- Bây giờ là mấy giờ? - 6h30 - Bây giờ là mấy giờ? - 6h31 Cùng một câu hỏi về hiện tại mà đáp án khác nhau. Như vậy, cách ta gọi một thứ là "hiện tại" thay đổi theo thời điểm, hay còn gọi là ngữ cảnh. Cảm giác hiện tại chính là cảm giác về các ngữ cảnh. Một đứa bé bắt đầu học tiếng mẹ đẻ chẳng cần từ điển, chẳng cần giải thích. Nó dựa vào cảm nhận về ngữ cảnh mà suy được ra từ người ta nói là dùng cho cái gì, câu người ta nói là có ý gì. Lúc đói nó bắt chước người ta nói "Măm măm" là sẽ có nô tày mang măm măm đến. Lúc nó bị va vào cái bàn là lúc nó học được từ "đau". Nhưng khi người ta nói "đánh chừa cái bàn này" là người ta đang làm đứa trẻ bị ngáo ngôn ngữ. Vì ngôn ngữ đang bị dùng để bẻ cong hiện thực là cái bàn không tự va vào nó và cái bàn không phải công cụ để đổ lỗi và nhận sự trừng phạt, quát nạt. Phụ huynh nào có lối dạy này là rất ngu ngốc, phản động, phá hoại cảm nhận đúng đắn về hiện thực của trẻ nhé. Nên đến đồn công an gần nhất để đầu thú, mong hưởng lượng khoan hồng. Trẻ con rất tin tưởng người dạy chúng nên ta phải rất cố gắng tránh dạy sai, tạo vết hằn về cái sai trong não trẻ. Có những thứ học qua ngôn ngữ mà đứa trẻ chưa hiểu, hiểu nhầm nhưng khi nó dùng ngôn ngữ giao tiếp được nghĩa là: - Nó hiểu được khá nhiều phần thực tại, nhất là phần thực tại nó đang chia sẻ với những người xung quanh - Nó học được cách diễn tả thực tại bằng ngôn ngữ Cũng là từ những đứa trẻ lớn lên, phần lớn từ vựng trong người chúng ta chưa từng được tra cứu qua từ điển và chỉ phần nhỏ trong số đó được giải thích cặn kẽ nhưng chúng ta vẫn trao đổi thoăn thoắt được với nhau như đúng rồi. Đôi lúc cũng hơi quá đà, ba láp :" p Năng lực ngôn ngữ không chỉ là sự biểu đạt mà còn là sự hiểu các biểu đạt khác. Nếu có nhạy cảm về ngữ cảnh thì dù ai đó có biểu đạt sai ý họ muốn nói do hạn chế về ngôn ngữ thì ta vẫn hiểu được họ muốn nói gì. Cái nhạy cảm ngữ cảnh có sẵn trong bản năng đứa trẻ học nói, học tương tác với hiện thực là thứ bị mất đi khi ta rơi vào ngộ nhận: Ngôn ngữ có thể biểu đạt đầy đủ, chính xác mọi thứ và ta có thể có câu trả lời cho mọi thứ bằng cách đóng cửa lại và mày mò trong ngôn ngữ. Đóng cửa lại thì làm sao còn thấy ngữ cảnh nữa