-------------------------------------------------------------------------------- Dự định là một đoạn trong tiểu thuyết chưa hoàn thành Có khi tôi là một kẻ cực kỳ lệ thuộc vào máy móc. Mỗi sự ra đời của một loại máy móc quan trọng là một cuộc cách mạng. Đầu máy hơi nước là một ví dụ mà hiếm ai không biết. Máy móc tạo nên những sự thay đổi rộng lớn về sản xuất, dẫn đến những sự chuyển mình của Kinh Tế (cái dạ dày ?ocó thực mới vực được đạo? của xã hội loài người) ảnh hưởng rất rất quan trọng đến Chính Trị, Giáo Dục, Y Tế, Nhận Thức... Và thật khó biết nên nói rằng thật đau lòng hay thật vui mừng khi nó kéo theo cả sự thay da đổi thịt của mỗi nền văn học, từ đó, biến đổi ý thức hệ. Là một nô lệ của máy móc ở thế kỷ 21, tôi bị phụ thuộc vào quá nhiều loại máy. Những chuyện như mùa hè mà không có tủ lạnh hay quạt máy thì khó sống có thể kể lúc khác. Những chuyện như không có xe máy thì làm việc khó vô cùng cũng hẹn dịp khác hoặc dành người khác kể. Tôi muốn tạm gác những chi tiết về nhu cầu sinh hoạt hay điều kiện làm việc mà máy móc chi phối để kể chuyện về những khía cạnh tinh thần mà máy móc thống trị. Bạn có thể gọi đích danh 3 tên Độc Tài trong những Độc Tài đặt ách thống trị lên thời đại ra mà không sợ bị ai gây khó dễ (trừ những nhà sản xuất, nhà phân phối, hic, những quyền lực vô song): Tivi, Di Động, Máy Vi Tính. 3 tên này có thể gọi là 3 đứa con xuất sắc và kỳ dị của Máy Ảnh, bà mẹ vốn đã cực đột phá trong thời của bả. Chồng bả là ai thì vì kiến thức khoa học của tôi quá hạn hẹp nên chửa nghĩ ra. Mà thú thật, vì dốt nên tôi cũng không dám chắc 3 đứa có phải con đẻ hay họ hàng gần xa của bả không nữa. Nói chung là tên Tivi có nguy cơ bị tên Di Động và tên Vi Tính đồng hóa vì Di Động và Vi Tính đều có thể có chức năng xem Tivi. Tên Vi Tính cũng bị tên Di Động nhăm nhe nuốt nốt khi hắn cũng dần có đầy đủ chức năng của Vi Tính. Tuy nhiên, chúng vẫn chia sẻ miếng mồi thị trường với nhau bởi những nhu cầu khác nhau của quần chúng về kích cỡ màn hình. Nói ra thì ?obiết rồi! khổ lắm! nói mãi!? nhưng không nói lại không có ?omiếng giầu làm đầu câu chuyện?: ở đâu có Độc Tài, ở đó đầy sự mất tự do, đầy nô lệ. Và hệ quả tất yếu là: Hư Vô. Cảm giác bị ăn mòn bởi Hư Vô có nhiều nguyên nhân: sự bất lực, mệt mỏi trước những bất công; sự không được tôn trọng; sự luôn bị hạ nhục; thất tình; người yêu quý mất đi; sự đau đớn kinh niên của thân xác; những mục tiêu không đạt được (còn gọi là vỡ mộng); giá trị đảo lộn quá nhanh; ngôn ngữ bị biến đổi; cảm giác tội lỗi không được giải thoát; không có niềm tin; nhàm chán mọi khoái lạc; bị ảnh hưởng bởi các triết thuyết về Hư Vô; nhân danh Hư Vô rồi bị nó nhân danh lại lúc nào không hay... và đặc biệt, Chiến Tranh, cái tạo nên vô số cái Hư Vô khác. Sự Hư Vô mà 3 tên Độc Tài kia tạo ra có thể có những điểm trùng với những sự Hư Vô vừa liệt kê. Tuy nhiên, chúng còn tạo ra những sự Hư Vô rất riêng. Có những dạng Hư Vô chưa từng có trong lịch sử. Ngôn Ngữ vốn dĩ đã mã hóa nhiều sự Tồn Tại. Con người không còn chỉ yêu nhau, ghét nhau bằng sự ôm ấp, sự đấm