← Tác phẩm
Tùy bút · Sáng tác: 13 tháng 1, 2010
Khả năng (tiếp)
3. Khả năng nhân hậu (phần cơ bản của chỉ số cảm xúc EQ): Khả năng cảm thông, nhu cầu làm việc tốt, giúp đỡ người khác, chia sẻ. Ví dụ kinh điển: Một nhân vật mang nhiều tính đại diện đã được đưa lên màn ảnh: Forrest Gump. Dù IQ không cao nhưng như một người EQ cao, anh ta đã làm được nhiều việc phi thường và đáng trân trọng. Mỗi thời đại đều luôn có nhiều ý kiến cho rằng con người ngày càng lạnh nhạt, vô cảm đi nhưng thực ra, tổng khả năng nhân hậu trong nhân loại đang tăng đáng kể. Bằng chứng là sự tăng tinh thần chấp nhận sự khác biệt, phản chiến, chống nghèo đói, ủng hộ nơi bị thiên tai, ý thức tôn trọng công cộng, chia sẻ tri thức... Có lẽ, con người chỉ ít biểu lộ cảm xúc hơn nhưng đó chỉ là hình thức, nội dung vẫn còn nóng bỏng. Bằng chứng là nó được truyền tải mạnh mẽ qua hình thức chia sẻ kiến thức như Wikipedia hay sự sinh động mà các nick trên internet thể hiện. Sự lạnh nhạt, ít bày tỏ cảm xúc của con người đôi khi là một thứ mốt của thời đại, thứ quán tính của đám đông mà người ta tự nhiên theo như theo bao thói quen khác của các vùng văn hóa dù bản thân nhiều lúc cảm thấy không ổn. Cấu thành khả năng nhân hậu có hai phần, như cơ thể gồm phần hồn và phần xác vậy. Phần xác của nhân hậu là các quy tắc, ý niệm về lòng tốt mà con người rèn luyện, bắt chước nhau hoặc tuân thủ để giảm xác suất rủi ro cho tương lai. Phần hồn của nhân hậu là nhu cầu yêu thương, giúp đỡ nội tại, thiên về bẩm sinh. Cái này có lẽ mất dần đi khi con người ngày càng để lý tính chỉ huy và trí óc dần chai lì trước mạng người ngày càng nhỏ bé trong nhân loại ngày một đông và tin tức thảm họa ngày càng dày đặc. Những tin tức này bị bình thường hóa song song với việc những liên kết sinh học, trực tiếp ngày một giảm làm mất dần cảm giác cái đau của tha nhân. Chưa kể, sự tăng phép lịch sự/lười biếng không can thiệp vào việc của người khác song song với sự giảm khả năng phán đoán lúc nào việc của người khác thực sự cần mình can thiệp theo chiều hướng giúp đỡ. Cấu trúc của đời sống tốc độ, chuyên môn hóa cũng làm giảm nghị lực giúp đỡ người khác. Nhìn thấy viên gạch giữa đường cũng là lúc xe ta sắp lướt qua rồi; sử dụng an ủi bằng tính đông đảo của nhân loại và tính chuyên môn hóa của hệ thống: những người khác sẽ nhặt hoặc cơ quan chức năng sẽ nhặt. Cũng như hồn và xác không thể tách biệt rạch ròi, bẩm tính nhân hậu và kỹ năng nhân hậu tái sản xuất lẫn nhau. Để tăng trở lại bẩm tính nhân hậu, đôi khi, cũng cần những kỹ năng, phương pháp lí tính, ví dụ: Phong trào Free hugs, sự lên ngôi của phương pháp Thích Nhất Hạnh ở phương Tây, kiểu thực hành như trong phim Yes Man, các sự kiện offline, mở rộng không gian sống, diện tích cây xanh trên đầu người... Nhưng nếu những phương pháp lí tính không đem lại sự hồn nhiên thì sự nguy hiểm cũng khó lường.
Xem thêm tác phẩm khác →