Cập nhật 3 (ngày 30/8/2021): Sau một thời gian suy xét lại thì mình xin bảo lưu những ý kiến ban đầu về từ láy. Theo mình, cách xác định từ láy qua việc xét số từ có nghĩa hay không có nghĩa là rất vô lí, áp đặt sai trái. Không ai biết hết được nghĩa các từ nên xét từ láy qua việc đó, nhất là với các em học sinh, là chuyện phản khoa học. Từ láy nên được xét qua việc láy âm, láy hình thức của từ cho đúng nghĩa đen là láy, luyến láy. Một từ như “vui vui” láy âm và láy hình thức 100% nhưng theo quy định sai trái đang áp dụng sẽ không được gọi là từ láy vì các thành phần cấu tạo từ đều có nghĩa. Thật là một quy định cực kỳ ngu ngốc. Theo quy định sai trái này, “bong bóng” có là từ láy không? “Bong” là bong ra hay bong là vô nghĩa? Sở dĩ trong những lần cập nhật trước mình từng nhận sai kiến thức và có nói quy định sai trái kia có chỗ hợp lí là vì thời điểm đó đầu óc mình không thực sự sáng suốt. Trí óc mình ở trạng thái kiệt sức và thiếu ngủ sau khi phải làm cùng lúc 3 việc trong nhiều ngày liên tiếp: Dành nhiều chục giờ soạn bài viết cung cấp kiến thức về bài “Bắt nạt” để hỗ trợ một số giáo viên nhờ mình làm việc đó, tương tác với làn sóng tấn công sai trái rất đông và nhiều thủ đoạn vào bài thơ và cá nhân mình, đảm bảo việc sáng tác post mới mỗi ngày cho Wall. Trong trạng thái không tỉnh táo đó mình chợt nghĩ là từ láy theo quy định xét ngữ nghĩa sẽ trở nên hiếm hơn, đắt giá hơn nên quy định đó cũng hợp lí. Lúc đó mình quên mất ý cơ bản ban đầu là không ai đủ hiểu hết nghĩa các từ để đứng ra phân định có nghĩa hay không có nghĩa cho mọi từ, và đặc tính láy âm thanh mới là thứ cần quan tâm ở từ láy. Mình xin giải thích rõ ràng ở lần cập nhật này như vậy. Có rất rất nhiều quy định sai trong sách giáo khoa nên việc lấy SGK làm quy chuẩn không phải lúc nào cũng đúng. Tư duy phản biện là thứ cần thiết để sửa sai và cập nhật lại kiến thức cho đúng hơn. Các phản biện của mình rất rõ ràng, xác đáng nên ai khư khư lấy cái sai làm chuẩn thì chỉ cho thấy đầu óc phản biện của bạn có vấn đề, bạn đâu có thực sự đi về phía của sự học hỏi và cái đúng. Bạn cho rằng SGK đúng nhưng lại không thể chấp nhận việc bài “Bắt nạt” đã chọn vào SGK tức là bạn đâu thực sự tin vào cái đúng của SGK. Sự ngu dốt và thiếu tôn trọng những người thực sự giỏi sẽ khiến bạn luôn luẩn quẩn, mâu thuẫn và phán xét sai lầm. Có cơ hội học hỏi thì bạn đừng lãng phí. Mình không phải người luôn đúng nhưng mình rất coi trọng việc cập nhật cái đúng. Đó là lí do mà mình không ngừng xem lại và trau chuốt, chỉnh sửa những bài viết cũ cho ngày một đúng và hoàn thiện hơn. Những lần cập nhật này cũng là dựa trên tinh thần, thói quen đó trên cả vạn bài viết với hàng chục nghìn giờ sửa chữa, trau chuốt. Hy vọng bạn cũng hình thành được tinh thần và thói quen này để không ôm mãi cái sai và thù địch với người muốn những điều hay, đúng và tốt cho cuộc sống và giới trẻ. Mình làm những việc này không phải để dành chiến thắng ai cả mà là để chia sẻ hiểu biết, sửa những cái sai. Nếu cái sai rành rành trong quy định về từ láy được chỉ ra rõ ràng như vậy mà bạn vẫn không chịu