← Tác phẩm
Tùy bút · Sáng tác: 25 tháng 3, 2023
Vấn đề của những người giỏi nhất Vấn đề của những người giỏi nhất là họ thấy những người từ giỏi nhì trở xuống chưa đủ giỏi, chưa đủ chất lượng. Đây không phải sự ngạo mạn hay coi thường người khác mà là sự trung thực với giá trị, với sự thật ở góc nhìn từ đỉnh cao. Bạn có thể vô địch giải khu vực, được nhiều triệu người tung hô là vô địch nhưng thực chất, với những nhà vô địch thế giới thì bạn là nghiệp dư. Những người giỏi nhất thường làm ra những thứ hoàn hảo nhất và họ dễ dàng thấy những thứ chưa hoàn hảo. Với họ, chưa hoàn hảo chưa phải đỉnh cao, chưa đạt tới nghệ thuật nên họ khó ngợi ca hay tôn sùng như đám đông trước thứ mà với họ là làng nhàng, nhiều lỗi, thiếu tinh tế. Hai hệ quy chiếu khác nhau này rất khó đồng quan điểm, trừ phi đám đông cũng biết thưởng thức những gì cao cấp nhất. Những người giỏi nhất thường thưởng thức tác phẩm từ những người giỏi nhất khác nên họ rất dễ nhận ra những kẻ đạo nhái từ kho những tác phẩm hay nhất. “Những điều trông thấy mà đau đớn lòng” là khi phải chứng kiến đám đông khán giả tung hô và cống nạp cho quá nhiều kẻ đạo nhái, lừa đảo. Ví dụ như… Thôi, kể vài cái tên đã động đến trái tim của vài chục triệu fan đần rồi. Những người giỏi nhất ít khi được lắng nghe trong môi trường thấp kém, sự phê bình cao cấp và chân thành của họ vốn là kim chỉ nam cho xã hội lại thường động chạm đến những đám fan mù quáng của những kẻ cắp và lừa đảo giàu quyền lực. Xã hội không biết lắng nghe những người giỏi nhất, lại hay đàn áp họ thì họ sẽ không còn muốn nói. Kết quả là xã hội đó chìm trong lừa phỉnh về giá trị, cái đám đông cho là cao nhất chỉ là mức làng nhàng và do bọn ăn cắp, lừa đảo tạo ra. Không phổ biến được thang giá trị cao cấp thực sự là nguyên nhân lớn nhất khiến một xã hội không có mục tiêu cao cấp, từ đó, không đi được đúng hướng để trở thành xã hội cao cấp. Một nền sản xuất với cái ô tô đầy lỗi như vậy là đỉnh rồi sẽ rất khác với nền sản xuất có những tấm gương xe đỉnh thực sự dẫn đầu. Một nền giải trí toàn ma cô chiếm sóng thì khán giả khao khát giá trị đỉnh cao sẽ phải tự tìm các tác giả đỉnh ở thị trường ngách hay hoang đảo của họ. Những người giỏi nhất mà thẳng thắn cũng ít bạn bè, nhất là bạn bè văn nghệ, vì nói thật về trình độ, tác phẩm cũng thành chê bai làm tổn thương mà khen ngợi lại là dối trá, nịnh bợ. Những người giỏi nhất mà không thẳng thắn thì lại dễ trở thành mất dạy, bệnh hoạn vì sống hai mặt và tha hoá theo nhóm lợi ích. Nếu bỏ bớt nguyên tắc thì những người giỏi nhất tha hồ hưởng thụ, bán mình bằng cái giỏi nhưng năng lượng của cái giỏi nếu không có sự kiềm chế, khắc kỷ nhất định để giữ sự trong lành, khoẻ khoắn sẽ rất dễ bị vẩn đục, tự huỷ. Vậy những người giỏi nhất, nhất là những người thẳng thắn, sống thế nào? Một số không sống được hoặc không sống được lâu vì đói, vì bị vùi dập, nhất là những người chỉ giỏi ở một lĩnh vực hay rơi vào thời đại tăm tối. Nhưng vẫn có những người sống tốt, sống lâu, vì họ đủ giỏi, đủ mạnh để có phương pháp, nghị lực sống, sống vui với sự khác biệt. Và có lúc, họ hoà hợp được với thời đại vì có một thời đại sáng hơn chọn sinh ra họ để đồng hành với nó. Và cho dù bỏ sự quan tâm tới số phận những người giỏi nhất sang một bên thì vấn đề và tương lai của mỗi xã hội là năng lực của đám đông trong việc tiếp nhận những sản phẩm, tác phẩm của họ, thứ nâng xã hội đó lên.
Xem thêm tác phẩm khác →