đá, sự ********, sự cấu xé, tiếng rên, tiếng rít bản năng... mà còn gián tiếp biểu hiện yêu ghét và những trạng thái khác qua kí tự và sự phát âm kí tự khi chúng được sáng tạo ra. Sự Gián Tiếp đó khiến con người biểu hiện được nhiều hơn Tư Duy luôn thiếu phương tiện để giải phóng của mình. Mà con người vốn có lòng tham, càng ngày nó càng muốn biểu đạt nhiều hơn nữa (lòng tham này là tốt hay xấu?). Nhưng Ngôn Ngữ -Kẻ Gián Tiếp- luôn tạo ra vô số Nhầm Lẫn. Lắm lúc, nó còn là nạn nhân của sự nhân danh, sự không thực lòng của những kẻ cố tình tạo ra Nhầm Lẫn. Con người dần bị luẩn quẩn trong ngôn ngữ. Thế nên, lại có nhiều người hô hào về với Vô Ngôn. Rất tiếc, vô vọng. Bởi vì, sự hô hào đó vốn dĩ là Hữu Ngôn. Và khi đột ngột Vô Ngôn thì con người đang quen nói sẽ gặp nhiều nhiều rắc rối hơn cái nó đang sa vào. 3 tên Độc Tài này đẩy Tồn Tại đến một sự Gián Tiếp khác. Tức là, chúng đẩy những kẻ bị lệ thuộc đến thế giới Gián Tiếp Của Gián Tiếp: Ngôn Ngữ qua màn hình, qua loa và thậm chí, được tạo ra từ những phím. Bọn chúng không chỉ đẩy Ngôn Ngữ mà còn đẩy Vũ Trụ (hay nói đỡ to tát thì là Xã Hội) xuống một cái vực Gián Tiếp mới. Và vì bạn có thể tạo hình ảnh một cái vi tính nằm trong tivi, trong cái tivi ấy có một cái di động và trên màn hình di động là cái tivi chứa cái vi tính chứa cái di động chứa cái tivi... nên sự Gián Tiếp được biến hóa thành vô số sự Gián Tiếp bất tận. Cái tên Ma Trận vốn được bật lên đầy sửng sốt và sợ hãi trước khi 3 tên ra đời thì giờ biến thành một tiếng thét giữa cây cầu thời đại. Diễn đạt vậy có vẻ xa xôi và có thể khiến đối tượng độc giả nào đó mệt mỏi và gọi nó là Ma Trận chữ (tôi đâu dám nhận vinh hạnh ấy, thậm chí, còn ghét bị gọi như thế). Thôi thì, cụ thể là thế này... Nhưng giờ thì tôi đi ngủ đã. Khi phát hiện (cách đây vài năm) và dần thấm thía (cách đây vài ngày) sự lệ thuộc quá lớn của mình vào 3 tên Độc Tài bên cạnh vô số Độc Tài khác, tôi quyết định: để không bị ngập ngụa trong Hư Vô, trước tiên, phải dần tìm cách thoát khỏi mạng nhện của 3 tên yêu tinh này đã. Hic, tôi nhìn vào màn hình chứa câu chuyện này mất mấy tiếng rồi. Một số người bạn của tôi, những người biết tác phẩm của Milan Kundera, đọc đến đây chắc sẽ không khỏi mỉm cười nghĩ cả tôi và cái máy vi tính đều là ?ođồng minh của kẻ chôn mình?. Chả biết ai chôn ai trước hay cùng nhau lấp đất. Thống nhất là để tôi ngủ đã nhé. Đôi mắt cũng mệt mỏi tột độ rồi. Mà mắt mệt thì nhìn cái gì cũng dấp dính ít nhiều Hư Vô. Chỉ muốn nhắm lại. Mà nhắm lại thì cũng chỉ còn thấy bóng tối hỗn mang. Ngủ được thì đã tốt, có giấc mơ nhìn hộ. Đau mắt không ngủ được thì phải luôn nhìn đồng chí Hư Vô, đáng sợ biết bao. Nên tạm xin chào. Tôi đi ngủ đã. À, trước khi đi ngủ thì tôi phải làm nốt một số việc: lúc lắc nhẹ cái đầu, xoay nhẹ chân tay, căng mắt rồi chớp chớp, tự xoa bóp lưng, hai vai và cái chân tê. Tiếp đến, xuống bếp uống nước chè đậu đen. Thầm cảm ơn bố mẹ (điều mà mình vốn tiết kiệm). Uống thêm chút nước lọc. Rồi học tập các em nhỏ: đánh răng. Xong mới nằm xuống và cố ngủ. Anh sẽ chỉ thừa nhận