tiếp thu thì bạn là người thích bảo vệ cái sai, thích cái sai tiếp tục bị đem ra dạy? Cập nhật 2: Mình xin lỗi và xin đóng post này trong thời gian tới để tránh lan truyền thêm thông không chính xác do sai kiến thức từ mình ạ. Cũng lâu rồi mình không dùng đến kiến thức ngữ pháp. Lần này dùng để diễn giải vần điệu trong bài thơ mình đã mắc nhiều sai sót và xin thừa nhận thất học về kiến thức ngữ pháp cơ bản ạ. Mong các bạn hiểu giúp là sự thiếu hụt hiểu biết về cách gọi tên ngữ pháp là chuyện khác với chuyện sáng tác ạ. Cập nhật: Mình xin lỗi vì đã sai trong chuyện này và có những lời lẽ không chính xác. Việc chia chẻ ngữ nghĩa để xác định từ láy trong SGK cũng có phần hợp lí. (Xin lỗi, mình phải trung thực với bản thân, đưa thêm từ “có phần” vào vì mình thấy còn nhiều ý có thể nói thêm về từ láy khi có dịp). Mình xin lỗi đã nhận định chủ quan, vội vàng. Cảm ơn các bạn đã góp ý ạ. Mình sẽ cập nhật thêm sau ạ. * Bài viết trước lời xin lỗi trên: Về chuyện từ láy, mình xin chia sẻ cảm nhận của mình: Từ láy được dân gian đặt tên và cảm nhận rõ ràng trước khi có SGK rất lâu. Láy gợi ngay cho người ta cảm giác về luyến láy, lặp. Việc phải đi qua một vòng kiểm tra ngữ nghĩa nữa chỉ làm nhiều từ láy trong dân gian bị phủ định. Thương các em quá. Cách lập luận “các âm trong từ này láy với nhau nhưng chưa thoả mãn việc có ít nhất 1 từ vô nghĩa nên không phải từ láy” thật không thuyết phục. Nhất là với những người thật sự tinh tế về Tiếng Việt. Việc này giống bị bắt trên đường ra phường xin giấy thông hành vì không có giấy thông hành. Không ai có quyền cấp giấy thông hành cho từ láy. Nói “nghe láy nhưng không phải là từ láy” thì “nghe láy” đã là thừa nhận thuộc tính “láy” rồi. Cái thuộc tính hình thức đập vào tai, vào mắt (“mắt thấy tai nghe”) đó mới làm nên từ láy từ xa xưa chứ từ láy không nên bị phụ thuộc vào vòng thẩm định ngữ nghĩa ai ban cho. Mình gọi “học hát”, “cái cây”, “hip hop” là từ láy là theo thuộc tính láy âm đó. Sống lâu với thơ ca xịn, mình phân biệt được nhiều cái đúng tự nhiên và kiểu giả đúng nhân danh học thuật. Tiếng Việt thông minh không phức tạp và thiếu khái quát, thiếu thuyết phục như vậy. Nhiều em học sinh đã bị trừ điểm oan sự cảm thụ tinh tế vì quy định không thông minh nhân danh học thuật này. Học thuật không được bắt đầu bằng nguỵ biện. Với vấn đề này, các em học sinh phải làm thế nào? Mình xin lỗi, mình không thể giải quyết mọi vấn đề cho người khác nhưng mình có thể thành thật với nhiều cảm nhận và hiểu biết của mình. Ai cũng phải đối diện với những thứ chưa chuẩn trên đời và đó nằm trong quá trình để trưởng thành. * (Xin bổ sung câu này cho rõ ý): Tiếp câu chuyện đang diễn ra trên Wall… Mình hiểu mình đang đụng chạm đến nhiều thứ lợi ích nhóm chỉ vì sống đúng lương tâm và năng lực cũng như sự chân thật với thế giới, trẻ con. Nhưng mình phát biểu bằng lương tâm và cả sự thôi thúc, trực giác của mình. Độc giả chân chính và yêu mến nghệ thuật, Tiếng Việt, trẻ con và sự đúng đắn, tử tế trong cuộc đời cần những thông tin này để hiểu đúng hơn về cuộc chơi sẽ làm Việt Nam tốt hơn hay tệ đi này.