← Tác phẩm
Tùy bút · Sáng tác: 21 tháng 3, 2009
Niệm
I. Độ này người ta hay kháo nhau về chuyện bạo lực xung quanh người viết. Chủ đề này chỉ hot sau bộ phim sex nữ sinh duyên dáng đóng với Việt kiều yêu nước rồi cùng chắp cánh cho bay lên mạng. Đứng thứ 3 là vụ Bắc Triều Tiên thử hạt nhân. Đứng thứ tư là bão Sangxane. Đứng thứ 5 là cuộc bình chọn người ăn đất công khỏe nhất Việt Nam. Ăn đất là chuyện thường ngày ở Việt Nam nhưng dư luận không còn êm ả từ khi các nhà khoa học hàng đầu thế giới công bố phát hiện: “Ăn đất là dấu hiệu trở về với giun”. Đứng thứ 6 là hàng loạt các diễn đàn bị hack. Khi truy cập các diễn đàn đó, bạn sẽ gặp một màn hình trắng với dòng chữ đỏ (về thẩm mỹ hình thức, trông rất vui mắt): “Ta chấm dứt sự mê muội cho các người. Khi các người khôn lớn, các người sẽ ngộ ra và cám ơn ta. Hiepsycodon”. Tin về một nhóm nữ ninja xuất quỷ nhập thần săn lùng của quý của các tội phạm hiếp dâm, quấy rối tình dục được xử nhẹ và cả những người tham gia chạy án mới xuất hiện trên báo điện tử cách đây vài tiếng với những ảnh minh họa đẫm máu kinh hoàng khiến nhiều người theo phản xạ vội nhìn xuống dưới đã nhanh chóng đứng thứ 7 và hứa hẹn sẽ dẫn đầu giải ngoại hạng trong ít ra là nhiều tháng. Câu vừa rồi được viết hơi dài. Làm báo là lập tức bị cắt. Tuy nhiên, giật gân như vậy thì rối rắm gấp 5 cũng không độc giả nào không hiểu. Chẳng có gì liên quan mật thiết với mình đến thế. Ta là ai? Tội phạm? Nạn nhân? Vừa là tội phạm đã có nguy cơ thành nạn nhân? Đồng phạm? Mừng thì mừng mà lo thì lo. Mình không có máu xâm hại người khác đã là một nhẽ. Nhưng chồng mình, vợ mình? Nhưng con mình? Nhưng bố mình, mẹ mình? Nhưng trưởng phòng đang định thăng cấp cho mình? Rồi anh chị em mình, bạn bè mình? Đứa mình căm ghét bị xoẹt một cái sẽ làm mình khoái trá. Nhưng chưa kịp dứt trận cười thầm đã nghe tin người thương yêu ngã ngựa? … X. Trích tiểu luận “Niệm và sự cộng hưởng” của carot ở trang 9 topic “Kiện nhà văn” diễn đàn Buôn chuyện (chính là cảm hứng lớn nhất cho sự ra đời của “Niệm”, xin cảm ơn và xin phép sử dụng đoạn trích này của bạn): “… Gần như toàn bộ nhân loại nể phục nhất điều gì? Đạo. Sợ nhất điều gì? Bạo lực. Cái sợ điều khiển cả cái nể phục. Nỗi sợ bạo lực hủy hoại những cảm xúc thuần khiết nhất (mà cảm xúc thuần khiết của nỗi sợ đó không bao giờ bù đắp được). Ngoài trời đất ra, năng lượng bạo lực trực tiếp có thể huy động thường xuyên nhất, nhanh chóng nhất nằm trong tay lực lượng an ninh. Bộ phận lập pháp, hành pháp có trách nhiệm đưa ra những nguyên tắc và áp lực giới hạn những năng lượng bạo lực đó. Để người dân không bị đè nặng bởi cảm giác những người có trách nhiệm bảo vệ mình luôn đe dọa mình (một thứ Niệm tiêu cực từ cả hai phía). Những lực lượng này sống được là nhờ tiền nộp thuế của nhân dân. Kundera cho nhân vật nói thế nào nhỉ? “Anh là đồng minh của kẻ chôn mình”. Vậy, hãy đào mình lên bằng cách quan tâm đến số phận đồng tiền nộp thuế của mình. Giáo dục và nghệ thuật hướng các lực lượng bạo lực đến tính nhân bản và sự giải tỏa những xung năng tiêu diệt, đôi khi, cũng có thể kích thích những xung năng ấy bùng nổ khi mọi thứ đã quá mục ruỗng. Vậy, hãy đào mình lên bằng cách ứng xử có văn hóa với đồng tiền đầu tư cho giáo dục và nghệ thuật. Công nghệ giúp con người có điều kiện chia sẻ nhiều thứ hơn, sống đỡ nhọc nhằn hơn. Nhưng hình thức giao tiếp gián tiếp của nó cũng có thể khiến con người thực chất vẫn chìm trong thế giới của riêng mình và tha hóa niềm quan tâm “mặt đối mặt” với tha nhân. Trong khi, các vũ khí hủy diệt ngày một tối tân hơn và chưa có sự liên kết biểu tình nào đủ đông đảo và mạnh mẽ giúp chấm dứt cuộc chạy đua này. Vậy, hãy đào mình lên bằng cách đối chiếu số phận mình với hiện sinh của công nghệ. Thân xác con người cũng luôn cần học cách ứng xử với nhau. Sự cân bằng trong hành vi ứng xử giữa thân xác với thân xác an ủi và kéo gần sự xa cách của tâm hồn. Vậy, hãy đào mình lên bằng cách cực lực đòi sự đối xử phi bạo lực, sự lành mạnh trong thể thao và khuyến khích sự sáng tạo an toàn trong tình dục. Cái tôi càng có cơ hội bộc lộ, con người càng có cá tính. Trên hành trình cá tính được đẩy đến tuyệt cùng, nó có thể xâm phạm đến cái chung. Bởi thế, nó cần được giám sát sức hủy diệt. Kundera (vâng, lại Kundera, triển khai tiếp các chủ đề Kundera triển khai không bao giờ thừa) trong “Sự bất tử” đã không quan tâm đến chức năng giám sát dân chủ của truyền thông. Nhưng cũng bởi, Kundera tập trung khảo sát chính sự xâm phạm ngược của nó. Trong một thế giới đã lắm sự lệch phông văn hóa lại còn nhiều kỳ thị, truyền thông cũng có thể tạo điều kiện cho những phán xét lệch lạc, hung bạo của dư luận trở nên bất tử và cưỡng hiếp cá nhân cả sau khi nó không còn cơ hội tham gia dư luận. Vậy, khi đã được hình thành tâm lí “Tội ác của ta luôn bị quan sát”, hãy tiếp tục đào mình lên bằng cách đòi hỏi những không gian ngoài ống kính. Để nhìn sâu vào tâm hồn mình và gột rửa thứ tâm lí luôn đeo bám ăn mòn cái tôi: “Ta phải làm sao để hợp với thẩm mỹ của những đôi mắt nào đó đang quan sát ta.”. Đó là một vài trong những việc con người có thể cộng hưởng với tha nhân thông qua sự sắp đặt của chính mình trong thân phận cát bụi trước vũ trụ. Nếu nó liên tục nỗ lực, nó có thể hòa hợp và hạnh phúc với cái Niệm nước chảy mây trôi của vũ trụ?” == Xem bản full

Bài gốc đăng tại: wordpress

Xem thêm tác phẩm khác →