Tiếp xúc với cái hay * Nhiều người làm được những bài thơ hay chỉ qua nghe (hát ru) hoặc đọc những bài thơ hay. Cách tạo ra bài hát, bức tranh, bức tượng, sự lịch thiệp, duyên dáng… nhiều khi cũng vậy. Bởi vì, đó là sự học tự nhiên nhất và chân thật nhất: Bạn tiếp xúc và tiếp nạp trực tiếp từ thực tại là cái hay đang diễn ra. Trong cái hay vốn đã có kỹ thuật và trình độ làm ra nó. Trong sự tinh tế đã hàm chứa đẳng cấp, năng lực. Nếu bạn thấy hay thì bạn đang thẩm thấu cả một phần kỹ thuật và trình độ trong cái hay. Lý thuyết ngấm trực tiếp vào bạn qua những ví dụ trực quan và đủ thuyết phục để bạn mở lòng ra đón. Cái hay thuyết phục bạn nhất khi nó là một văn hoá, trải nghiệm chứ không phải bài học hay quy định. Bài học hay quy định cũng giúp ích và cần thiết nhưng là sự thuyết phục xếp sau. Tiếp xúc với cái hay là cách học hiệu quả nhất là vì vậy. Cũng như vậy, cách tốt nhất để thông minh hơn không phải là học cách để thông minh hơn mà chỉ đơn giản là tiếp xúc đủ nhiều với những thứ thông minh. Thực phẩm trí tuệ bạn chọn ăn làm nên chất lượng trí tuệ của bạn. Bạn là cỗ máy thẩm thấu thế giới. Người xưa nói “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng” đã quá sâu sắc về nhân quả của việc tiếp nạp dở, hay. Ca dao, tục ngữ vốn là hệ thống triết học cơ bản nhất. Bạn có thể sinh ra đã là thiên tài nhưng thế giới có vô số thiên tài có năng lực mà bạn không có. Đó là lí do muốn giỏi và tốt hơn bạn vẫn phải tiếp nạp từ người khác. Thực ra là bạn không thể không tiếp nạp từ người khác. Chỉ là bạn nhận ra và thừa nhận đến đâu thôi. Bản thân ngôn ngữ bạn đang dùng để đọc cũng là sự thừa hưởng thành quả, sự tinh lọc từ nhiều thế hệ. Thiên nhiên và thế giới đồ dùng quanh bạn là những ví dụ về tạo tác và những phát minh, lòng tốt, sự quan tâm. Chiếc chăn bạn đắp cũng đã cứu bạn nhiều khỏi cô đơn, lạnh lẽo. Bởi vậy, dù kiêu hãnh đến đâu thì vẫn phải có chỗ cho lòng biết ơn kẻ khác, cho một thế giới khổng lồ đi trước, đi cùng và đi sau mình. Đó là cách tránh cho lòng kiêu hãnh trở nên thấp hèn, giả tạo khi không thừa nhận sự nâng đỡ từ kho trí tuệ, văn hoá của tạo hoá và nhân loại trong phần lớn tri thức, công cụ của mình. Càng ngày mục đích viết của tôi càng không phải để tạo chân lí cho thế giới mà cơ bản chỉ là tạo ra những cái hay. Khi mình tạo ra những cái hay thì mình còn hay. Và chỉ khi mình còn hay thì những mong muốn hướng thiện, hoà bình và để lại nguồn cảm hứng sáng tạo, cống hiến mới không bị làm dở. Tôi chẳng mong được lưu danh, tôi chỉ muốn để lại chút nguồn cảm hứng cho người khác, nếu họ cần. #phobiencaihaydecaihayduocphobien