← Tác phẩm
Tùy bút · Sáng tác: 13 tháng 4, 2025
Cách viết 1 bài lục bát hay Phần 3. Kể 1 câu chuyện hay Sở dĩ các bài ca dao hay truyện Kiều thường được dùng để hát ru là vì đó là thơ lục bát. Mà thơ lục bát thì giàu tính kể chuyện, có nhạc tính du dương trong mạch truyện nên đứa trẻ vừa được chill theo âm nhạc vừa tự nhiên nạp nghệ thuật và tri thức ngay trước và trong giấc ngủ. Hát ru là phương pháp truyền dạy tuyệt vời trong êm ái, yêu thương. Không có mắng mỏ, bạo lực, đứa trẻ tự nhiên học được rất nhiều trong lúc dễ chịu nhất là được vỗ về thiu thiu vào giấc ngủ: “Tâm hồn bé lớn theo Từng lời ru của mẹ” (Lời ru - Ra vườn nhặt nắng) Bởi vậy, viết một bài lục bát chính là viết ra một câu chuyện, và nếu viết cho trẻ em, một lời ru. Cấu trúc của một bài tập làm văn chính là cấu trúc kể chuyện kinh điển, phổ biến nhất: Mở bài - Thân bài - Kết luận. Đó là cách: Đặt vấn đề - Triển khai vấn đề - Giải quyết hay gợi lại vấn đề. Có nhiều cách cấu trúc một tác phẩm nhưng cứ dùng cách cơ bản này và kể chuyện hay, sáng tạo là bài thơ vẫn đỉnh. Ví dụ như bài “Chân quê” của Nguyễn Bính mở đầu là “Hôm qua em đi tỉnh về/Đợi em ở mãi con đê đầu làng”. Sau một hồi thân bài về những thay đổi trong gu thời trang của người con gái “em làm khổ tôi” thì trở lại với phần kết luận: “Hôm qua em đi tỉnh về/Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều”. Bài thơ đến thời nay có thể có người cho là tư tưởng bảo thủ, cổ hủ nhưng đó không phải là cách đọc văn chương. Để thưởng thức bài thơ, độc giả cần tái tạo được ngữ cảnh một anh giai quê xưa, hoài cổ, thẩm mỹ cũ “Hoa chanh nở giữa vườn chanh/Thầy u mình với chúng mình chân quê” không kịp cập nhật sự đổi thay nhưng kể chuyện, nêu ra vấn đề thời đại thật là duyên dáng, flow, beat, lyric với delivery đâu ra đấy. Ngày nay việc áp đặt ngữ cảnh của mình thay vì hiểu ngữ cảnh tác phẩm khiến nhiều người đọc không vào nổi không gian tác phẩm nên không hiểu hay thẩm được. Nhưng nhắc nhẹ vậy đủ đỡ ngu khi đọc rồi, chúng ta đi tiếp với kết cấu Mở bài - Thân bài - Kết luận kinh điển và vẫn luôn hiệu quả. Đang theo mạch ký hiệu AB để dẫn giải cho đơn giản, tôi xin dùng một bài thơ có mấy ký hiệu này để ví dụ cho cách kể chuyện: Em đi từ A đến B em đi từ A đến B và em vợi được khoảng C nỗi buồn nắng thêu lên cánh chuồn chuồn mưa trượt máng lá gió luồn kẽ răng như thì thầm với em rằng nỗi buồn cũng cạn như xăng thôi mà 11.4.12 (Trong tập thơ lục bát "mật thư") Có thể thấy bài thơ có 6 dòng thì mỗi 2 dòng tương ứng với mở bài, thân bài, kết luận. (Còn nữa)
Xem thêm tác phẩm khác →