Chiêu thức quảng cáo: Cảm thấy sau bài này đã triển khai đủ, ngừng để post tác phẩm dạng khác. Đón xem để biết tại sao lại phát biểu nghe có vẻ võ đoán như vầy Ngẫu hứng tặng Fonzi, Làm sao để cùng thấy ấm và mầu xanh? Tôi hay tự hỏi: Có nên hài hước trước mặt người không có khả năng hài hước không? Điều đó có làm tổn thương họ không? Điều đó có là một việc vô ích không? Tôi nghĩ là nên thử nghiệm và tôi đã làm vậy. Thử nghiệm đồng nghĩa với việc thay vì tránh nguy cơ nhận sự khó chịu, ta đón nhận đó và đồng thời thử phản ứng lại bằng sự hài hước. Phải thật khéo léo, bởi vì, cái văn hóa không tiếp nhận được hài hước ban đầu sẽ đề kháng nó và dễ phản ứng dữ dội. Nhưng nếu ta kiên trì, nó cứ xâm nhập chầm chậm vào dần. Qua tiếp xúc với một số người, tôi cảm thấy hài hước không phải là món quà Tạo Hóa tặng cho thiểu số và số còn lại mãi mãi không thể hiểu được nó. Hài hước là nguồn nước có sẵn trong mỗi người, hòa bình tìm được khi suối nguồn hài hước trong mỗi người được khơi thông. Tuy nhiên, có người tìm được sự hài hước cả khi bị cấm hài hước, trong đau khổ, tuyệt vọng... thì có người chỉ cảm thấy nó khi sống trong một trạng thái yên ổn, dịu dàng, khi được xoa dịu nỗi cô đơn. Nếu những người đó không được cái hài hước tác động, họ bị bỏ đó, mỏi mòn chờ cơ hội yên bình đến với mình trong một thế giới thô bạo này, họ sẽ trở thành con nghiện của sự thù địch cái hài hước. Có một cuốn sách mà tôi rất muốn thường xuyên giới thiệu và trích dẫn là cuốn ?oMilan Kundera - Tiểu luận: Nghệ thuật tiểu thuyết. Những di chúc bị phản bội? do Nguyên Ngọc dịch. Một đoạn trong đó, phần ?oDiễn văn Jérusalem: Tiểu thuyết và Châu Âu?: ?oFrancois Rabelais đã đặt nhiều từ mới về sau sẽ đi vào ngôn ngữ Pháp và các ngôn ngữ khác, nhưng một trong những từ đó đã bị quên đi và thật đáng tiếc. Đó là từ agélaste, nó lấy lại từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là: người không cười, không có tinh thần khôi hài. Rabelais ghét những kẻ agélaste. Ông sợ họ. Ông than phiền rằng bọn agélaste đối với ông tàn bạo cho đến nỗi ông đã suýt bỏ viết, và bỏ mãi mãi?. Milan Kundera rất thông thái, hài hước. Là kiến trúc sư văn học lớn nhất đương đại theo hiểu biết của tôi. Là một người cho độc giả cảm nhận mênh mông hơn về lịch sử, về văn học, về những tài năng văn học thông qua khảo sát lịch sử tiểu thuyết, viết tiểu thuyết về lịch sử tiểu thuyết. Là người tiếp nhận những lối đi độc sáng của tiểu thuyết và rẽ nhánh cho riêng mình, đồng thời, khẳng định khả năng bất tận khai thác những tình huồng hiện sinh của tiểu thuyết bằng những tiểu luận và bằng chính những cách triển khai tiểu thuyết của mình. Nhưng có một điểm trong các sáng tác của ông mà tôi chưa phục, cảm giác đôi khi mạch tư duy của ông bị khựng lại ở một bức tường vô hình - trạng thái không thể dung hòa giữa kẻ hài hước và kẻ agélaste. Tôi có thể phần nào hiểu cảm thức ?ovô vọng? này của ông khi ông trải qua những cuộc thế chiến, những thời kỳ phe phái, những hình ảnh các trại tập trung, những cuộc