Đọc Ghi nhận một sự tiến bộ của bản thân: đọc các thứ kỹ lưỡng hơn. Lí do: quan tâm đến việc đọc hơn. Sự lười đọc dẫn đến sự hèn hạ mặc một vỏ bọc thấu suốt để trốn chạy: ý nghĩ có nhiều người giỏi hơn mình, sự phứctạpcủathếgiới, sự nhỏnhoihữuhạn của mình, những cơn đau mắt có thể ảnh hưởng tới sự nhìn thế giới về sau (có lẽ, đây là nguyên nhân lớn nhất, chứ, grừ, tớ mà thèm trốn chạy à). Vỏ bọc này khiến kẻ lười đọc: tranh thủ mọi cơ hội có thể giấu mặt hoặc không phải trả giá để phán xét với sự nông cạn của mình. Những điều muốn đọc: lịch sử, địa lí bao gồm địa chính trị, văn học trong và ngoài nước, các bộ sách giáo khoa, các sách hướng dẫn giáo viên, một số truyện tranh của các tác giả thông minh tinh quái, sách du lịch, các loại bản đồ, bản vẽ, các bản nhạc, tôn giáo, chính trị, các kinh nghiệm vẽ, trồng trọt, chăm sóc sức khỏe, những kỷ lục của con người, con vật... bằng cả tiếng Việt và tiếng nước ngoài. Cũng khao khát hướng tới một số nghệ thuật như đan lát, cắt tỉa hoa quả... nhưng cảm giác rất thiếu tự tin là mình có thể lãnh hội được. Hic. Sự thiếu hiểu biết làm trống trải các khoảng thời gian, cứng nhắc trong giao tiếp, cản trở việc sáng tác (có khi vì một sự không hiểu biết nhỏ mà đột nhiên bị ngắt mạch tư duy đang đi sâu vào cái mới, làm suy luận bị tẽ đi nhiều hướng mong manh và không có cơ sở tụ lại được. Thế rồi, quên cuộc đi vào cái mới ấy). Lười đọc dẫn đến những bất cập như vầy. Khi không giải quyết được, cảm giác vô nghĩa đến với kẻ cầu toàn. Hai đoạn gạch chân mô tả một chuỗi luẩn quẩn luân hồi của kẻ lười đọc mà lại muốn sống cho tử tế, thoải mái. Đọc là để tìm cách tự giải thoát khỏi cái luân hồi sến ấy. Mong muốn giải thoát cho người khác trong một kẻ không được giải thoát có bị nhuốm cái hận thù của sự bế tắc ấy và biến hắn thành kẻ nhân danh? Thậm chí, hắn cũng không biết hắn mang mặt nạ của cái thiện để phạm vào việc ác? Nhưng đọc thế nào? Làm sao biết đâu là sách tốt trong một thời đại định hướng phản định hướng hoặc không có định hướng? Duyên. Cảm giác như bản thân rất được cái duyên sách ưu ái. Những cuốn sách hay tự tìm đến. Định mệnh hay chỉ đơn giản là một vô thức nhạy cảm? Hay có quá nhiều sách hay, gặp sách hay là không thể tránh khỏi? Chỉ cần không bỏ qua mọi thứ, sẽ tìm được chữ hay dù là một kẻ lười so với những người chăm. Hay sự lười đọc (so với người chăm) cũng tỏa ra một mùi hương dụ cái duyên? Động cơ thúc đẩy những ghi chép trên và dưới đây: Buổi sáng, bỗng nhiên muốn nhớ lại một câu nói khi đang đọc một diễn đàn với vô số ý kiến. Hơi buồn bã bởi một điều: có những người có ham muốn tốt đẹp cho đời sống nhưng lại dễ dàng phủ định mong muốn tốt đẹp của người có quan điểm khác mình. Họ nhiễm một virus văn hóa nhân danh: tổ quốc, những người đã khuất, ?ongười lao động?, ?otrí thức? (hai từ trong ngoặc kép được họ dùng với sự phân biệt rạch ròi)... Vậy mong muốn đó có là một sự đội lốt? Câu nói muốn nhớ ra được tìm thấy trên giá