1. Khái niệm Ý tưởng có thể hiểu đơn giản (và gần với cách dùng thông dụng) là: Những khả năng kết hợp những điều này với điều kia tạo nên những kết cấu/cấu trúc mới, lạ; nhưng vẫn hàm chứa một logic nội tại nào đó (một dạng lí do). Cụ thể hơn: Ý tưởng thường phát hiện hoặc tạo ra các mối liên hệ mới lạ (có thể là hiện thực, có thể là phi thực) giữa sự vật/hiện tượng. Ý tưởng mang tính lí trí khá cao do gắn bó chặt chẽ với tư duy ngôn ngữ. Dù có thể ý tưởng có khi bất ngờ nảy ra nhưng cũng thuộc về một quá trình tư duy nào đó. Đó là lí do khi ngôn ngữ càng phát triển thì càng nhiều ý tưởng ra đời (lưu ý chữ “ý” trong “ý tưởng”). Chúng ta có thể thấy ý tưởng ở khắp nơi trong cuộc sống. Ví dụ như nghĩ ra trò thuê trẻ sơ sinh để bế đi ăn xin (Ở đây là kết hợp giữa trẻ yếu ớt, đáng thương với tâm lí nâng niu, thương trẻ nhỏ của người khác) Ví dụ như một trò chơi dùng nhựa đường gắn bọ xít vào một miếng nhôm tự chế cho bọ xít kéo xe (Ở đây là kết hợp theo hướng gia súc hóa con bọ xít với sự ô tô hóa miếng nhôm). Ví dụ như mẩu quảng cáo về con tắc kè phải mệt lử đổi màu theo các loại kẹo cao su (Ở đây là kết hợp tính năng của con tắc kè với màu sắc của kẹo cao su). Ví dụ như sáng kiến ra hình thức khuyến mại trong kinh doanh; và vô số các sáng tạo về các hình thức khuyến mại sau này (Ở đây là kết hợp giữa sự nắm bắt tâm lí về lòng thích nhiều, thích rẻ của đông đảo con người với những bài toán cân đối trong kinh doanh). Ví dụ như nảy ra ý dùng tin nhắn tương tác với truyền hình (Ở đây là kết hợp các công nghệ với nhau). Ví dụ như Newton tự hỏi một cách hết sức nghiêm túc: Sao quả táo lại rơi? (Ở đây là sự kết hợp giữa tư duy nghiêm túc, khám phá với cái tưởng như vô thưởng vô phạt hàng ngày không đáng để tư duy). Ví dụ Rene Magritte kết hợp bức tranh vẽ cái tẩu với dòng chữ “This is not a pipe” (Ở đây là sự kết hợp giữa hình ảnh gợi lên chữ “cái tẩu” trong khi dòng chữ lại khẳng định nó không phải là cái tẩu, tạo nên một sự bất ngờ với thói quen chứng kiến sự đồng bộ của hình và chữ) Ví dụ như thơ trong bài ca dao nói ngược: “...Một chục quả hồng nuốt lão tám mươi/Nắm xôi nuốt trẻ lên mười/Con gà, nậm rượu nuốt người lao đao...” (Ở đây là kết hợp các vế sự vật/hiện tượng một cách đơn giản nhưng đột phá, mạnh mẽ: Đảo chiều quy luật, nhân quả. Dạng như: Nothing is impossible/Impossible is nothing). - Trong những phân tích về tính thơ, cái mới ít được nhắc đến, bởi bản thân cái mới trong hình ảnh, nhạc tính, mạch cảm xúc, tư tưởng được xây dần từ những ý tưởng. ... 5. Ý tưởng biến chúng ta thành công dân thế giới Nếu để ý, có thể thấy xung quanh chúng ta dày đặc những ý tưởng và chúng ta cũng đang sử dụng vô số những ý tưởng của người khác trong những sinh hoạt hàng ngày. Chiếc bàn chải, kem đánh răng và những cải tiến của chúng là những quá trình mà đằng sau dày đặc ý tưởng. Quần áo cũng vậy. Rồi cái giầy, cái dép. Rồi cái đũa cái thìa, bếp gas, sọt rác, cách thức chúng ta dùng chúng. Rồi cuốn sách ta đọc với quy trình in và trước đó, tạo ra máy in vô cùng phức tạp. Hệ thống mạng còn phức tạp hơn. Không phải ngẫu