← Tác phẩm
Thơ · Sáng tác: 5 tháng 6, 2007
Chùm thơ cho một ngày
* trong hạt sương dưới trăng bóng cô nhện thêu thùa * hạt sương bẫy được ánh trăng lại rơi vào lưới nhện giăng giữa trời * một cơn mưa đánh thức những mầm cây trong lòng * vui lòng thả xuống mộ lá khắp nơi chúc mừng tôi qua đời * nếu muốn cứu sống tôi hãy đặt giường tôi cạnh một cành khô đâm chồi * ánh trăng tên trộm bỏ lại đã sưởi ấm hồn tôi * người giương cung bắn quạ làm vỡ mất mùa thu * cái gì làm hồ loang con ếch hay quả rụng hay tiếng kêu bàng hoàng * biết ngủ với ai giờ này ta hoang mạc như con thú mặt trời còn ngậm trong tay * chậm mất rồi khi chuông đồng hồ gọi buổi sáng không còn tinh khôi * trang giấy chi chít chữ như dòng người hành hương * họ tránh nói về sự chia ly nhưng ngay trước mắt bao cánh đào bay đi * một làn khói thuốc băng bó nỗi buồn chảy đẫm bàn tay * biết đi đâu bây giờ khi phía trước chẳng có ai chờ * ghép những haiku lại thành một người mộng du * người đàn bà phai hương hoá trang cho khuôn mặt trong gương * bên mặt nước mùa xuân thi nhân khoả vào cái lạnh mùa đông * giữa phố phường lo toan một gánh hàng hoa nhỏ thì thầm lời lạc quan * sao lại cười tôi nhỉ tôi có khác ai đâu với tổ chim trên đầu * sau trận bom con chim cặm cụi đan lại tổ * im nào sự lặng im đang nở * một bài thơ làm sướng bằng bát mỳ là hay * hỡi những tên tội phạm hãy cùng làm haiku làm hay được giảm án tù * dòng sông vẫn cứ trôi qua cây cầu già quá đã gẫy đôi * này hai kẻ hẹn hò đừng chuyện trò quá to át đi tiếng dế * tình yêu là gì đâu hai vợ chồng ông lão hẹn hò như lần đầu * này những người đang ngủ có cần mua giấc mơ không * hãy vớt đi rác rưởi để sông hồ khoả thân * áp tai vào từng blog bạn sẽ thấy biển trong từng con ốc 05.06.07 -------------------- Một số ghi chú: Gọi là Haiku Việt thì hơi khiên cưỡng, gọi là thơ lấy cảm hứng từ Haiku thì chuẩn hơn. "Haiku là loại thơ độc đáo của Nhật Bản gồm 17 âm tiết 5 - 7 - 5, ngắt nhịp thành 3 câu." Tiếng Việt là đơn âm trong khi tiếng Nhật là đa âm. Tạm gác ý thơ sang một bên, luật Haiku của Nhật tạo nên vẻ đẹp nhạc tính đặc sắc của Ngôn ngữ Nhật. Các thể thơ đặc trưng của những nước khác cũng có những phẩm chất nhạc riêng biệt do tính chất khác biệt của ngôn ngữ. Nhìn vào những bài hát dịch, có những bài dịch rất sát nghĩa, truyền tải được đầy đủ hình ảnh, ý tưởng, tư tưởng, mạch cảm xúc nhưng thứ tự của chúng khó được như bản gốc. Chính sự đảm bảo nhạc lại làm vỡ mất cấu trúc gốc của hình ảnh, ý tưởng, tư tưởng, mạch cảm xúc. Trong việc dịch văn học, nhiều khi muốn đảm bảo cấu trúc của hình ảnh, ý tưởng, tư tưởng, mạch cảm xúc, lại phải hy sinh tính nhạc. Để chuyển tải được tương đối nguyên bản về nhạc tính, hình ảnh, ý tưởng, tư tưởng, mạch cảm xúc, người dịch không chỉ cần có vốn văn hoá rộng đối với ngôn ngữ gốc mà còn thực sự phải có tài năng nghệ thuật. Tớ không biết tiếng Nga nhưng thấy mấy bài bác Thúy Toàn dịch thơ Puskin (Tôi yêu em, Con đường mùa đông) ít nhất cũng cho thấy Puskin thực sự tài, ngoài ra, còn gợi được mạch cảm xúc, nhạc tính. Nhiều bản dịch thơ Puskin thì thôi rồi, khiến "Puskin phỏng" ít ra cũng đứng dưới trình một nửa số người làm thơ ở Việt Nam. Thơ Việt hiện nay đã có một bề dày về thể loại. 2 chữ, 3 chữ, 4 chữ, năm sáu bảy tám chữ..., lục bát, Tự do, Tân hình thức... Những tư tưởng về tự do đối với hình thức thơ sẽ giúp người làm thơ bằng tiếng Việt không phải chịu sự gò bó nào về ngôn ngữ, có thể lựa chọn vô số cách để diễn tả cảm xúc, tưởng tượng, kỹ thuật của mình. Có thể thấy một số bài phỏng Haiku phía trên rơi vào những bài thơ 4, 5 chữ hoặc lục bát (dù không cố tình). Tuy nhiên, với cái hồn của mỗi thể thơ đặc trưng cho mỗi loại ngôn ngữ thì chỉ chính ngôn ngữ đó mới là cái xác linh hoạt nhất cho nó trú ngụ.

Bài gốc đăng tại: tienve.org

Xem thêm tác phẩm khác →