ngày nọ, một tảng đá (có thể là) ở giữa thế gian nứt ra… một bầy đàn máu mủ rớt dãi trào ra ngoài từ khe đá khi ấy, bầy đàn ấy đã có các chi và một số giác quan như chúng ta bây giờ… vô thức, họ cùng nhau bước đi… có một con khỉ đi nhanh hơn cả… nó bỏ lại bầy đàn phía sau… con khỉ đi nhanh thứ hai bám theo con khỉ thứ nhất con khỉ đi nhanh thứ ba bám theo con khỉ thứ hai … con khỉ đi nhanh thứ n bám theo con khi thứ n-1… bầy đàn đông đúc nhung nhúc đồng bộ rớt lại phía sau… bỗng dưng, xuất hiện một cái miệng vực hun hút… con khỉ thứ nhất chưa ý thức được về sự nguy hiểm, nó đi tiếp và rơi xuống vực chết! con khỉ thứ hai nhìn thấy, nó chưa ý thức được về cái chết và nỗi sợ hãi, nó đi tiếp và lại rơi xuống vực chết! những con khỉ tiếp theo cũng như con khỉ thứ 2, dù nhìn thấy những con đi trước chết nhưng chúng chưa ý thức được về cái chết và nỗi sợ hãi, chúng nối đuôi nhau đi tiếp và lại rơi xuống vực chết! đến con khỉ thứ n, nó cũng như vậy nhưng khi nó rơi xuống, nó mắc phải một cành cây ở miệng vực, nó chao đảo, nó bỗng nhìn xuống vực sâu hun hút với mùi tanh lòm của máu me, thum thủm của thây rữa bốc lên… một nỗi khiếp hãi bản năng giống nòi dâng lên trong nó… nó rướn và nó ngoi lên… và nó quay lại… một ý thức bản năng sai khiến nó truyền đạt lại những điều ấy cho bầy đàn nhưng nó không biết nói… nhưng những con khỉ đi cùng nhau kia chúng chưa có kinh nghiệm chúng chưa từng bị mắc chênh vênh ở miệng vực chúng cắn xé con khỉ vạch đám đông để quay lại con đường khác… con khỉ thứ n nọ nó chả còn biết làm gì nó nhịn đau quay lại chỗ tảng đá trơ trọi giữa nhân gian và hình như nó khóc… thật ra, con khỉ khóc vì cái gì? chịu! không ai biết chưa ai rơi vào toàn bộ hoàn cảnh của nó chính nó cũng chả biết vì nó là con khỉ mới có được những giọt lệ đầu tiên của con người nó khóc vì đau đớn thể xác? nó khóc vì bất lực? nó khóc vì bị tước đoạt bản năng cộng sinh? hay nó khóc theo kiểu cá sấu vì hy vọng ai đó sẽ nghe kể về câu chuyện này? không, nó là con khỉ nó chưa biết toan tính vậy nên, nếu quả nó có khóc thì đó là nước mắt bản năng nước mắt chân thật của sự cô độc có thể nó đã cười ra nước mắt… ấy nhưng mà chỉ “hình như nó khóc…” có thể nó đã không khóc có thể nó chưa có được những giọt lệ đầu tiên của con người lần đầu ti ên tuyệt vọng trong đời… chỉ biết nó đã gục mặt vào hai chi trước mà sau này con người gọi là hai bàn tay cái để vuốt ve, băng bó và cả bóp cổ nhau… cứ thế thời gian trôi đi nó đói và nó kiếm cái gì con khỉ có thể ăn được và ban đêm nó gục mặt vào hai chi sau mà sau này con người gọi là hai bàn chân đề chinh phục những con đường, gieo mầm và cả dẫm nát hoa… rồi cũng đến một ngày khi nó gục mặt vào cả bốn chi… nó thấy hơi ấm của đồng loại… không! không phải nó có chửa! con khỉ n’ đã trở về và đặt tay lên vai nó chúng không biết nói nhưng trong ánh mắt chúng toả ra niềm vui và nỗi đau hân hoan mà chúng ta chữ hoá thành “xin lỗi” và “cảm ơn” và nhiều hơn thế mà chúng ta chưa chữ hoá được… thời gian lại trôi đi những con khỉ n”, n”’… đã trở về với sự hoảng loạn, sự rạc rã, nhẹ nhõm, ngơ ngác và cả sự lạnh lùng, xa cách bí ẩn… những phong cách! những cá tính! đã hình thành sau cái chết… những trí tuệ được chọn lọc… nhưng trái tim thì chưa chắc… và có thể có những may mắn mà tạo hoá vô tình thiên vị… dù sao, bầy khỉ nói chung đã được chọn lọc, đào thải ấy chúng đã có kinh nghiệm xương máu đầu tiên: trở về nguồn cội sau lần đầu vấp ngã vì sự mông muội… rồi thức ăn hết… loài khỉ chúng không ăn thịt nhau hoàn toàn không ăn thịt nhau không hề có ngoại lệ đơn giản là vì chúng chưa