- Trở lại với “vụ” nhạc Tuấn “gà”, đây là một ví dụ cực kỳ hay. - Với gia tài lớn khoảng 100 tác phẩm thì việc giới thiệu có thể dựa trên chính gia tài đó rồi. Người nghệ sỹ âm thầm mãi cũng đến lúc lao lực và khó phát triển tiếp, đừng bắt người ta chờ đợi và mưu sinh mòn mỏi nữa. Xã hội phải thấy xấu hổ vì 20 năm rồi mà chẳng mấy ai biết đến nhạc của anh dù anh cũng đã lên báo, lên truyền hình hát những sáng tác tuyệt hay như “Chổi xuân”, “Tiếng gáy thời gian”, từng là thành viên và nguồn động lực sáng tạo lớn cho nhóm nhạc M6 (với Nguyễn Vĩnh Tiến, Lê Tâm, Ngô Tự Lập...). - Ngoài lề một chút, vậy là những nỗ lực trong nửa năm qua để giới thiệu và quảng bá nhạc cho nghệ sĩ Tuấn “gà” của anh không có kết quả? - Tôi vẫn ngỡ là với mật độ spam bài hát trong gần nửa năm của bọn tôi, cùng việc Tuấn “gà” có 4 show diễn nhỏ có khoảng 400 khán giả tất cả (ở những địa điểm đẹp và sang như American Club, Sum Villa, Hanoi Rock City…) và show nào khán giả cũng vỗ tay không ngớt thì việc phải dễ dàng hơn. Những người có trách nhiệm với cái hay đáng ra đã phải nghe tiếng và sớm chủ động làm gì đó với nguồn nhạc đầy giá trị và nguyên khí này. Tất nhiên nửa năm qua không phải vô ích. Đã có một số kết nối tốt và khá nhiều cánh cửa mở ra dù còn mơ hồ. Điều đó sẽ xảy ra trong năm nay hoặc năm sau nữa, tôi tin là sớm thôi. - Thất vọng với đám đông và cả với giới tinh hoa nhưng vẫn bền bỉ. Để kiên trì được như anh có lẽ cần phải có một niềm tin rất mãnh liệt chứ không phải sự khích lệ đến từ bên ngoài. - Có một phần bẩm sinh, nhưng cũng có một phần là do tôi suy nghĩ mọi chuyện đơn giản từ rất lâu rồi. Ví dụ, khi yêu thương ai đó mà không thể lúc nào cũng bảo vệ được họ. Mình chỉ có thể phần nào bảo vệ lúc bên cạnh họ, nhưng khi mình đi xa, đứa trẻ hay người thân yêu của mình sẽ ra sao? Họ có thể bị bắt cóc hay tấn công bởi vô số rủi ro. Rõ ràng không phải là việc cá nhân nữa rồi, mà là việc mỗi người góp phần xây dựng một môi trường tốt thì xác suất gặp nguy hiểm sẽ giảm, ngay với chính mình và những người thân. Nhìn thành phố này, có lần đi đón con về, tôi cảm thấy có điều gì đó rất thô tục, nhục nhã ngay trong sự giàu có của nó. Người này người kia giàu lên nhờ hưởng lợi trong việc việc thu hẹp đất công cộng khiến thanh thiếu niên thiếu sân chơi, trẻ con đi học về không có vỉa hè để đi. Giải pháp bù đắp thì lại chẳng là bao. Đó là tội ác. Thế mà họ vẫn tự tin họ là người giỏi, giúp ích cho xã hội. Đó là ví dụ rất nhỏ nhưng rất đại diện. - Anh nói về bài toán ẩn ức của con người nhưng có vẻ nó đang quay về ẩn ức của anh? - (Cười lớn) Đúng vậy. Ẩn ức này là một phần động lực và năng lượng sáng tác. Tôi thấy những điều bất cập từ hồi 16, 17 tuổi, cảm thấy rõ ràng thế giới có nhiều vấn đề và cần phải có giải pháp đồng loạt. Niềm tuyệt vọng của tôi kéo dài đến giờ phần lớn cũng bởi chẳng mấy độc giả sớm nhìn thấy điều đó trong các tác phẩm. Họ bị lấn bấn vào việc một thằng nhóc thì không phải thiên tài như tên tác phẩm của nó hay vài người nói đâu. Sự hững hờ của cộng đồng trước những sự quan tâm hay giải pháp cho chính thế giới này cũng làm tôi có cớ bớt để ý đến nó hơn, tìm thêm niềm vui cho mình, vì bản chất tôi không cần và sợ sự nổi tiếng. - Anh buông xuôi? - Nhiều thứ tôi gửi gắm đã nằm trong các tác phẩm rồi, đã và chưa đăng trên mạng, chờ in ra cho dễ đọc hơn thôi. Việc tôi làm bây giờ chủ yếu là cố gắng xây cho trẻ con quanh mình không gian để khi lớn lên chúng sẽ có những người nghệ sĩ thực thụ mà tác phẩm của họ đi vào tâm hồn chúng từ sớm. Tụi trẻ tiếp nhận được những cái hay do người lớn mở ra, có tự do tâm hồn và chút kỹ năng để dùng cái nhạy cảm của mình phát triển sáng tạo, kỹ năng sống. Bớt bị rơi vào trạng thái lệch lạc, nghèo nàn về tinh thần, thiếu hiểu biết về con người dẫn tới bi kịch. Trong nghệ thuật luôn có những niềm vui, giải pháp và nó có thể chạm vào công chúng như một điều bình thường. Ở Việt Nam điều đó lại bị coi là bất bình thường và tôi muốn thử điều chỉnh. Nhưng khá nửa vời, như một người viết đề xuất các ý tưởng một cách nghệ thuật chứ không phải như một nhà hoạt động xã hội. - Anh có quá đề cao nghệ thuật không? Có rất nhiều cách để con người có thể tìm thấy giải pháp cho các vấn đề của mình, từ các sách dạy tư duy, dạy kĩ năng, và nhiều kênh khác nữa. - Bản thân từ "kỹ năng" đã mang tính tình thế rồi. Chính các tác giả viết những cuốn đó đã bị hướng theo kiểu: tôi phải bán được sách, tôi phải khiến người ta đọc… Tức là đã chiều theo cái dễ dãi của con người rồi. Trong mảng sách self-help, tôi nghĩ chỉ có vài người có khả năng thực sự và chân thành như Alain de Botton, Osho. Sách kỹ năng khó lòng đưa ra cách giải quyết rốt ráo, bao giờ cũng cài cắm keyword để tạo nên phản xạ có điều kiện. Ví dụ, trước cái này thì anh nên làm như thế này thì sẽ tốt hơn là dựa theo cảm giác của anh. Còn nghệ thuật là thứ trả tự do và sự thông minh cho cảm giác. (Trích phần ép cung của phóng viên Linh Hanyi)