Xe bus hay xe buýt ✨ Có một độc giả đọc "Ra vườn nhặt nắng" hỏi tại sao trong bài "Xe bus" là không viết là "xe buýt" cho Việt Nam hơn. Việc này là do lựa chọn của thẩm mỹ. Thấy từ "xe bus" nhìn trông dễ thương, gọn gàng, đẹp trai giống mình. Không hề chê từ "xe buýt", cũng đẹp, chỉ vì thích từ kia hơn. Với cả, hầu hết trẻ em Việt Nam thì dù viết là "xe bus" hay "xe buýt" thì vì vẫn đọc ra là "xe buýt" với âm "buýt" dễ thương như tiếng còi xe. Cũng có người ọi là "xe bớts", hay "xe bắts" hoặc "xe báts" theo cách phát âm tiếng Anh của họ. Nhưng "xe buýt" nghe vẫn đã tai nhất, có tính tượng hình, giúp hình dung ra cái xe bấm còi "buýt buýt" cute. Trong một từ có bao nhiêu là tính tượng thanh, tượng hình, bao gửi gắm thông minh của dân gian. Chỉ bằng mấy cái hình chữ, mấy cái âm đọc lên mà lại gợi cho ta ra cái xe, con cá, cái cây. "Cái xe", "con cá", "cái cây" đọc lên nghe rất là khác "kái xe", "kon cá", "kái kây". Nghe lại càng khác "q(u)ái xe, q(u)on quá, q(u)ái q(u)ây". Từ "khác" phát âm và nghĩa cũng rất là khác từ "các" và "quác". Việc quy ước các chữ cái c, k, qu đều là kí hiệu cho âm "cờ", bắt 3 chữ cái này phải phát âm giống nhau sẽ dẫn tới việc: + "Khác", "các" và "q(u)ác" phải đọc giống nhau -> Sai. Không đúng với sự khác biệt trong âm tự nhiên khi phát âm 3 từ này. + Đang từ 3 âm giống nhau kí hiệu bằng các chữ cái c, k, q, ghép với âm "ác" lại ra 3 từ khác nghĩa -> Từ rối loạn âm gây ra rối loạn nghĩa. Chỉ 1 điểm sai này thôi là đã cực kỳ bất cẩn, lỗi lầm với học sinh rồi. Cần lưu ý điều này: Bản thân bảng chữ cái Quốc ngữ đã là bảng kí âm Latin cho tiếng Việt rồi. Nó được tiếp thu từ bảng chữ cái Latin, thêm bớt các chữ cái (cũng chính là những âm vị) cho phù hợp âm nói của người Việt. Bản thân bảng chữ cái cũng đồng thời là bảng âm vị gốc cho tiếng Việt (a, bờ, cờ, dờ, đờ, e, gờ, hờ, o, i, k, ờ, lờ, mờ...). Ngay âm vị "ph" mà nhiều sách tập đọc quy định thì bản chất chính là ghép 2 âm vị của 2 chữ cái p và h. Đọc nối 2 âm pờ hờ pờ hờ thì ra phờ. Đánh vần chính là đọc nối các âm vị tạo nên từ để ra âm của từ. Ví dụ từ "mưa", ta có thể đánh vần là "ư a ưa, mờ ưa mưa" hay rút gọn là "mờ ưa mưa" hay "mờ ư a mưa" ưa đều được. Đánh vần luôn là "mờ ưa mưa" cho gọn mà không giúp học sinh hiểu âm "ưa" trong đó bản chất là được tạo bởi một lần ghép vần trước đó là "ư a ưa" thì sẽ khiến học sinh học vẹt. Không hiểu âm "ưa" từ đâu ra, cấu tạo thế nào, chỉ học thuộc lòng theo trí nhớ về hình chữ rồi lại đánh vần bằng cách ghép với âm đứng đầu thì là học lổn nhổn và không hiểu bản chất. Việc không hiểu bản chất này cũng giống như việc nhiều người người dạy tiếng Việt nhưng không hiểu bản thân bảng âm vị của bảng chữ cái đã là bảng âm vị rất toàn diện cho tiếng Việt, với những âm vị không thể thu nhỏ hơn của tiếng Việt. Sau này người học chữ viết không cần đánh vần nữa, họ nhớ mặt các từ phổ biến nên đọc theo trí nhớ tượng hình. Chính vì từ "mưa" cũng có âm "mưa" nhờ logic chữ nào âm nấy tuyệt vời mà tiếng Việt không phải mất thêm 1 lần ký âm. Học tiếng Việt đúng không phải học theo bộ ký âm nào khác mà phải học chính bộ ký âm tiếng Việt là bảng chữ cái tiếng Việt ngày nay. Tức là phải nhớ các mặt chữ a, b, c và âm tương ứng của chúng là a bờ cờ Để học sinh hiểu được giá trị của bảng chữ cái tiếng Việt