nhiên khi ta sinh ra những thứ đó sinh ra theo và ta tự biết cách dùng. Nó là một khối kỹ năng sử dụng ý tưởng khổng lồ mà chúng ta đã tiếp nạp và rèn luyện; bản thân quá trình tiếp nạp, rèn luyện của mỗi người cũng chứa vô số ý tưởng của người đó. Nhiều người không nhận ra trên người mình, xung quanh mình, trong bản thân mình và trong hành vi của mình (cái nhún vai, điệu cười, ký hiệu ngón tay...) là sự tiếp nạp ý tưởng trên toàn thế giới có lẽ vì chúng đã trở thành kiến thức, hiểu biết phổ thông và có quá nhiều ý tưởng để cái nào cũng có bản quyền hoặc làm cho ai cũng biết đến bản quyền của chúng. Lượng ý tưởng tự chúng ta tạo ra là bao nhiêu so với lượng ý tưởng chúng ta sử dụng của người khác, được truyền từ đời này sang đời khác, từ nơi này sang nơi khác? Cách thức để cảm ơn những điều chúng ta được tiếp nạp miễn phí là cho đi thật nhiều điều miễn phí: Download và upload. Còn có thể thấy rõ ràng là lượng ý tưởng của người khác mà chúng ta sử dụng chứa ý tưởng của con người ở khắp các hình thức sắc tộc, tôn giáo, chiến tuyến... Bản chất của sự kỳ thị hình thức (nơi chứa những tâm hồn khác biệt) là sự vô ơn. 6. Tầm vóc của ý tưởng Theo thời gian, đa số những ý tưởng có thể ứng dụng sẽ dần được phổ biến rộng rãi thành kiến thức, hiểu biết phổ thông nên khi xét đến tầm vóc một ý tưởng, cũng cần xét đến đối tượng tạo ra chúng, thời điểm tạo ra chúng, hoàn cảnh tạo ra chúng. Đập hai hòn đá vào nhau có thể tạo ra lửa hay ghép vần là những điều quá bình thường đối với hiểu biết phổ thông ở thời đại này nhưng ở thời điểm những ý tưởng đó bắt đầu hình thành thì nó là một trong những ý tưởng tuyệt vời nhất, mới mẻ nhất của con người. Như vậy, để đong đếm tầm vóc của mỗi ý tưởng, cần một hệ quy chiếu cho riêng nó. Tuy nhiên, khi thế giới đang phẳng ra, ít nhất là về mặt thông tin và tri thức được phổ biến, hệ quy chiếu cho những ý tưởng đương đại dần đồng đều, tầm vóc của ý tưởng đòi hỏi sức cạnh tranh cực lớn, nhất là để có thể thuyết phục được những khán giả được tiếp cận với những cái mới, cái lạ toàn cầu. Ngược lại, để có thể thưởng thức ý tưởng toàn cầu, khán giả cũng phải lao động thẩm mỹ vô cùng cực nhọc. Để xác định được phạm vi của cái lạ và ý tưởng, bản thân người đối diện với tác phẩm không có cách nào khác là va chạm với thật nhiều cái lạ và thật nhiều ý tưởng trong các tác phẩm khác và trong cuộc sống. Nhìn 3 mặt trời màu tím đều nguệch ngoạc như nhau do 3 đứa trẻ vẽ, thậm chí là thêm 1 mặt trời màu tím nguệch ngoạc thứ 4 do một nghệ sỹ bậc thầy vẽ, bên cạnh cảm xúc trực tiếp khi đối diện với hình ảnh, để kết luận về nội lực của ý tưởng trong từng bức vẽ, người xem tranh còn phải quan sát rất nhiều thứ khác như cách vẽ, tổng thể bức tranh, thậm chí cả hệ thống những bức tranh khác của các tác giả và tư tưởng sáng tác, tư tưởng trò chơi của tác giả để có thể kết luận về phần nào là ý niệm, phần nào là vô thức, phần nào là cố ý, phần nào là chau chuốt, phần nào là buông cho mạch cảm xúc trôi đi... Càng có khả năng chạm sâu được vào tầm ý tưởng trong tác phẩm của các tác giả, tầm ý tưởng của độc giả càng cao.