Cách viết 1 bài lục bát hay Phần 3. Kể 1 câu chuyện hay (Tiếp theo) Chúng ta bắt đầu với phần mở bài: em đi từ A đến B và em vợi được khoảng C nỗi buồn Khi phần mở bài đưa ra một mệnh đề, một mối liên hệ nhân quả thú vị, kỳ lạ thì nó sẽ tạo một sự háo hức, tò mò muốn tìm sự chứng minh hay dẫn giải tiếp theo. Bản thân người viết cũng phải nỗ lực tìm những điều này vì nhiều khi câu mở đầu là một tia sáng không chuẩn bị trước loé lên và tác giả cũng phải lặn lội tìm nguồn sáng hay tìm cách nhân rộng tia sáng đó. Đó chính là quá trình sáng tạo. Chuyện này sẽ bàn sau khi bàn về những kỹ thuật chi tiết hơn sau đây. Đó là cách dùng những chất liệu đơn giản, dễ hiểu, dễ tìm để bắt đầu một bài thơ như “A, B, C”, “đi”, “nỗi buồn”. Như vậy, để bắt đầu một bài thơ không hề khó khi ta sẵn sàng dùng mọi chất liệu xung quanh, nhìn quanh hay nhắm mắt tìm một vài từ ta quan tâm. Bài thơ hay không phụ thuộc vào chất liệu, chủ đề mà ở cách sử dụng các chất liệu, cách triển khai mỗi chủ đề. Chất liệu hay chủ đề cùng là một trái bóng, còn cách chơi bóng là trình độ cầu thủ. Việc gắn kết các vật liệu ngôn ngữ theo cách thú vị và triển khai ý tưởng hấp dẫn, thuyết phục chính là năng lực thơ ca, nghệ thuật, sáng tạo. Khi đã tìm được vài từ đầu tiên đơn giản rồi, gắn kết chúng lại để triển khai tiếp thế nào đây? Thơ vần nói chung và lục bát nói riêng cho bạn một cơ hội tìm ý tưởng dễ dàng hơn. Đó là tính năng “vần gợi ý”. Bạn chưa biết ý tưởng tiếp theo là gì nhưng chú ý học kỹ thuật đơn giản là gieo vần, bạn đã có sẵn nhiều vần tiếp theo chờ bạn chọn. Nhìn vần của câu trước và nhìn các chữ cái trên bàn phím thôi là bạn đã thấy nhiều vần cho câu sau. Khi đã gieo vần thành thạo, cố gắng để các vần hiện ra nhanh trong đầu mà không cần nhìn bàn phím hay tra app. Rồi, bạn đã thấy nhiều vần cho câu tiếp theo nhưng chọn vần nào đây? Những người làm thơ ẩu thường rơi vào bẫy sáo, bẫy vần. Lười suy nghĩ, họ dễ bị lặp lại ý và vần của người khác. Đôi khi, đừng vội dùng những vần đến ngay vì nhiều người khác cũng nghĩ vậy, đó không phải “tư tưởng lớn gặp nhau” mà là tư tưởng bé gặp nhau. Hành trình tư duy khác biệt chính là đi xa hơn những bước đi, nước cờ suy nghĩ của người khác hay phát huy cảm nhận riêng có của bản thân để có một tầm nhìn mới hay góc nhìn của riêng mình. Càng tư duy sâu, độc lập, càng sáng tạo thì sự trùng lặp, đạo nhái càng ít đi. Chúng ta đang nói về cách kể chuyện, trong thơ vần, vần tiếp theo để chọn chỉ có một số lượng nhất định nên dễ chọn trùng. Để dù chọn trùng vần với người khác nhưng câu thơ vẫn là của mình, bạn phải biết kể chuyện quanh chính vần bạn chọn. Như vậy, trong một bài thơ, mạch chảy của chuyện không chỉ ở những đường ống kết cấu lớn, những xương sống như mở bài, thân bài, kết luận mà còn ở các ống nhỏ, những mạch máu nhỏ li ti như từ, như vần. Đó chính là những tình tiết khiến bài thơ sinh động. Ví dụ như bạn đã có A, B trong câu “Em đi từ A đến B”, bạn đang tìm một chỗ cho C là một vật liệu liên quan thì may quá, nó nằm ngay ở vị trí gieo vần, vậy là C vừa là vần vừa giúp kết nối câu chuyện có ABC rồi. Nhưng đó không hẳn là may. Yếu tố cơ bản để viết thơ dễ dàng là cách bạn biết tung hứng các vật liệu, chúng không nằm ở chỗ này thì có thể nằm ở chỗ khác. Ví dụ, với A, B, C, bạn có thể gieo vần theo cách khác: B đứng xếp hàng sau A Và người sốt ruột chính là bạn C Đó, bạn chỉ có ABC và bạn hãy tập luyện để kết hợp thành 1, 1 vài câu hay là bạn đã có trải nghiệm làm thơ hay. Đừng vội bôi bài thơ ra dài dòng, hãy háo hức, chuyên chú, kiên trì làm đi làm lại để có 2 dòng thơ hay. Làm ra một miếng bánh chất lượng cao sẽ được tôn trọng hơn là mở cả cửa hàng bánh mà người nào cố nuốt là do người ta tiếc tiền. Cứ khắt khe về chất lượng của những gì đưa cho người khác vì đó là tiêu chuẩn đạo đức tạo nên nhân phẩm, chính là con đường để nên người. Nhưng đừng mông lung, đừng sợ hãi, đừng phức tạp hoá vấn đề, đừng tham lam danh vọng, bắt đầu với 3 miếng Lego ABC giản dị và comment cho tôi câu nào hay bạn tìm được xem nào. (Còn nữa)