biết cách chế biến… chúng trở lại con đường đến miệng vực đã được những dấu móng vuốt xói mòn… có con mơ hồ cảm thấy cần tìm một cái gì đó có con chỉ đi theo loài khỉ chúng không tách đàn có lẽ, bởi khi ấy, chỉ có một con đường duy nhất: cộng sinh để tồn tại… có con biết áp tai xuống đất và nghe tiếng suối trong mơn trớn sỏi đá tiếng tôm cá dìm không khí xuống mặt nước tiếng quả rơi thấm đỏ mặt đất… và nó hiểu ra một cái gì đó nhưng nó không biết truyền đạt… lại mất rất rất nhiều thời gian, nó mới khiến chính mình và những con khỉ khác hiểu rằng: cần sang bờ bên kia hoặc là chết đói… đã có biết bao khỉ con ra đời… nhưng làm sao… trời ạ, mệt mỏi quá… buồn ngủ quá… nhanh nhanh lên thôi… thế rồi chúng nắm đuôi nhau và làm thành một sợi dây ròng ròng xuống đáy vực nhưng cách nắm đuôi cũng là cả một vấn đề đã có lần sợi dây đứt đã có thêm những bài học khi ấy, những bài học luôn phải trả giá bằng xương máu… một số đến được gần đáy vực, chúng bám vào cây và leo xuống, sợi dây làm bằng đuôi ngắn lại… những con khỉ còn lại trên sợi dây ngắn ngủi đã biết không thể nhảy theo… chúng đã biết sợ… và trở lại trên miệng vực… quằn quại sinh tồn trong sự thiếu thốn… và mơ hồ về sự chờ đợi… thời gian lại lột xác thêm nhiều lần… nhiều chuyện đã xảy ra đủ để viết nhiều anh hùng ca, trường ca, sử thi và thơ điên… không biết bằng cách nào những con khỉ xuống được đáy vực đã lên được bờ bên kia có lẽ, chúng đã biết sử dụng xương của đồng loại trắng hếu dưới ấy để làm một cái gì đó… và cuộc sống của những con khỉ đến được bến bờ mới thật tuyệt diệu… hãy dành điều ấy cho trí tưởng tượng lại cần đến những bản sônat, những bản côngxectô và dàn nhạc giao hưởng… cuộc sống của chúng đã đổi khác nhưng miệng vực không thay đổi những con khỉ ở bến bờ cũ là A và những con khỉ ở bờ mới là B một khoảng cách rùng rợn mà hình như chỉ có B đến với A được thôi… mà B thì… lại hãy dành điều ấy cho trí tưởng tượng những con khỉ khỉ ở bờ hoang A thì sao? cuộc sống của chúng, con cháu chúng đã ra sao? hình như tôi không biết vì có thể vô vàn kiếp trước tôi là một con khỉ ở bến bờ sung túc với tước phẩm B … không, tôi không nghĩ là những con khỉ ấy sẽ diệt vong… chúng sẽ được đào thải và chọn lọc chúng sẽ tiếp tục lao động và thích nghi để sinh tồn thậm chí, có thể chúng mọc cánh và hoá thành chim mọc vẩy để thành thằn lằn, rắn hoặc mọc một cái gì đó để thành cây và nhiều sự biến đổi bí hiểm khác đó là sự lạnh lùng có lí của tạo hoá… và đã là quá khứ… và những con khỉ không còn là khỉ đôi khi ăn thịt những con khỉ không còn là khỉ… quái dị và cũng tự nhiên thế đấy… và rồi thì lại đánh thức thời gian khi nó đã ngủ… thời gian nó mặc kệ tất cả mà chả ai để nó yên… khỉ đã thành người Tự Nhiên đã mọc tứ chi và nhiều chi nữa, nhiều xúc giác nữa của Xã Hội… có nhiều cái đã thay đổi không còn mốc để so sánh tuyệt đối sự thay đổi ấy tuyệt diệu và khủng khiếp thế nào… không còn biết nên nói xin lỗi hay cảm ơn với những điều đó chỉ biết những miệng vực còn đó những sinh linh chờ đợi ở bờ bên kia còn đó một số không chịu đựng nổi đã hoá đã một số sắp hoá đá và một số hoá thành khủng bố… và chúng ta đã là những con người trong lúc nhàn rỗi chúng ta chế tạo ra bom nguyên tử… một ngày nào đó trong cơn mộng mị và sướng quá hoá rồ chúng ta nhấn nút nó nổ tung và trái đất không còn bất cứ miệng vực nào không còn bất cứ… mà thôi hãy lại dành chỗ cho trí tưởng tượng… và câu chuyện về loài khỉ rất có thể sẽ mới bắt đầu trở thành hiện thực sau một vài lần lột xác nữa của thời gian… 2002 == Nguồn ảnh: http://www.dragonsdenuk.com/reviews/chineseod1.jpg