là anh nhớ em thôi. Và sự quên lãng được nhắc đến là điều dối trá hoặc Nhầm Lẫn trong Ngôn Ngữ. Anh sẽ không miêu tả nỗi nhớ ảnh hưởng tới giấc ngủ của anh thế nào. Bởi anh không rõ điều đó sẽ làm em hạnh phúc hay áy náy hay vừa hạnh phúc vừa áy náy. Nếu em chỉ hạnh phúc hoặc chỉ áy náy thì sao nhỉ? Thôi, người còn nằm rất xa tầm hiểu biết của anh, rất xa nơi nương náu của anh, em ngủ ngon nhé, anh đếm cừu đây. 15.08.05 ================= ================= -------------------------------------------------------------------------------- Khi tỉnh dậy, tôi lặng lẽ đánh răng rửa mặt. Lặng lẽ đi xuống cầu thang tối. Lặng lẽ mở tủ lạnh. Lặng lẽ uống nước lạnh. Lặng lẽ đóng tủ lạnh. Lặng lẽ đi xuống cầu thang đỡ tối hơn khi gần cửa hơn. Lặng lẽ mở cửa. Lặng lẽ khoá cửa. Lặng lẽ đi trên phố. (Trong thực tế thì tên tác giả còn đang ngủ mê mệt). Mỗi khi đứng dưới bầu trời mờ mờ, lác đác mưa rơi giữa đường phố vắng vẻ như vậy, một cảm giác tự do hơi trống trải giăng quanh mình. Tôi nghĩ, cảm giác này, giữa tôi và bạn không khác nhau là mấy đâu. Bạn đi vào công viên, lòng vòng quanh hồ nước, thi thoảng chạm hơi của một người dậy sớm đi bách bộ, mùi mồ hôi của một thanh niên đã chạy được mấy vòng hồ. Bạn thở dài và nhẹ cho tuổi trẻ của mình. Cách đây vài năm, trong bạn vẫn đã có nhiều xáo trộn, nhưng bạn từng có sức khoẻ để chạy văng bớt những ý nghĩ tù đọng như vậy. Và bạn mỉm cười. Cái mỉm cười tinh mơ bao giờ cũng là tốt nhất. Khuôn mặt bạn đã được giải thoát rất nhiều khỏi vẻ lạnh lùng hồi trước. Các cơ mặt lấy làm phấn chấn vì được cho vận động. Hãy mỉm cười dù bạn đang đau khổ. Hoặc nhe răng cười. Hoặc cười thành tiếng cũng hay. Niềm vui của khuôn mặt được thả tự do của bạn sẽ an ủi khổ đau của bạn. Nếu hồ không đầy xác cá chết, có lẽ, một hôm, nhờ sự phấn chấn cái cười đem lại, bạn bơi qua hồ. Bạn ra khỏi công viên. Bạn đi trên hè, bạn đi dưới lòng đường những nơi vỉa hè vỡ vụn và quá nhỏ. Đi vào những chỗ đó cũng hay, nhưng tờ mờ sáng, không nên tích luỹ thêm cảm giác bấp bênh nào. Đôi chân dần quên đi sự đau mỏi ban đầu. Mồ hôi nhẹ nhàng tứa. Cái đầu nhẹ đi. Đôi mắt khoẻ mạnh hơn. Tình cờ, bạn gặp một mẩu thuốc. Thế là, bạn đi tìm những mẩu khác, thử tưởng tượng ra lúc người ta bỏ chúng đi. Có người ném thẳng tay, có người dập xong rồi ném, thả. Bạn thử nghĩ về cuộc đời họ, về lí do họ hút thuốc. Về phản ứng của những người xung quanh. Những mẩu ba số kia là của một anh chàng điềm tĩnh. Nó được dụi và để sát nơi chổi quét rác sẽ lướt qua. Quanh đây hàng cây số, không có thùng rác nào. Và trên quãng đường này, một cô gái hút thuốc xong, dụi, cho đầu lọc vào túi. Bạn sẽ không bao giờ biết đến sự thanh lịch âm thầm của nàng nếu bạn không có cơ hội gặp nàng. Nhưng dường bạn hiểu nỗi cô đơn và lí do hút thuốc của nàng. Hôm khác, bạn lại đi theo một manh mối khác. Có thể, bạn nhìn một vệt dầu và nghĩ đến những cuộc khủng hoảng, những cuộc chiến trên thế giới, những loại xe bị mất, những loại người bị mất, những trận cãi nhau trong thiếu thốn, những cuộc làm lành, ********... (Còn tên tác giả