XX. Tại sao nói đến tôn giáo, mi lập tức nghĩ đến đạo Phật? Có bao nhiêu người đang tin đạo Phật là triết học hơn là một tôn giáo theo nghĩa bị sùng bái của tôn giáo? Có bao nhiêu người đang biết đạo Phật là triết học về tự do, sức mạnh tinh thần, cái thiện, sự giản dị, sự hòa hợp tự nhiên, sự tương đối, sự hoài nghi bản chất và sự tự giải thoát? Có bao nhiêu người đang hiểu đạo Phật là triết học song hành giữa tra vấn và hành động? Hướng hữu ngôn đến thực hành để rồi vô ngôn rồi lại hữu ngôn thực hành… Cứ thế, luân hồi. Vô ngôn để lắng lại, trộn lại bát canh suông ngôn ngữ vừa nêm thêm thực hành. Thế rồi, nước chảy mây trôi, lượng đổi chất đổi, không bận tâm phải trọn vẹn hữu ngôn hay vô ngôn. Điều bận tâm duy nhất là dùng những hành vi của mình để đem lại cái thiện cho đời. Không đúng. Tâm không thiện không ác, tâm vô thường. Đâu cần bận tâm thiện ác. Thế tại luận giải về vô thường lại làm ấm lòng? Tại sao từ “vô thường” lại nghe đầy thiện tính? Tại sao có “tà tâm”, “thiện tâm” mà chỉ cần nói “có tâm” lập tức được hiểu là “có thiện tâm”? Tại sao Phật, người trong những giai thoại vật lộn với tâm (…bị tâm đè, cưỡi tâm, nhập làm một với tâm, không là tâm nữa…) gần như hoàn toàn không bị gắn với điều ác? Nếu con người không thiên về thiện, liệu nó có thể tạo ra hệ thống ngôn ngữ hướng thiện? Nếu con người không thiên về thiện, liệu nó có đau đớn vô ngôn khi ngôn ngữ bị những con người khác dùng làm phương tiện nhân danh cái thiện, trà trộn vào hàng ngũ cái thiện, thủ tiêu dần cái thiện? Nếu con người không thiên về thiện, liệu nó có chấp nhận đau đớn để phát ngôn vì cái thiện? Nếu con người không thiên về thiện, liệu nó có tiếp tục đau đớn vô ngôn khi phát ngôn ấy bị đổi trắng thay đen? Nếu con người không thiên về thiện, liệu nó có cần đi tìm sự bình an cho cái tâm tuyệt vọng khi chọn vô ngôn hay hữu ngôn đều đầy nhầm lẫn và không tài nào kiểm soát được đường bay của lời, của không lời? Những đường bay có thể sát thương dù hữu ý hay vô ý, dù giữa bầu trời tự do hay bầu trời đính kèm trạm kiểm soát không lưu. Vậy dòng chảy của thực tại có hướng thiện không? Hay đây chỉ là cảm giác của dòng chảy ngôn ngữ nơi tâm ta? Trong Jesus Christ có Thích-ca Mâu-ni và Thích-ca Mâu-ni thì tại tâm. Tâm là nơi ta tự hỏi Jesus Christ bao nhiêu phần là Jesus Christ, bao nhiêu phần do tâm người tạo ra? Đời tạo ra tâm hay tâm tạo ra tâm? Sóng cảm giác của ta vĩnh viễn cô độc? “Ôi trái tim đang bay theo thời gian, làm chiếc bóng đi rao lời dối gian”. Hay cũng được tha nhân sẻ chia tần số? Người đang lướt ngang mặt ta vừa dằn còi vừa chửi bới làm xém chút nữa tâm ta xui ta túm mi lại mặc cái xe không lái văng vào bất cứ ai bất cứ nơi nào để rồi ta ném mi xuống đất nắm tay siết chặt dồn hết đau đớn vào mi mà không cần biết hành vi của mi xuất phát từ thói quen thô bạo ngu xuẩn của mi hay mi bùng vỡ vì cũng đang có điều gì ứ đọng như ta……………………mi có cảm giác thèm cái thiện như ta không? Cô bé đang bi bô làm quen với ngôn ngữ bên thềm nhà nơi mà nếu ta túm kẻ ồn ĩ kia lại xác suất chiếc xe văng thẳng đến sẽ rất cao và gia đình mi có thể sẽ hận thù ta………….mi có cảm giác thèm cái thiện như ta không? Một kẻ nào đó đang đọc được suy nghĩ của ta…….mi có cảm giác thèm cái thiện như ta không? Đạo Phật giản dị như hơi thở. Bởi nó là một mã nguồn mở được những hành vi mang Phật tính hay Jesus tính nâng cấp. Để thêm một người hiểu ra điều đó, phải mất bao lâu và bao nhiêu năng lượng