sách, trong một cuốn photo mỏng (mỏng bây giờ có còn là mỏng của 10 năm nữa? một sự thay đổi của khái niệm ?omỏng? thôi cũng phản ánh sự thay đổi của văn hóa đọc) 38 trang có tên ?oPhật Giáo với Đạo Đức?. Bìa trong ghi: ?oThầy: CHÍ TÍN Chùa: LONG SƠN ?" biếu? Trong một chuyến đi Bắc - Nam, vào một ngôi chùa, mỗi người trong đoàn được tặng một cuốn. ?oLời nói đầu Đây không phải là một sáng tác, mà chỉ soạn những lời hay ý đẹp trong các bài giảng, sách báo của Phật giáo đã xuất bản từ trước đến nay, hệ thống lại để soạn thành một bài giảng chuyên đề. Công việc của chúng tôi là lượm lặt những bông hoa thơm đẹp để kết thành một tràng hoa thơm đẹp. Phổ biến tập tài liệu này, ước mong nó sẽ là tài liệu diễn giảng cho quý vị ?oTân Giảng Sư?, cũng như sẽ là tài liệu nghiên cứu cho những người học Phật sơ cơ. Kính mong quý vị cao minh chỉ giáo cho những điểm còn khiếm khuyết. Cẩn chí Minh Chiếu? ?oKính mong quý vị cao minh chỉ giáo cho những điểm còn khiếm khuyết? - một lời tùy tâm. Nó đầy ngạo mạn, giả dối: chỉ những vị cao minh mới chỉ được/được chỉ những điều còn khiếm khuyết cho tôi. Nó đầy nhún nhường và nâng người khác lên: bất kỳ sự chỉ ra khiếm khuyết nào cho tôi đều là một sự cao minh đối với tôi. Cuốn sách muốn chứng minh sự cần thiết của đạo đức con người trong kinh tế, chính trị văn hóa, khoa học, nghệ thuật... Đạo đức hay diệt vong? Mở đầu sách là những lời dẫn khá hấp dẫn, thông tuệ và hàng loạt những trích dẫn thú vị về tầm quan trọng của đạo đức từ những vĩ nhân, triết gia, nguyên thủ... Tiếp đến là mục tác giả kể chuyện chứng minh. Những câu chuyện về Mạnh Thường Quân, tranh chấp tài sản. Xen kẽ những câu chuyện là những khẳng định sự không thể thiếu của đạo đức. Rồi tác giả đột ngột nhảy sang quảng cáo hết sức bình dân các tác hại của rượu qua các bài thơ, trích dẫn sưu tầm được. Tác giả tranh thủ nói luôn chuyện thuốc lá. Phần gần cuối: ?oNgười có Đạo Đức nói một cách khác là người có TU. Vậy TU là thế nào? ... Như vậy, ai ai cũng cần phải TU cả, và người nào cũng có thể TU. Không như những người tưởng chỉ có các Tu sĩ ở Chùa mới TU. Cũng như phép vệ sinh không phải chỉ dành riêng cho các vị Bác sĩ, mà ai ai cũng cần phải giữ vệ sinh mới được mạnh khỏe an vui. ... TU là sửa đổi từ ý nghĩ, lời nói cho đến việc làm mỗi ngày một thiện mỹ...? Phần cuối: ?oKính thưa quý vị, gần đây, những nhà ưu thời mẫn thế đã than vãn: ?oVăn minh Âu Á trời thu sạch Này lúc cang thường đảo ngược ru?? Hoặc: ?oNhà kia lỗi phép con khinh bố Mụ nọ chanh chua vợ chửi chồng!? Người ta đã phê bình: ?oCái dở của nhân loại là lịch sử thế giới không giây phút nào không hiềm thù đổ máu. Mấy chục thế kỷ vừa qua nhân loại tiến bộ dữ dội chiều ngang khoa học kỹ thuật, nhưng chiều cao lương tâm, Đạo Đức thì thăng hay trầm?? Trên báo chí gần đây đã đăng những tin: Con đánh Cha đánh Mẹ, học trò đánh thầy giáo cô giáo v.v... thật là một hiện tượng quá suy đồi của Đạo Đức. Báo Công An thành phố ra ngày thứ Tư 22-6-1996 trang 11, có đăng một đoạn như sau: ... Để kết luận buổi nói chuyện hôm nay, tôi cũng xin nhắc lại câu mở đầu: ?oĐời không Đạo đời vô liêm sĩ? và Đạo Phật có thể cứu vãn tình trạng Đạo Đức suy đồi của thế giới và dân tộc Việt Nam chúng ta hiện nay. Khuyên học giáo lí: Phật đà để lại lời vàng, Sáng soi lợi ích muôn vàn đời sau. Cao siêu, huyền diệu; nhiệm mầu, Những lời Phật dạy ghi sâu thực hành. Chúng ta sẽ hưởng phước lành, Trí tuệ sáng suốt, tinh thần thảnh thơi. Khổ đau, tội ác trần đời, Vô minh, phiền não đồng thời tiêu tan. Chuyển ?omê? thành ?ongộ? rõ ràng, Không còn đau khổ an khang tuyệt trần. Phật tử ta chuyên cần học hỏi, Giáo lý này ?ođuốc tuệ? sáng soi Thường xuyên tu luyện, tìm tòi Phép mầu Phật cứu? muôn loài khổ đau. Phân biệt ?ochánh?, ?otà? sắc sâu, Theo bước chân Phật trước sau một đường. Tạo nghiệp phước lành nêu gương, Nguyện về cực lạc Tây phương đời đời. T. Chí Tín Trụ trì Chùa Long Sơn? Mỉm cười khi nghĩ cuốn sách như một luận văn cut & paste của khá nhiều các bạn sinh viên. Của mình của người, hay dở, sâu sắc nhạt nhẽo biến ảo khôn lường. Nhưng ?oLời nói đầu? của cuốn sách cho thấy sự cut & paste này không phải vì ?ođiểm số?. Quả là một cấu trúc có khả năng dẫn dụ. Sẽ có người đọc bị mê hoặc bởi những tên tuổi lớn và các lí luận về tính siêu nhân loại của đạo đức. Để rồi được thấy ngay một tấm gương đẹp về đạo đức: Mạnh Thường Quân - con người hào phóng làm theo Phật dạy: ?oAn ủi lớn nhất đời người là bố thí? ; để rồi, thấy mình đại nghịch bất đạo khi soi vào tấm gương tranh giành nhau mà chẳng ai được gì, rượu chè thuốc lá làm mình đánh mất mình... Cuốn sách là một ngụy biện đẹp đẽ và nhân hậu. Làm sao bạn dùng ngôn từ của Kant để giúp một người không bao giờ đọc triết hiểu sự cần của đạo đức. Bạn đành dựng trước mặt họ những tượng đài sừng sững: vĩ nhân đã nói, báo chí đã nói... Bóng những pho tượng đè lên họ để họ cảm thấy bị ai đó nhìn khi làm điều ác. Và việc làm điều thiện sẽ khiến họ dần thoát khỏi cái bóng ấy. Bản thân họ là tượng. Rồi đến lúc, không còn tượng. Không khỏi liên tưởng tới sự hồn nhiên hậu hiện đại trong Kungfu của Châu Tinh Trì với nghĩa đẹp của nó. Nghiêng mình trước cách tiếp thị đạo đức thông minh và nhân hậu ấy. Cần những người đi những con đường mới và cần cả những người chăm lo cho từng bước chân của những kẻ theo sau. Đó là những người bền bỉ thay da văn hóa thay vì xé toạc nó ra thành những vết thương bất tận. Đạo là làm việc lớn mà không bỏ rơi những người nhỏ bé. Đạo là sự bình đẳng. Tìm thấy trong cuốn sách: ?oThế giới là tổ quốc tôi, loài người là đồng bào tôi, và làm việc thiện là tôn giáo của tôi.? -Thomas Paine- Không biết Thomas Paine là ai, chưa từng đọc cái gì khác của người này. Tìm thấy trong google.com: 2.000.000 kết quả có nội dung ?oThomas Paine? Thomas Paine, một triết gia người Anh, đã phát biểu: ?oThe world is my country, all mankind are my brethren, and to do good is my religion.? 13.03.06