hoạ hoằn hôm nào dậy sớm được hoặc không ngủ được, có lẽ hắn mới đi như thế này. Hắn rất hay vừa đi vừa bật cười. Bởi hắn luôn bị quần chúng nhầm lẫn với những nhân vật xưng tôi của hắn. Bị đánh đồng với sự dốt nát, thông minh, hiền lành hay rởm đời của họ. Hắn thì chẳng được mấy khi thật thà và lịch sự như phần đông những nhân vật xưng tôi. Vẻ thật thà và lịch sự là chiếc áo không biết đánh số thứ tự bao nhiêu mà hắn mặc lúc đi tán gái. Quần chúng quá cả tin vào sự hiểu hắn của mình. Quá cả tin vào kiểu đọc của mình. Và khi gặp sự khác biệt nơi con người ngoài đời của hắn, họ thấy sự thất vọng xứng đáng dành cho kẻ mà họ bắt bị tin rằng hắn là cái họ cho là. Tôi không ưa kiểu cười cợt của hắn tí nào. Hắn không như bao thanh niên thời đại cười tôi là thằng "nhặt lá đá ống bơ", tôi biết ơn. Nhưng không vì thế mà bỏ qua cho hắn cái vụ cười khẩy dư luận. Tôi mà gặp là tôi táng cho vỡ mõm. Ầy, ầy, tôi lỡ lời. Tôi là mẫu nhân vật lịch sự và đơn tính của hắn. Đoạn phi lôgic tâm lí này chắc chắn hắn mạo danh tôi. Tên này quả quái dị, lắm lúc tôi muốn viết về hắn, muốn hiểu hắn-kẻ lang thang. Mà cũng khó có thể gọi là hắn lang thang dù hắn cũng nhìn ngó, cũng nghĩ suy. Hắn để ý và đếm các cửa hàng bánh kẹo, photo, net, quần áo, tiệm ăn, quán điện tử, hàng cà phê, tiệm giặt là, sạp báo, cửa hàng điện thoại di động, gội đầu, cắt tóc, sách, thức ăn nhanh, băng đĩa, phòng môi giới, tư vấn... xem quanh dãy phố này, thị trường nào đã bão hoà, thị trường nào chưa được khai thác, thị trường nào có vẻ đã bão hoà nhưng thực chất, đầy tiềm năng nếu đưa vào ý tưởng và phương thức làm ăn mới. Hắn còn "lang thang" cả những lúc sáng bảnh, buổi trưa, buổi chiều, buổi tối, đêm khuya để đong đếm lượng người tham gia dịch vụ ở mỗi nơi. Hắn còn "lang thang" quanh những khu phố khác... Không rõ đôi mắt hắn có lúc nào sáng lên những tia hào hứng hay vẫn luôn giữ vẻ lờ đờ buồn bã của một cái nhìn đã chết). Bạn trở về nhà, mở cửa, đóng cửa, ngồi dựa vào cầu thang. Thở. Nỗi cô đơn như một bức tranh. Một vài câu thơ, bài thơ đã ra đời trong chuyến đi. Và lớn lên tại trạm nghỉ này... ...tin thêm sự thật một lần khi chân dường vẫn là chân của mình và khi nó dẫm phải đinh cái đau là thật như tình phân vân... Khi bạn tắm xong, mọi người bắt đầu trở dậy. Bạn chờ một tin nhắn ban mai. Bạn bật tivi. Bạn vào mạng. Bạn khẽ hát ca. Aha. Lại là nô lệ của ba Độc Tài. Như một cô gái với cuộc hẹn mà người mình mong chưa khẳng định có chấp nhận không. Như một đứa trẻ thấy trong nhà có một gói quà nhưng không biết là cho mình hay mang đi tặng. Như một đại hội âm nhạc khổng lồ vừa tràn rượu bia ăn mừng thắng lợi khi đạt được yêu cầu xoá nợ cho nhiều nước quá nghèo thì tin những người chết đói ở Châu Phi, đặc biệt là trẻ em, vẫn luôn ở mức báo động, lại đến. Khi bạn vào hộp thư dành riêng cho những người yêu quí và đọc: U have 0 unread messages; hoặc những bức thư chỉ là thư spam, virus, phải chăng, lòng bạn cũng trống trải, cồn cào và cái bóng hư vô lướt qua bạn như thế. Net cho thế giới một cách vui, cách buồn quá mới... 08.2005