3. Blog Cũng theo Wikipedia: “ Blog , gọi tắt của weblog ( tiếng Anh , “nhật ký web”), là một dạng nhật ký trực tuyến, bùng nổ từ cuối thập niên 1990 . Các blogger (người viết blog), có thể là cá nhân hoặc nhóm, đưa thông tin lên mạng với mọi chủ đề, thông thường có liên quan tới kinh nghiệm hoặc ý kiến cá nhân, chủ yếu cung cấp thông tin đề cập tới những chủ đề chọn lọc, không giống như các báo truyền thống. Được phần mềm hỗ trợ, dễ sử dụng, blog phổ biến rất nhanh và ai cũng có thể dễ dàng tạo ra một blog cho mình.” Chúng ta hãy lưu ý từ “nhật ký”. Nó có thể gợi lên hình ảnh một cuốn sổ (đôi khi, có khóa) với những ghi chép riêng tư, thầm kín giấu trong hộc tủ mà khi mẹ lén mở ra xem thì cô gái dỗi cơm mất mấy ngày, có khi còn bỏ nhà đi bụi, uống say và trở thành đàn bà rồi đổ tất cả lỗi lầm cho mẹ. “Nhật ký” cũng có thể hiểu theo nghĩa đen, là những ghi chép hàng ngày. Nhật ký của Kafka có khi là những sự ghi lại cảm nghĩ, cảm xúc của Kafka về mình, về gia đình, về đời sống, về việc viết, về một sự kiện; có khi lại là một câu châm ngôn vụt hiện, một nhận xét về tác giả khác; lúc lại là chép lại một bức thư, một mẩu tác phẩm của mình hoặc người… Cho đến thời điểm hiện tại, blog được hiểu thiên về một dạng ghi chép hàng ngày hơn là một dạng nhật kí riêng tư. Nhưng hãy tiếp tục lưu ý từ “ghi chép”. “Ghi chép” (compose entry) trong blog đến nay không đơn thuần là những con chữ hay những nét vẽ đơn sơ thêm vào, nó còn là nhiều bức ảnh của mình hoặc sưu tầm, là nhạc, là phim, là những icon (biểu tượng) ngộ nghĩnh biểu thị cảm xúc, là những liên kết… được chèn vào bài viết. Trong blog lại có Comments, có Links, có Blogroll, có Friends list. Comments là nơi người khác có thể bình luận về các entry của bạn và bạn có thể trả lời. Links là các liên kết đến những vùng đất mạng khác mà các trích dẫn bạn lấy từ đó; hoặc đơn thuần là bạn thấy vùng đất đó đáng xem và muốn giới thiệu với người xem blog. Blogroll cũng chính là các links, được chọn lọc hơn, đặt ở vị trí trang trọng hơn, muốn mời người khác click vào hơn. Friends list là danh sách bạn bè của bạn có blog, nghĩa là, trong blog của bạn có vô số cánh cửa mà người xem có thể mở ra và bước vào những blog khác thông qua thao tác click chuột. Như vậy, blog, một tiện ích của internet, là một không gian mở rộng hơn của việc ghi chép. Những “cuốn sổ” blog này hiện hữu hàng ngày trên mạng, mọi người truy cập vào đều có thể xem và bình luận (nếu bạn cho phép). Nó thú vị hơn nhiều việc nếu bạn muốn chia sẻ cuốn sổ giấy cho nhiều người, bạn phải đưa cho từng người, phải photocopy hay phải gửi cho một tờ báo và chờ hồi âm được đăng hay không… Cũng không có người biên tập nào ngoài bạn sửa cho hay hoặc dở đi tác phẩm của bạn trước khi đến với độc giả. Độc giả của bạn cũng có cơ hội bình luận trực tiếp và nhanh chóng thay vì phải viết thư tay hay gửi tới mục ý kiến độc giả trên báo và ý kiến đó phải xếp hàng và chịu thẩm định của người khác để được đăng. Bạn có nhiều quyền năng với tác phẩm của mình hơn và cũng phải chịu trách nhiệm cao hơn, trực tiếp hơn về cái hay, cái dở. Ngoài ra, bạn cũng cần có bản lĩnh hơn để ứng xử trước những phản hồi nhanh chóng, có thể là tâm huyết, có thể là cẩu thả, hời hợt, thậm chí, xấu xí. Trước đây, bạn viết trong một cuốn sổ như đi một chiếc xe đạp. Giờ đây, với blog, bạn như đi một chiếc ô tô, có thể xem phim, bật nhạc và mời thêm nhiều người ngồi cùng. Các tính năng của blog đã, đang và sẽ không dừng lại ở chiếc ô tô. Nó càng ngày càng gần với một bộ sưu tập cá nhân, một triển lãm cá nhân. Nói cách khác, blog cũng có thể là một dạng tác phẩm được tác giả đầu tư thời gian và công sức sáng tác. Khi nói đến sáng tác, khoảng cách về “tả thật” của nó so với nhật ký là rất rất xa. Ở đây, có những sự lập lờ thú vị (ví d� �: giữa riêng-chung, nói thật-nói dối-nói đùa) với cả người viết blog lẫn người xem blog. Một hệ quả của điều này là nói chung và dần dần, thông qua những phản biện, trao đổi, hướng dẫn, phản ứng, những người chơi blog sẽ tỉnh táo, hài hước và phân biệt bối/văn/ngữ/hoàn cảnh tốt hơn. Được như thế, cuộc sống sẽ giảm đáng kể những phán xét ngụy biện, sai hệ quy chiếu và bắt chước lẫn nhau. Trên đây mới chỉ là vài nét phác về các tính năng và giá trị của blog. (còn)