lưu vong, những trò giết người man rợ bằng vũ khí nóng lạnh, bằng ngôn ngữ, bằng sự phản bội nguyên tác khi không có tính hài hước. Có phải vì phải chịu một vô thức u ám khi trải qua một thời đại nặng nề cũng như phải đào sâu vào kiến trúc của lí tính mà văn Milan Kundera gần như không thể có (thời gian, nhu cầu để có) được cái hài sảng khoái của Bùi Giáng hay Châu Tinh Trì (cũng như những người này không thể đạt đến tầm cấu trúc thiên tài của Kundera)? Bản thân tôi thì cuộc sống cũng dễ chịu, cũng chưa phải trải qua cái phi lí kinh tởm là cuộc chiến tranh nào hay sự chụp mũ to tát nào, tôi vẫn ưa cái hài ấm và xanh hơn cái hài lạnh và đen (tôi thích chúng chỉ hiện sinh trong tiểu thuyết, khi ấy, tôi có thể thích hơn cái hài ấm và xanh). Thêm nữa, internet giúp thao tác nhiều việc nhanh hơn, khiến con người tăng thêm khá nhiều hạn sống và khám phá của mình (dù nguy cơ của trả giá của việc lâm vào tốc độ đột biến là sự quên mất phanh: sự hời hợt, sự mê mờ, sự quên lãng). Tôi nghĩ: nếu cần phải làm tổn thương nhau để hiểu nhau hơn, tốt hơn là làm tổn thương bằng cái hài. Khi người bị tổn thương nhiễm cái hài dương tính, dần dần, cái hài ấy trở thành của họ, nó không là vết thương nữa. Hoặc cả cơ thể họ trở thành vết thương. Nhưng cái hài cho họ sức mạnh và giúp họ tìm được những khoảng an lành với nó. Tôi nhận thấy trong tác phẩm của mình, tôi vẫn cố thử nghiệm một cơ hội dung hòa theo cách đó bằng hiện sinh của mình dù đáp số có thể vẫn dừng lại ở đáp số của Kundera (ông này có đáp số gì không?). Nhưng cuộc sống là đáp số cộng với... cuộc hành trình tìm nó. Hơn nữa, tôi vẫn tìm thấy và nể phục nhu cầu hướng đến cái thiện trong văn của Kundera thông qua việc bền bỉ khảo sát, bảo tồn, mở rộng cái chân và cái mỹ. 20.04.06 ===== Tôi có hơi ngập ngừng khi dùng tự ?oloại người? nhưng cũng quyết định dùng. Tôi dùng với nghĩa phân loại. Tôi cũng là một ?oloại người?. fonzi thử đặt mình vào nick của tôi. Nếu tôi có tâm thế ?ochỉ chực cắn? như thế, fonzi phải viết mấy năm để đối đáp qua lại với khách vãng lai. Mời fonzi khảo sát lại một số chủ đề tôi triển khai trong các bài trả lời: mô hình dân chủ trên internet, spam, cái nhạt nhẽo, con đực, sự tự kiểm duyệt, các cách tiếp cận tác phẩm, thiên tài, chiến tranh, hòa bình, tổ quốc ngôn ngữ... Không phải mị dân: bài viết này của fonzi trông sáng hẳn lên.Điều đó làm tôi thấy thích thú dù nội dung vẫn xoay quanh bài học dạy làm thiên tài, dạy ngoan với độc giả. Thế này nhé, ngày xửa ngày xưa, có một nhà phê bình đã viết: ?oTác giả/nhà văn/nghệ sỹ chỉ là tác giả/nhà văn/nghệ sỹ khi người đó đang sáng tác tác phẩm nghệ thuật. Còn lại, đó chỉ là một người viết/người làm nghề nghệ thuật hoặc đơn giản là một người được gọi bằng cái tên của người đó?. Từ đó, suy ra, một thiên tài là một thiên tài khi đang tạo một sản phẩm thiên tài. Tạo xong thì cũng bình đẳng với chó . Hãy trả công (bình luận, phổ biến, trả công) xứng đáng cho sản phẩm xứng đáng. Hết. Được away sửa chữa / chuyển vào 15:10 ngày 20/04/2006