của sự nhẫn nại, tha thứ? Phải mất bao lâu và bao nhiêu năng lượng của sự nhẫn nại, tha thứ để uninstall hệ thống ngôn ngữ nhân danh bị những kẻ nhân danh và nạn nhân của chúng cài đặt vào óc mỗi con người? Để có thêm một con người có thể có đạo mà không cần theo đạo, không cần câu nệ cái tên của đạo, phải mất bao lâu và bao nhiêu năng lượng của sự nhẫn nại, tha thứ? Bể khổ mênh mông. Làm sao con người có thể nhẫn nại tha thứ mãi? XXI. Thêm một lần, nó muốn trốn chạy. Nhưng khi đã yêu thương, nó không còn khả năng cho phép mình chọn lối thoát của cái chết hay sự cô độc. Lối thoát đó có thể khiến nó không còn lo sợ cho tha nhân. Nhưng muốn vào, phải bước qua xác một nỗi lo sợ khác mà nó không hề muốn giết đi: Nỗi lo sợ làm tổn thương những người nó tin không đáng bị tổn thương thêm. Khi chọn sống, bản năng không còn cách nào khác là phải chai lì đi để chống lại những nỗi lo sợ. Nhưng thói quen chai lì thêm một lần làm đông cứng cảm giác yêu thương. Chỉ còn một bản năng khác nơi lí trí và ngôn ngữ vẫn mang nặng cảm giác thèm thuồng có lại sức yêu thương. Nỗi nhớ da diết của lí trí và ngôn n gữ giữ cho thân xác vô cảm khỏi bùng lên xung năng tha hóa. Bản năng của lí trí và ngôn ngữ vẫn chung thủy, vừa nhẫn nại chờ đợi vừa bền bỉ tiếp tục dò tìm sự cứu rỗi từ sóng yêu thương của tha nhân. Nhờ sự chung thủy đó mà sự bế tắc tư duy trong mi không bị biến thành hư vô, bạo lực mà thành những giây phút tranh thủ an nhiên? Nhưng mi đã để sự nản lòng và mong muốn thay đổi nhập nhằng quá lâu trong tiềm thức. Cái “hiền minh của sự lưỡng lự” đã hết tươi mới và bắt đầu bốc mùi trong sự lười biếng biểu hiện nó. Nó cần được thay thế bởi cái “hiền minh của sự lưỡng lự” khác… Ngôn từ thì sến. Nhưng sự thật là như thế… Phải rồi. Cái chai lì không thể chịu nổi nữa này là luân hồi của bế tắc. Là một kiếp nữa của tuyệt vọng. Cũng là một mốc lột xác mới mi không biết mình có thêm một lần vượt qua không. Mi đã tranh thủ an nhiên trong sự bất lực trước sinh mệnh nhân loại. Nhưng mi đã không tranh thủ gột rửa cái vô nghĩa trong sinh mệnh của mi bằng sự tái tạo ý nghĩa nơi từng hành vi nhỏ? Câu chuyện giữa mi với nàng mi tưởng ngộ ra trên ngôn ngữ là yên tâm kết thúc được ư? Ngu xuẩn! XXII. Bỗng nhiên muốn làm một cánh gì đó thật mạnh bạo. Hắn bóp nghiến bao thuốc rồi ném thẳng vào cái miệng thùng rác phía trước đang trống rỗng há ra. Trượt. Sợi thuốc bắn tung tóe. Hắn cúi nhặt rồi thả nhẹ vào như thả một bức thư. Vớ vẩn thật. Phí tiền. Dở hơi. Để làm gì. Có bỏ được đâu. Nhưng cũng là một cái gì đánh dấu một điều gì đó. Cần một sự khởi xướng đột ngột để làm mới. Mình điên rồi. Thôi, đừng gọi tên gì nữa. Đóng cửa ngôn ngữ lại. Mở toang các giác quan còn lại xem nào. Sao mi vẫn không thể ngừng ngôn ngữ. Tưởng mi mạnh ư. Tưởng mi không vướng gì ư. Nó trói mi rồi đấy. Ngôn ngữ của mi là ứng xử với mầu sắc cơ mà. Mi đang là mầu sắc đấy. Vợ mi đang là mầu sắc đấy. Xung quanh mi đang là mầu sắc đấy. Mầu sắc không phải là mầu sắc. Ngôn ngữ không phải là ngôn ngữ. Cái tẩu không phải là cái tẩu. Magritte không phải là Magritte. Hê hê. Mi chưa hẳn là mi. Nhưng sự tầm thường nguyên nghĩa đang chiếm lấy mi. Không hề phi lí. Cực kỳ lôgic. Sự tầm thường là sự tầm thường. Không thể nào ngụy biện. Sự tầm thường là Cái Là thật nhất, bám đuổi dai dẳng nhất. Sòng phẳng với mình đi nhé. Hê hê. Những suy nghĩ trải dài trên đường vô thức bước về nhà làm hắn quên tiếng gọi của mùi hương. … (còn nữa)