với mọi loại tác phẩm hay dở. Nhưng cái biểu hiện, cái cống hiến cho người khác, cho những người thẩm định cao cấp thấy được của khán giả là gì? Tác phẩm đỉnh cao, tác giả đỉnh cao biểu hiện được cho những người thẩm định cao cấp thấy được rõ ràng sự cao cấp. Ở vai trò người uống có khẩu vị và năng lực làm đồ uống làng nhàng, bạn không thể tạo ra một ly cafe hay cốc rượu làm hài lòng được người uống có gu. Gu xịn dễ dàng nhận ra đồ fake. Độ khó, độ tài năng, cống hiến và cầu toàn của nghệ thuật là ở độ cao cấp đó. Đỉnh cao là nơi mà “đồng sáng tác” giống như “thấy người sang bắt quàng làm họ”. Cứ thử đảo ngược vai trò của tác giả và khán giả là rõ trình độ, ai làm được tác phẩm tốt hơn, đó là bố. Còn việc chill, ai cũng có năng lực chill với vô số thứ dở hay. Chill cho người khác, người giỏi thấy được cái đỉnh. Đó mới là tác phẩm, đó mới là tác giả thực thụ. 3 khẩu hiệu trên đều có lúc rất đúng, nhất là với sự phong phú và vô ngôn của thưởng thức, với năng lực thưởng thức vô tận ở mỗi sinh vật. Nhưng chúng không còn đúng chút nào khi bị dùng làm công cụ phê phán của những người mù thẩm mỹ và lười thưởng thức. Sự dân chủ ở 3 khẩu hiệu này cũng đòi hỏi thêm trách nhiệm ở khán giả khi chính là tác giả content mình đưa ra.